Nederland vernedert wereldkampioen Australië in Rio

De manier waarop de ploeg van Caldas in de kwartfinale afrekende met de eens zo machtige hockeymachine had veel weg van een strafexpeditie.

Mink van der Weerden (Ned) heeft de stand op 4-0 gebracht tijdens de kwartfinale hockey heren Nederland-Australie , tijdens de Olympische Spelen. links captain Mark Knowles (Aus) . Foto Koen Suyk /ANP

Australië speelt hockey van een andere planeet, sprak Max Caldas vol bewondering toen hij twee jaar geleden werd aangesteld als bondscoach van de Nederlandse hockeymannen.

De Kookaburras waren net afgetekend wereldkampioen geworden in een volgepakt stadion in Den Haag, na een uiterst confronterende 6-1 zege in de finale tegen Nederland.

Het woord revanche wilde geen van de Nederlandse spelers zondagavond, op een blauw hockeyveld in Rio de Janeiro, in de mond nemen, mede uit respect voor de nummer één van de wereld. Maar de manier waarop de ploeg van Caldas in de kwartfinale afrekende met de eens zo machtige hockeymachine had veel weg van een strafexpeditie. Nederland was oppermachtig, won met maar liefst 4-0 en plaatste zich ten koste van de topfavoriet voor het olympisch goud probleemloos voor de halve finale van de Olympische Spelen. Het Nederlandse tophockey kende mindere dagen.

In de donkere, koele Braziliaanse avond bood de kwartfinale tussen de nummers één en twee van de wereld - de wereldkampioen en de kampioen van Europa - een surrealistische aanblik. Zelden kreeg de trotse ploeg van Australië, met olympisch kampioenen als Jamie Dwyer en Mark Knowles, zo’n ongenadig pak slaag als zondagavond.

Zo energiek, sterk en onnavolgbaar als ze de afgelopen jaren leken, zo mak en loom oogde de Australische ploeg zondagavond. Ja, dat had veel te maken met de agressieve manier waarop de Aussies werden bestreden door Nederland. Maar de Kookaburras oogden traag en gelaten, een kampioensploeg op leeftijd – alsof de houdbaarheidsdatum al enige tijd is verstreken.

Hoe vaak hadden ze de Nederlandse hockeyers niet dwars gezeten, de laatste jaren? Niet alleen die traumatische 6-1 in Den Haag - Australië was Nederland structureel de baas zodra de prijzen werden verdeeld. Zoals in de olympische finale van Athene (2004), en in de strijd om het brons in Beijing (2008).

Weinig borstklopperij

Australië, wist Caldas, was de norm in het internationale hockey. En nog steeds, wat hem betreft. “Absoluut, de beste ploeg van de laatste vier jaar”, zei hij.

“Vandaag is maar één wedstrijd in die vier jaar. We waren gretiger, en daarmee win je de wedstrijd. Wij hebben heel veel respect voor Australië. Vandaag was niets meer dan een gewone pot. We kwamen hier om een ronde verder te gaan.”

Opvallend was dat geen van de spelers het nog wil hebben over die nederlaag in Den Haag, waar Nederland tot op het bot was vernederd. “Revanche?”, vroeg aanvoerder Robert van der Horst zich na afloop af.

“Nee, dat is het verleden, dat kun je niet controleren. Deze overwinning is mooi, maar ook niet meer dan dat.”

De wereldhockeyer van het jaar 2015 repte van “een prachtige teamprestatie” - maar een half uur na de kwartfinale telde voor hem alleen nog maar de volgende wedstrijd, de halve finale tegen België.

De bijna hoorbare afwezigheid van hoogmoed of zelfingenomenheid is tekenend voor de mentaliteit die Caldas in zijn groep heeft gekregen. In een succesvolle sportploeg is geen plaats voor borstklopperij. Zakelijkheid en concentratie, dat is was Caldas van zijn spelers eist, elke dag opnieuw.

De geboren Argentijn, in Londen (2012) olympisch kampioen met de Nederlandse hockeyvrouwen, slaagde er de afgelopen twee jaar inderdaad in het gat met Australië te verkleinen, hoe groot het verschil twee jaar geleden ook leek.

Vorig jaar won hij met Nederland weer eens een hoofdprijs, de Europese titel in Londen, na een al even zeldzame afstraffing van aartsrivaal Duitsland in de finale (6-1). Nu was het de beurt aan Australië. Daarmee lijken de demonen uit een heel lang verleden wel verdreven bij de Nederlandse hockeymannen. Het heeft lang geduurd, want het laatste olympische goud dateert van 2000 (Sydney).

Maar Caldas en zijn spelers willen vooral nuchter blijven. Waken voor overmoed. Of zoals Van der Horst het zei:

“Nu is het zaak om bescheiden te blijven. Dat moet ervoor zorgen dat we straks, tegen België, weer superscherp zijn.”

Ook Caldas wilde maar heel kort stilstaan bij de opmerkelijke overwinning. “We mogen blij zijn”, vond hij.

“Maar we hebben nog niks. Wij hebben de afgelopen periode geprobeerd onszelf elke dag te verbeteren. De groep is heel kritisch geworden, dat is een van de redenen waarom we zo zijn gegroeid. Wij geloven niet dat we heel goed zijn wanneer we winnen, maar we geloven ook niet dat we heel slecht zijn als we verliezen. Alles blijft in perspectief.”

De manier waarop Nederland zijn gevreesde tegenstander bij de keel greep zondagavond - geheel volgens het uitgedokterde strijdplan - was indrukwekkend. Al na 49 seconden kwam de ploeg op voorsprong dankzij een backhand van Billy Bakker. Na die droomstart kreeg Australië via Glenn Turner een grote kans op de gelijkmaker, maar doelman Jaap Stockmann liet zich niet passeren. Daarna gaf Nederland achterin weinig meer weg. “En bijna elke kans die we kregen was een doelpunt”, zei Stockman. “We zaten er bovenop, we wilden het initiatief naar ons toetrekken. Dat is volledig gelukt.”

Via treffers van Bob de Voogd (2-0), en na rust een schitterende tip-in van Valentin Verga (3-0), en een corner van Mink van der Weerden, liep Nederland onverwacht makkelijk uit naar 4-0. Australië had er niets tegen in te brengen.

‘De vorm bepaalt wie er wint’

Dinsdag wacht dus België, het laatste obstakel op weg naar een tweede olympische finale op rij. Maar niemand in de Nederlandse ploeg die daar al op vooruit wilde lopen. “België is sterk, ze staan niet voor niets in de halve finale”, zei Sander Baart, geboren Belg die in zijn jeugd voor Jong België uitkwam, maar nu voor Nederland.

“We hebben hier in Rio gezien dat alle landen van elkaar kunnen winnen. De vorm van de dag bepaalt wie er wint, de ploeg die het scherpst is gaat naar de finale.”

De andere halve finale gaat tussen Duitsland en Argentinië. Met name Duitsland mocht de handen dichtknijpen zondagavond. De regerend olympisch kampioen stond tegen Nieuw Zeeland vier minuten voor tijd met 2-0 achter, kwam terug tot 2-2 en scoorde exact één seconde voor tijd de winnende treffer. De rest van de olympische halvefinalisten is gewaarschuwd.