Gouden Elis Ligtlee droomde als kind al van Olympische Spelen

De 22-jarige wist de Britse Rebecca James en de Australische Anna Meares achter zich te houden.

Ligtlee op de baan, eerder op de avond. Foto ANP

Elis Ligtlee was pas negen jaar oud toen voor haar het Wilhelmus voor het eerst werd gespeeld, nota bene in Perth, Australië. In haar jeugd hoorde ze het volkslied zo vaak dat ze het wel kon dromen. Wereldkampioen BMX, of fietscross, werd ze vrijwel elk jaar, acht keer in totaal. Als meisje van twaalf droomde ze al van de Olympische Spelen, als BMX’er. Totdat vijf jaar geleden de regels plotseling werden veranderd - de fietscross moest sneller, spectaculairder, de fietscrossbanen werden achtbanen. Maar Ligtlee had er niks mee, het werd haar veel te gevaarlijk. ,,Ik had gewoon angst, met al die sprongen.”

Foto: Sander Koning/ ANP

Foto: Sander Koning/ ANP

Niks voor haar. Dus stapte ze over naar het baanwielrennen - een carrièreswitch die ze sinds zaterdagmiddag tot de betere beslissingen uit haar leven tekent. In het olympische velodrome van Rio werd de 22-jarige renster uit Eerbeek tot haar eigen verbazing olympisch kampioene op het onderdeel keirin. In een uiterst spectaculaire finale hield ze de Britse Rebecca James en de Australische Anna Meares achter knap achter zich.

Ligtlee is de eerste Nederlandse olympisch kampioene op de baan sinds Marianne Vos. Die veroverde in Beijing (2008) goud op de puntenkoers.

Ongeloof

Ligtlee is een reuzin op de fiets. Met haar lengte van 1,85 meter is ze een indrukwekkende verschijning tussen veelal kleine, beweeglijke rensters uit Groot-Brittannië, Duitsland of Australië. Maar als het op pure kracht aankomt, is niemand tegen haar bestand, zo werd zaterdag duidelijk uit de indrukwekkende manier waarop ze het goud veroverde. Ligtlee ging twee ronden voor de finish op kop rijden en merkte tot haar verrassing dat niemand er meer aan kwam. ,,Ongelooflijk”, stamelde ze op het middenterrein, de zware gouden medaille trots om haar nek. ,,Dit is bizar, ik heb eigenlijk nooit op hoog niveau de keirin gereden. En hier word ik gewoon olympisch kampioen.”

Het had maar een haar gescheeld of ze had de olympische finale van Rio niet eens gehaald. In de voorlaatste bocht van de halve finale lag Ligtlee eigenlijk al in verloren positie, toen het veld plotseling uiteen werd gescheurd door de valpartij van een Colombiaanse concurrent, Martha Bayona Pineda.

De olympische stunt van Ligtlee, de eerste Nederlandse winnares op dit onderdeel, is juist zo verrassend omdat ze van heel ver moest komen dit jaar. Vorig jaar had ze grote indruk gemaakt met Europees goud op zowel de sprint als de keirin, in het Zwitserse Grenchen, en WK-zilver op de sprint.

Problematische voorbereiding
Maar in januari van dit jaar kwam ze zwaar ten val tijdens de Zesdaagse van Rotterdam, toen ze in het stuur van de Britse Victoria Williamson bleef haken. Aan de smak, waarbij ze knock-out ging, hield ze een hersenschudding en kneuzingen aan heup en benen over. Overigens waren de gevolgen voor Williamson nog veel erger: zij brak haar bekken en kon direct een streep door de Spelen in Rio zetten.

De val hakte er niet alleen fysiek, maar ook mentaal in bij Ligtlee. Ze vond vooral steun bij René Wolff, de Duitser die al jaren bondscoach van de Nederlandse baanrenners is. ,,René heeft mij geholpen, hij is er altijd voor me geweest”, zei Ligtlee over haar herstelperiode.

Maar in de nasleep daarvan viel haar WK in Londen tegen. ,,Dat was echt een domper. Dat merk je wel aan je zelfvertrouwen. Daarom is het ongelooflijk als je dan een paar maanden later olympisch goud haalt.”

Ze kan het nog nauwelijks bevatten, als ze terugdenkt aan haar internationale ervaring op het onderdeel dat jaren terug uit Japan kwam overwaaien. ,,Ik heb eigenlijk nooit op wereldniveau keirin gereden. Vorig jaar lag ik er op de WK al in de eerste ronde op het WK uit. Ik ben nooit ver gekomen.”

Alles of niks
In de finale, verklapte ze achteraf, had ze eigenlijk gewoon op intuïtie gereden. In elk geval wilde ze niet meer het risico lopen dat ze, zoals in de halve finale, achter in het pelotonnetje van zes rijdsters opgesloten zou worden. ,,Dit was een alles of niks poging”, zei ze naderhand. ,,Het werd alles. Ik moest nog een tweede keer aangaan voor de laatste bocht, want ik zag ze komen. Ik kon heel moeilijk uit het zadel komen, maar ik hield het vol tot aan de finish.”

Aanvankelijk dacht ze nog dat ze op de streep was gepasseerd door Rebecca James, maar op het grote scorebord werd de Nederlandse aangewezen als winnares. ,,Ik heb hier wel over gedroomd, ja. Goud is wel waarom je naar de Spelen gaat.”

Foto ANP

Ligtlee op de baan, eerder op de avond. Foto ANP

Bondscoach Wolff had vol bewondering gekeken naar de rit van zijn pupil, ook al had hij nog wel wat foutjes bespeurd. Hij had in elk geval altijd geloofd in de potentie van Ligtlee. ,,Ik wist dat, als alles op zijn plek valt, Elis olympisch kampioen kon worden. Dit is wat er in zit bij Elis. Als ze in zichzelf gelooft kan er olympisch goud uitkomen. Ze heeft vandaag met overmacht gewonnen en laten zien dat ze echt de sterkste was.”

Hij had genoten van de manier waarop Ligtlee haar tegenstandsters had verslagen. ,,In het keirin spelen zoveel factoren mee, het is heel lastig om je eigen positie te vinden. Dat heeft Elis keurig gedaan door zelf aan te gaan. Als je haar tegenstander bent lijkt het me verstandig dat je haar niet op kop laat rijden”, sprak hij met een glimlach. ,,Zij is sterk genoeg om helemaal van kop af te winnen. Dan win je op heel indrukwekkende wijze een olympische finale.”

Volgens Wolff zit Ligtlee, die zondag in Rio ook nog uitkomt op het onderdeel sprint, nog lang niet aan het einde van haar ontwikkeling. ,,Ze is nog lang niet perfect”, zegt de Duitse oud-baanwielrenner ,,Maar dat laat ook zien hoeveel potentie zij heeft. Elis is niet alleen een rijdster met sterke benen, het is het hele pakket: kracht, dynamiek, en het hoofd dat erop zit.”

Rutte feliciteert Ligtlee

De verrassende gouden medaille is ook minister-president Rutte niet ontgaan: