Nikabs verbrand en baarden afgeschoren na bevrijding Manbij

Burgeroorlog Syrië

De verovering van de plaats Manbij is een grote zege voor Koerdische en Arabische strijders. Zij richten zich nu op Raqqa, hoofdstad van IS.

Een man laat zijn baard knippen nadat Koerdische en Arabische strijders Manbij hebben veroverd. Foto Rodi Said/Reuters

Na 73 dagen van hevige gevechten hebben Koerdische en Arabische strijders de Noord-Syrische stad Manbij heroverd op de terreurgroep Islamitische Staat (IS). Inwoners gingen massaal de straat op om te vieren dat het schrikbewind van IS na twee jaar voorbij was. Vrouwen verbrandden demonstratief hun nikabs. Mannen lieten hun baard afscheren of rookten genietend een sigaret op straat.

„Ik voel blijdschap, het is alsof ik droom. Ik kan het niet geloven, ik kan het niet geloven. Ik heb dingen gezien die niemand heeft gezien”, schreeuwde een vrouw volgens persbureau Reuters. Een andere vrouw bedankte de strijders die de stad hebben bevrijd: „Jullie zijn onze kinderen, jullie zijn onze helden, jullie zijn het bloed in onze harten, jullie zijn onze ogen”.

150816IHN_Manbij_Raqqa

De inname van Manbij is een grote zege voor de Syrische Democratische Strijdmacht (SDF), een nieuwe coalitie van strijdgroepen die wordt gedomineerd door de machtige Koerdische militie YPG. De coalitie is met Amerikaanse hulp tot stand gekomen met het oog op de herovering van Raqqa, de officieuze hoofdstad van het kalifaat. De aanval op Manbij werd ondersteund door luchtaanvallen van de internationale coalitie en door Amerikaanse commando’s.

De bevrijding van Manbij, dat voor de oorlog tienduizenden inwoners telde, vormt de opmaat voor de aanval op Raqqa. Want de stad ligt op een kruispunt van wegen tussen de Turkse grens en Raqqa. Manbij was voor IS van cruciaal belang om strijders, wapens en voorraden in en uit Syrië te krijgen. Raqqa is kwetsbaar nu die aanvoerroute is doorgesneden. „Na de inname van Manbij kunnen IS-strijders niet langer vrij reizen van en naar Europa”, zei de Syrisch-Koerdische leider Salih Muslim.

De herovering verliep moeizaam, mede doordat IS burgers als menselijk schild gebruikte. De jihadisten probeerden de opmars van de SDF te vertragen met boobytraps en zelfmoordaanslagen. Maar na een grote aanval kon de SDF vorige week 90 procent van de stad innemen. Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn er bij de slag om Manbij zeker 437 burgers, 299 strijders van de SDF en 1.019 jihadisten omgekomen.

Voordat ze zich uit Manbij terugtrokken, ontvoerden de jihadisten ongeveer 2.000 burgers uit een noordelijk disctrict van de stad. Ze dwongen hen in geconfisqueerde auto’s, bussen en trucks en reden richting Jarabulus, een stad aan de Turkse grens die in handen is van IS. De jihadisten gebruikten de burgers als menselijk schild, zodat ze tijdens hun aftocht niet werden aangevallen. Uiteindelijk wist de SDF deze mensen uit handen van IS te bevrijden.

Het tij van de strijd is tegen IS gekeerd. Manbij is de laatste van een hele reeks steden die de groep de afgelopen maanden is kwijtgeraakt in Syrië en Irak. In juni heroverden Iraakse troepen Fallujah na een vier weken durend offensief. Eerder moest IS ook Sinjar, Tikrit, Ramadi en Palmyra prijsgeven. Volgens de Britse defensieanalist IHS Jane’s heeft IS in 2015 14 procent van zijn grondgebied verloren. En in de eerste drie maanden van dit jaar nog eens 8 procent.

De SDF zegt zich nu te zullen richten op Raqqa, dat met een geschatte bevolking van 250.000 tot 500.000 mensen een stuk groter is dan Manbij. Maar de Arabische en Koerdische strijders van de SDF zijn niet de enigen die Raqqa in het vizier hebben. Ook het Syrische leger en zijn Russische, Iraanse en Libanese bongenoten zetten de stad onder druk. Vorige week werd de watertoevoer in Raqqa verwoest door Russische luchtaanvallen.

Intussen keerden dit weekend duizenden ontheemde inwoners van Manbij terug. Volgens de Verenigde Naties zijn zo’n 78.000 mensen de stad ontvlucht. Ze bivakkeerden in provisorische tentenkampen op het platteland. Honderden auto’s en andere voertuigen, zwaar bepakt met families en huisraad, kwamen dit weekend de stad binnengereden. „De winkels gaan weer open. Vandaag is de eerste dag dat het leven weer normaal wordt”, zei een SDF-zegsman.