VS brengen 15 gevangenen ‘Gitmo’ over

VS

Guantánamo helemaal sluiten gaat Obama niet lukken. Een ander doel komt wel dichterbij.

De Verenigde Staten hebben vijftien gedetineerden uit hun omstreden gevangenis Guantánamo Bay naar de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) gestuurd. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie maandagnacht bekendgemaakt.

Het is het grootste aantal gevangenen dat in één keer uit het cellencomplex op de Amerikaanse marinebasis in Cuba vertrekt tijdens het presidentschap van Obama. De twaalf Jemenieten en drie Afghanen zaten vast sinds de opening van de gevangenis, in 2002. In de VAE mogen ze – onder toezicht – een nieuw leven opbouwen.

Tijdens zijn verkiezingscampagne en daags na zijn aantreden, begin 2009, beloofde Obama de gevangenis te sluiten. Die belofte lijkt hij, met nog minder dan een half jaar in het Witte Huis, niet in te zullen lossen.

Deze laatste transfer brengt wel een ander doel dichterbij: een nieuw thuisland vinden voor dat deel van de gevangenen van wie vastgesteld is dat ze vrijgelaten kunnen worden. De meesten zitten vast op dubieuze gronden, zijn nooit officieel aangeklaagd en komen al jaren in aanmerking voor vrijlating.

Het kost Washington echter veel moeite om landen bereid te vinden gevangenen op te nemen. Zo heeft Nederland verklaard hiertoe alleen bereid te zijn als ‘Gitmo’ helemaal sluit. De laatste maanden begint een diplomatiek offensief echter resultaat op te leveren, vooral in de Golfregio. Oman, Saoedi-Arabië en de VAE namen relatief grote aantallen op.

Met het vertrek van de vijftien naar de VAE staan nog twintig mensen op de wachtlijst voor een transfer.

Zeker 41 anderen komen niet in aanmerking. In een begin dit jaar gepresenteerd plan, stelde het Pentagon voor om hen in Guantánamo, in een ander land dan wel in de VS zelf te berechten. Die laatste, meest gevaarlijke groep zou bestaan uit enkele tientallen personen. Volgens Obama kunnen zij prima in ‘supermax’-gevangenissen in de VS vastgehouden worden.

Het door Republikeinen gedomineerde Congres heeft echter bij wet vastgelegd dat er geen gevangenen naar het Amerikaanse vasteland mogen worden overgebracht. Daarmee is sluiting van ‘Gitmo’ tot de komende Congresverkiezingen, begin november, nagenoeg uitgesloten.

Door het aantal transfers op te voeren verhoogt Obama wel de druk op het volgende Congres om die wet ongedaan te maken. Hoe minder gevangenen er op Guantánamo vastzitten, hoe hoger de kosten per gedetineerde.