Echt principiële argumenten

floorrusman0

‘De tennisles gaat niet door”, zei de baas van de tennisclub toen ik arriveerde. Ik vroeg waarom, want na uren storm en regen was het eindelijk droog.„Heb je die tak gezien?”, vroeg hij, wijzend naar de enorme hoop gebladerte bij de entree van de baan.

„Daar kunnen we toch overheen stappen?”, zei ik.

„Nee, want de baan is nat. Dus er kan sowieso niet getennist worden.”

Wanneer verschillende argumenten worden gebruikt waar er een had volstaan, vermoed ik dat er meer achter zit. In dit geval bleek dat de tennisleraar niet was komen opdagen.

Een ander voorbeeld hiervan is iemand die zo een afspraak afzegt: ‘Ik kan niet komen, want ik heb geen geld.’ ‘Ik betaal wel voor je.’ ‘Maar ik ben ook ziek, dus ik kan beter thuisblijven.’ Ook hier zit iets anders achter: de afzegger heeft geen zin.

Hetzelfde gebeurt in de discussie naar aanleiding van het boerkiniverbod in een paar Franse badplaatsen. Dat is ook relevant voor ons, want hoewel ons kabinet woensdag liet weten geen boerkiniverbod te overwegen, sloeg het debat onmiddellijk over naar Nederlandse (sociale) media. De Franse verbodsverdedigers noemden onder meer deze argumenten:

1. De boerkini schendt de scheiding tussen kerk en staat. Dit argument spreekt niet voor zich, want het strand is geen publieke instantie en het is ook de vraag waar je de grens trekt: hoofddoekjes, kruisjes en keppeltjes op het strand mogen wel.

2. De boerkini is een vrouwenonderdrukkend kledingstuk. Dit gaat over de spanning tussen vrijheid van religie versus die van het individu. Ook in Nederland is dit aan de orde geweest, bijvoorbeeld toen het de SGP werd verboden vrouwen het passief kiesrecht te onthouden. Alleen: hier ging het om een politieke partij, niet om het privéleven. De vraag is daarnaast hoe het zit met andere religies: is het koosjere badpak, dat ook bijna alles bedekt, wel toegestaan?

Als een van deze argumenten echt principieel was geweest, hadden de Franse gemeenten de boerkini al eerder kunnen verbieden. Maar het gebeurt pas nu, na de recente aanslagen in Frankrijk. Toeval?

Nee, blijkt uit de verklaringen van de Franse burgemeesters en de rechter die het verbod goedkeurde. „In de context van de noodtoestand en de recente islamistische aanslagen” kan de boerkini niet worden gezien als „een simpel teken van religiositeit”, aldus de rechter. De burgemeester van Cannes vreesde om deze reden „risico’s voor de openbare orde”.

Kortom, de principiële argumenten tellen pas wanneer er ook iets anders aan de hand is: angst voor moslims.

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) vervangt Tom-Jan Meeus in deze wisselcolumn met Jutta Chorus.