Broeinesten of toch gewoon basisscholen

Gülenbeweging

De couppoging in Turkije heeft gevolgen voor basisscholen. „Veel ouders krijgen vragen vanuit Turkije over onze school en leerkrachten.”

In een deel van het land beginnen de scholen volgende week weer. Foto Robert Vos/ANP

Vier ouders hebben in Zaandam bij de gemeente gemeld dat ze hun kinderen van basisschool De Witte Roos willen halen. De reden: De Witte Roos zou een Gülenschool zijn en daarmee, in de Turkse context van na de mislukte staatsgreep van juli, een broeinest van terroristische ideeën. President Erdogan houdt islamprediker Fethullah Gülen verantwoordelijk voor de samenzwering.

In Nederland heeft dit geleid tot gevallen van intimidatie, bedreiging en geweld tegen (vermeende) Gülen-aanhangers – „enkele tientallen”, aldus de politie. Een factsheet van de politie vertoont een piek (boven de zeventig) in het aantal registraties van incidenten direct na 15 juli, de nacht van de coup. Vorige week was het aantal onder de tien gedaald.

Bij het Rotterdamse antidiscriminatiebureau Radaradvies zijn 68 meldingen binnengekomen van geïntimideerde Turkse Nederlanders – „allemaal aanhangers van Gülen of mensen die met hem in verband worden gebracht”, zegt directeur Cyriel Triesscheijn. Eenderde van die meldingen, zegt hij, lijkt te zijn verzameld door een organisatie om aandacht te vestigen op dit probleem. Maar zeker 40 Turkse Nederlanders in Rotterdam hebben een, volgens Triesscheijn, „authentieke” melding gedaan, „met naam en toenaam”.

Dagblad Trouw maakte een ronde langs scholen die online worden aangemerkt als ‘Gülenscholen’ en tekende op dat her en der ouders hebben aangekondigd dat ze hun kinderen er niet langer heen willen sturen. Woordvoerders van de gemeenten waar die scholen staan, zeggen inderdaad „signalen” te hebben gekregen en nauw met de scholen in overleg te zijn. In Apeldoorn, Rotterdam en Zaanstad wordt deze week, voor het begin van het nieuwe schooljaar, met de scholen overlegd over de veiligheid. In de regio Midden, waar de scholen volgende week weer beginnen, zijn wijkagenten ingeseind en is met leerplichtambtenaren de afspraak gemaakt dat absenties van deze scholen dagelijks worden doorgegeven. „Het staat ouders vrij hun kinderen uit te schrijven”, zegt de woordvoerder van de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge (onderwijs, CDA). „Maar als gemeente kunnen wij ons natuurlijk niet neerleggen bij onveiligheid als reden daarvoor.”

Voorzitter Ewald van Vliet van Lucas Onderwijs, het schoolbestuur van de Cosmicus basisschool in Den Haag, zegt dat enkele ouders zich tot de schoolleiding hebben gewend met de vraag of de aantijgingen op internet kloppen. „Veel ouders krijgen vragen vanuit Turkije over onze school en leerkrachten. In enkele gevallen is die druk zo groot, dat ouders overwegen hun kind van school te halen.”

Daadwerkelijk van school halen kán niet, zegt Van Vliet: de school is nog dicht. Bij de gemeente waarschuwen ze dat ouders hun leerplichtige kinderen pas mogen uitschrijven als ze een plaats hebben op een nieuwe school.

Secretaris Dorith Vrij-Vlottes van Cosmicus Onderwijs en De Witte Tulp, besturen van scholen in Amsterdam, Arnhem en Rotterdam die in verband worden gebracht met Gülen, zegt dat op die scholen „op dit moment geen afmeldingen” zijn.

Zij zegt erbij dat op de Cosmicus-scholen onder haar bestuur „leerkrachten en ander personeel werken, die achter de visie en missie van onze scholen staan, deze uitdragen en lesgeven op een wijze die op geen enkele manier is gelieerd aan de leer van Gulen”. Dat huidige en vroegere bestuursleden aanhangers van de Gülenleer zijn, heeft volgens haar geen invloed op het onderwijs.