De laatste vertrouweling van Goebbels spreekt

De 105-jarige Brunhilde Pomsel over mensen die zeggen dat ze in opstand zouden komen tegen de nazi’s. “Geloof me: de meesten zouden dat uiteindelijk niet doen.”

Screenshot Vimeo / A German Life

Brunhilde Pomsel is waarschijnlijk de laatste die nog uit eigen herinnering kan zeggen hoe het was om in het hart van de nazi-propagandamachine te werken. Pomsel, inmiddels 105 jaar oud, was secretaresse van Joseph Goebbels, de minister van Propaganda en naaste vertrouweling van Hitler. The Guardian interviewde haar.

De secretaresse sprak nooit publiekelijk over haar oorlogsverleden, maar doet dit ruim zeventig jaar na dato alsnog. Haar houding is niet vol van schuld, maar eerder een rationele terugblik. De gesprekken werden de basis voor de documentaire A German Life. Naar eigen vertellen spreekt ze “absoluut niet om haar geweten te zuiveren.” Als ze terugkijkt op haar persoonlijke contact met Goebbels, koestert Pomsel redelijk warme herinneringen.

“Hij was klein maar keurig. De uitstraling van een heer, die pakken droeg van de fijnste stoffen en altijd lichtelijk gebruind was. Zijn handen waren altijd goed onderhouden - hij nam waarschijnlijk elke dag een manicure.”

Toch zag Pomsel ook de duistere kant van haar baas. Tijdens de beruchte ein totaler Krieg-toespraak ontaarde die hoffelijke man in een schreeuwende militair die haar doodsangst aanjoeg.

Klik op de foto voor de trailer van de documentaire A German Life. (Tekst loopt door onder de foto).

Vergelijking met het heden

Pomsel heeft (naar eigen zeggen gelukkig) geen kinderen. Ze geeft in het interview aan te hopen dat de wereld niet weer zo op z’n kop komt te staan. “Er zijn toch wel een hoop nare ontwikkelingen gaande, niet?” Van veel mensen die tegenwoordig zeggen dat ze in haar tijd in opstand zouden zijn gekomen tegen de nazi’s, zegt Pomsel aan de intentie niet te twijfelen.

“Ik geloof dat ze dat oprecht menen, maar geloof me: de meesten zouden dat als het erop aan komt niet doen. Het hele land was betoverd in die jaren. (…) Ik kon wel zeggen dat ik niet geïnteresseerd was in politiek, maar het idealisme van de jeugd kon je uiteindelijk een gebroken nek opleveren.”

In het interview met The Guardian vertelt Pomsel verder waarom de indoctrinatie van de nazi’s zo goed werkte. Ook beschrijft ze de dag waarop het Derde Rijk ten onder ging en hoe ze in 2005 informatie opvraagt over haar gedeporteerde vriendin Eva.