Brak Moskou nu ook al in bij de NSA?

Hybride oorlogsvoering Hackers zijn erin geslaagd de cyberwapens van de NSA te stelen. Edward Snowden ziet het spoor naar Rusland leiden.

Het hoofdkwartier van de Amerikaanse veiligheidsdienst National Security Agency (NSA) in de staat Maryland. Foto Reuters

Volgens Edward Snowden is het een Russische waarschuwing aan het adres van het Witte Huis.

Afgelopen weekend werd op een anonieme internetsite wel héél bijzondere waar te koop aangeboden: ultra-geheime software die door de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA wordt gebruikt voor het hacken van computers. De aanbieders, die zichzelf Shadow Brokers noemen, gaven slechts een klein voorproefje van de ‘cyberwapens’ die ze naar eigen zeggen in handen hadden gekregen, maar experts beschouwen de claim als echt. Drie jaar na het lek rond oud-medewerker Snowden is de NSA opnieuw ernstig gecompromitteerd.

Snowden bracht het incident in verband met een andere geruchtmakende hack: de inbraak in de computers van Democratische Partij afgelopen juni, waarbij 20.000 e-mails werden gestolen en doorgespeeld naar de activisten van WikiLeaks.

Uit de e-mails bleek dat de Democratische partijtop Hillary Clinton voortrok in haar strijd met presidentskandidaat Bernie Sanders. De publicatie van de mails leek daarom een poging om Clinton in diskrediet te brengen.

Spelletje van vingerwijzen

De ophef in de VS was groot. Beveiligingsbedrijven, Amerikaanse diensten, Clinton zelf: allemaal wezen ze met de beschuldigende vinger naar Rusland. Moskou, zo schreeuwden de Amerikaanse media, wilde de Amerikaanse verkiezingen beïnvloeden. Moskou ontkende op hoge toon.

Toch leidt het spoor naar Rusland. En de ‘internetveiling’ van Amerika’s geheime cyberwapens van dit weekend is mogelijk een nieuwe aanwijzing voor de betrokkenheid van Moskou. „Ik denk dat dit diplomatie is, geen spionage”, schreef Snowden op Twitter.

„Het lijkt er op dat iemand zegt: als het spelletje van vingerwijzen uit de hand loopt, kan het nog heel vervelend worden.”

Een boodschap van Poetin dus? ‘Niet zo kinderachtig doen, Barack Obama?’

Dat is minder vreemd dan het lijkt. In de internationale wereld van de geheime diensten geldt het adagium: iedereen bespioneert iedereen, en iedereen weet dat. Toen tijdens het NSA-schandaal in 2013 bleek dat de VS Angela Merkel hadden afgeluisterd, reageerde de Duitse politiek verbolgen, maar dat was voor de bühne. Op de achtergrond ging de samenwerking tussen de NSA en de Bundesnachrichtendienst gewoon door.

Ondergrondse gemeenschap

Dat Rusland het Westen bespioneert, is al helemaal geen verrassing. In westerse rapporten over de dreiging van cyberspionage komt Rusland steevast op de tweede plaats – na China. Rusland kent een grote ondergrondse gemeenschap van hackers, en Russische internetcriminelen behoren volgens experts tot de ‘wereldtop’. Russische geheime diensten maken daar dankbaar gebruik van.

Maar nu lijkt Moskou een stap verder te gaan. De cyberaanvallen van de afgelopen weken lijken vooral bedoeld om tegenstanders – zoals Hillary Clinton – in diskrediet te brengen. Guccifer 2.0, de hacker die claimt verantwoordelijk te zijn voor de inbraak in de Democratische Conventie, gaat vrolijk door met het lekken van vertrouwelijke documenten uit het Democratische kamp. In een chatgesprek met Vice News claimde Guccifer 2.0 een Roemeen te zijn, maar het Roemeens dat hij op verzoek van de interviewers schreef, leek het werk te zijn van een vertaalprogramma.

En er is meer. Enkele weken voor het schandaal rond de Democratische Partij ging er een kleine website de lucht in. DCLeaks.com hackte het Gmail-account van de hoogste NAVO-commandant, Philip Breedlove, en publiceerde e-mailberichten van de Amerikaanse generaal. Deze week publiceerde de site een groot aantal interne documenten van de organisatie van George Soros – de Hongaarse miljardair en filantroop die veel geld stak in Russische maatschappelijke organisaties, en daarom door het Kremlin als een ‘buitenlandse agent’ is bestempeld.

Toeval? In een verantwoording stelt DCLeaks dat de site het werk is van Amerikaanse ‘hacktivisten’. Opsporingsdiensten, zo meldde persbureau Bloomberg vorige week, gaan ervan uit dat het om dezelfde Russische hackers gaat als bij de inbraak bij de Democratische Partij.

Hacken en lekken: het lijkt er op dat de handboeken over Russische ‘hybride’ oorlogsvoering toe zijn aan een nieuw lemma.