Meer dan een legende

Atletiek

Usain Bolt won voor de derde keer op rij de 100 meter. Tot het laatst zaaide hij twijfel over zijn vorm. Maar als de hele wereld kijkt, glorieert Bolt.

Usain Bolt viert zijn overwinning op de 100 meter met het Braziliaanse publiek, dat elke stap of beweging van hem met applaus begeleidde. Foto Robin Utrecht/ANP

Wie twijfelt zaait zal goud oogsten. Usain Bolt is er meester in, bewust of niet. De laatste jaren is hij goed in verstoppertje spelen. Pas als er een grote prestatie van hem verwacht wordt, komt de Jamaicaanse reus tevoorschijn en laat hij op de atletiekbaan iedereen zijn hielen zien. Logisch dat Bolt zondagavond op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro goud won op de 100 meter. Na de spelen van Beijing en Londen zijn derde op rij. De legende bereikte de overtreffende trap van legendarisch.

In aanloop naar de Spelen kopieerde Bolt zijn schimmenspel van vorig jaar. In 2015 hobbelde hij door het atletiekseizoen, was meer op Jamaica dan op een internationale banen, maar werd in Beijing wel drie keer wereldkampioen: op de 100, 200 meter en de estafette. Zo weinig competitie en toch gloriëren als de wereld toekijkt. Typisch Bolt.

Zijn olympisch scenario voltrok zich dit jaar eender. Dan weer ziek, dan weer geblesseerd. Soms een wedstrijd lopend, die hij won, dat wel, maar voortdurend twijfel zaaiend over zijn vorm. Tot de Jamaicaanse trials van een maand geleden aan toe. Nog voor de finales trok hij zich terug met een scheurtje in zijn hamstring.

Bolt thuislaten voor de Olympische Spelen was geen optie. Natuurlijk niet. Je gooit geen goud weg. Ziek of zwak, geblesseerd of niet, Bolt kwam naar Rio, zag en overwon. Matige start of niet, hij roffelde er zondagnacht op de 100 meter zijn snelste seizoentijd uit: 9,81 seconden. Wéér goud! Als van een andere planeet.

Als Bolt woord houdt zijn ‘Rio’ zijn laatste Spelen. Nog ‘even’ het goud op 200 meter en de estafette ophalen en dan naar huis, om nooit op een olympisch atletiekbaan terug te keren. Tenzij Bolt zich bedenkt, maar hij wekt niet de indruk. Hij verkondigt al sinds 2012 dat deze Spelen zijn laatste zijn. Zijn ultieme doel is drie keer op rij op drie onderdelen olympisch kampioen te worden.

Goud nummer één voor de voltooiing van triple-triple is binnen. Nog twee te gaan. Een uniek mens ligt op schema voor een uniek record. Daar is het Bolt ook om te doen. Hij wil, heeft hij altijd verkondigd, geschiedenis schrijven, een legende worden, Nu klonken die laatste woorden al snel lachwekkend uit de mond van een man die zich zonder dat record van negen gouden medailles op rij al een lengende mag noemen.

Wie kent Bolt niet? In Brazilië is zijn populariteit grenzeloos. En dat lieten de toeschouwers in het Olympisch Stadion blijken. Elke stap of beweging van hem werd met applaus begeleid. Hoe anders verging het tegenstander Justin Gatlin, die fel werd uitgefloten. Tot zijn schrik, zei Bolt later op de persconferentie. Omdat het in een atletiekstadion zo ongebruikelijk is. Schijnbaar hebben de Brazilianen weinig respect voor het dopingverleden van de Amerikaan.

Is er een leven na Bolt, nu zijn afscheid nadert? Niet echt, want Bolt is veruit de grootste persoonlijkheid van de sprint. Er gaat show, charisma, en vooral veel kwaliteit verloren. Hij heeft de atletiek een gezicht gegeven en naar een hoger niveau getild. De naam Bolt is een wereldmerk. Zijn opvolger qua niveau en entertainment moet nog geboren worden. Vergeleken bij Bolt is de huidige generatie vrij kleurloos. Aan zijn recordtijden kan niemand tippen.

Bolt zal vrijwel zeker afscheid nemen als de wereldrecordhouder op zowel de 100 als 200 meter, beide gelopen op de WK in 2009 in het Olympisch Stadion van Berlijn. De 9,58 is sindsdien zelfs niet meer benaderd. Ook zijn wereldrecord van 19,19 seconden op de 200 lijkt vooralsnog niet herschreven te worden. Hooguit door Bolt zelf, want hij wil donderdag in Rio de Janeiro een poging doen op de 200 meter, om als eerste onder die recordtijd te lopen. Het zou een passend afscheid zijn.