ANC na 22 jaar uit stadsbestuur Pretoria en Port Elizabeth

Na verkiezingen Zuid-Afrika

Regeringspartij ANC van wijlen president Nelson Mandela wordt in de grote steden meer en meer teruggedrongen.

De Zuid-Afrikaanse oppositie is er door een ideologisch ondenkbare gedoogconstructie in geslaagd het ANC voor het eerst in 22 jaar buiten het stadsbestuur te houden van hoofdstad Tshwane (Pretoria) en Nelson Mandela Bay (Port Elizabeth). Ook in Johannesburg dreigt het ANC buiten spel te raken. In Kaapstad heeft DA een meerderheid.

De coalities werden mogelijk nadat de extreem-linkse Economische Vrijheidsstrijders (EFF) van Julius Malema, die blanke boeren wil onteigenen, gedoogsteun beloofde aan de oppositie geleid door de Democratische Alliantie die vooral populair is onder witte Zuid-Afrikanen.

Aan de coalitie doet behalve een kleine christelijke partij en de ANC-afsplitsing COPE ook de rechtse Freedom Front Plus mee, geliefd onder witte boeren. De Communistische Partij die sinds het einde van de apartheid met het ANC regeert, noemde deze samenwerking „witte suprematie met een zwart gezicht”.

Nelson Mandela Bay in de Oost-Kaap krijgt een witte burgemeester, Athol Trollip. De Oost-Kaap is de provincie waar de oud-presidenten Mandela en Mbeki werden geboren.

De EFF van Julius Malema zag woensdag op het laatste moment af van deelname aan de stadsbesturen maar beloofde met de oppositie mee te stemmen, om het ANC buiten de deur te kunnen houden. Met bijna 8 procent van de landelijke stemmen had voormalig ANC’er Malema een beslissende stem bij de coalitievorming. Voor samenwerking met het ANC had hij als voorwaarde het aftreden van president Zuma geëist.

Hoewel het ANC bij de locale verkiezingen met 54 procent van de stemmen verloor, blijft de partij achter Zuma staan. „We nemen collectieve verantwoordelijkheid voor dit verlies”, verklaarde de secretaris-generaal zondag na een speciale zitting van het ANC-partijbestuur.