Voor de oudere mens: e-Health in Friesland

©

In Noordoost-Friesland heeft verzekeringsmaatschappij De Friesland het voor het zeggen. Bijna alle 126.500 inwoners van de regio hebben er hun zorgverzekering afgesloten. Bijna alle huisartsen, zorgcentra en ziekenhuizen dansen aan haar touwtjes.Soms wordt er een polikliniek of een zorgcentrum zonder opgaaf van redenen gesloten. Dat bepaalt De Friesland en niemand heeft daar iets tegen in te brengen. Het zou ook niet helpen.

In het najaar van 2014 ging streekziekenhuis De Sionsberg in Dokkum failliet. Er was ook helemaal geen plaats voor een ziekenhuis in deze omgeving, concludeerde De Friesland. „De ouder wordende mens heeft vooral behoefte aan preventie, huisartsenzorg en e-Health-oplossingen”, schreef bestuursvoorzitter Bert van der Hoek.

Wat is e-Health? „Elektronische gezondheid”, aldus GGZ Nederland, „ofwel zorg via internet. Steeds meer aandacht gaat uit naar zogeheten blended care, waarbij reguliere face-to-facegesprekken gecombineerd worden met online interventies zoals chat, beeldbellen, online behandelmodules en online inzage in het eigen gezondheidsdossier.” Ja, welke ouder wordende mens zou daar geen behoefte aan hebben?

In Dokkum stond een actiegroep op: Red de Sionsberg. Drie zorgondernemers meldden zich als nieuwe eigenaar. Ook die passen, net als de commerciële verzekeraar, in het privatiseringsbeleid van deze tijd. De gezondheidszorg ligt in handen van de markt en is vrij op de voorwaarden van de marktpartijen. Zij bepalen met belastinggeld waar de patiënten naartoe mogen.

Met de nieuwe eigenaar kon De Sionsberg, uitgekleed tot ‘anderhalvelijnscentrum met poliklinische zorgonderdelen’, nog een tijdje vooruit. De toestroom van patiënten naar de poliklinieken groeide. Er wordt weer hartspecialistisch onderzoek gedaan, er is een borstkankercentrum geopend.

En dan gebeurt waar iedereen bang voor was: De Friesland vindt dat het anderhalvelijnscentrum niet lekker loopt. Er zijn „fundamentele verschillen van inzicht tussen de partijen”, schrijft de bestuursvoorzitter zonder nadere onderbouwing. En: „Geen afdoende afspraken met omringende ziekenhuizen.” Vaag, vaag.

Wat niet vaag is: De Friesland beëindigt het vijfjarig zorgcontract voortijdig, per 1 januari 2017. Dan zal de verzekeraar de zorg opnieuw ‘uitzetten’. Iedereen die in nood verkeert in het kleiland onder de Waddenzeedijk en op de eilanden Ameland en Schiermonnikoog moet voortaan naar het ziekenhuis in Leeuwarden.

Inmiddels is het volksprotest aangegroeid. Deze woensdag publiceert actiegroep Red de Sionsberg een pamflet tegen de sluiting, ondertekend door alle acht gemeentes in de regio, Provinciale Statenfracties, huisartsen, kerken, vakbonden en ondernemers.

De financiële situatie van De Sionsberg is gezond. Patiënten zijn tevreden, ervaren een gevoel van veiligheid, zo blijkt uit onderzoek. Als ik bel om te vragen waarom zo’n ziekenhuis dicht moet, is er bij De Friesland niemand beschikbaar.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Floor Rusman.


Naar aanleiding van de columns ‘Voor de oudere mens: e-Health in Friesland’ (17 augustus 2016) en ‘Uur in de ambulance om te bevallen’ (19 augustus 2016) heeft De Friesland Zorgverzekeraar enkele belangrijke feiten in deze artikelen betwist. Jutta Chorus laat in een antwoord zien dat de feiten wel degelijk kloppen.