Yuri was zich van geen kwaad bewust

Rechtszaak

NOC*NSF mocht turner Yuri van Gelder wegsturen van de Olympische Spelen, zo oordeelde vrijdag de rechter. Niet alles werd duidelijk.

Turner Yuri van Gelder vrijdag in de rechtbank van Arnhem. Foto ANP

Het is al blessuretijd in de zitting als de hoofdpersoon, bijna even lang als breed en gekleed in een winterse zwarte trui, de microfoon naar zijn mond schuift. Yuri van Gelder wil best zelf vertellen wat er is gebeurd. De hele week was dat al voor hem gedaan.

Hij begint. „Ten eerste: de Olympische Spelen, daar ben ik niet vier jaar voor aan het werk, maar twaalf of dertien. Dus het was al heel mooi dat het gelukt is om deel te nemen. We zijn daar een week van tevoren geland, trainden richting de kwalificatie.” Dan grijpt de rechter in. „Meneer Van Gelder, kunnen het beperken tot de nacht?”

De nacht – het woord kan inmiddels tussen aanhalingstekens. Er waren meerdere nachten in Rio de Janeiro geweest, ook voor Van Gelder. Maar er was maar één ‘de nacht’. De nacht na de kwalificatie voor zijn allereerste olympische finale op zijn ringen. De nacht die hem een dag later met zijn Braziliaanse vriendin op een vliegtuig terug naar Nederland deed belanden.

Optimale prestatieklimaat

Een van de redenen dat Van Gelder naar huis was gestuurd door sportkoepel NOC*NSF was om de overige sporters kort gezegd niet tot last te zijn. Dat is het „optimale prestatieklimaat”, zoals het in de overeenkomst staat dat elke sporter van de Nederlandse ploeg vooraf moest ondertekenen. Hij was dan misschien niet meer in Rio, maar je kunt gerust zeggen dat de kwestie alsnog van invloed was op zijn sportcollega’s. Niet in de minste plaats die van zijn eigen turnploeg. „Jammer dat onze prestaties hier ondersneeuwen door de kwestie”, zei Bart Deurloo, de eerste Nederlandse man ooit die de meerkampfinale haalde. Hij eindigde als vijftiende.

De nevel rond het plotselinge vertrek van Van Gelder heeft de kwestie langer onder de aandacht gehouden. Over ‘de nacht’ werd lang niets concreter gecommuniceerd dan dat Van Gelder alcohol zou hebben gedronken en tot vroeg in de ochtend was weggebleven. Wel verschenen in verschillende media reconstructies op basis van gesprekken met betrokkenen.

Dan vrijdag, het kort geding, aangespannen door Van Gelder met de intentie en de hoop dit weekend weer terug te kunnen vliegen naar Rio om alsnog maandag in actie te komen in zijn eerste en meteen laatste olympische finale. De apotheose van een week speculatie over toch met name die nacht. Dan kon hij er zelf ook wat over zeggen.

In de rechtbank in Arnhem werd door beide partijen uiteindelijk een puzzel gelegd waarvan de doos kwijt was. Over de randen werden ze het wel eens, maar wat het tussenin moest worden, was onduidelijk. En dan waren er ergens ook nog een aantal stukjes spoorloos verdwenen.

Eens werden ze het over hoe de nacht begon en hoe laat de nacht eindigde, tot op de minuut. Die begon voor Van Gelder na zijn interview bij de NOS naar aanleiding van zijn kwalificatie. Die eindigde om 05.08 uur precies, toen Van Gelder weer ‘inklokte’ in het olympisch dorp.

Het enige houvast voor wat er tussendoor gebeurde, was meteen het meest concrete dat de hele zitting ter sprake kwam: een reeks appjes, tussen Van Gelder en zijn coach Bram van Bokhoven. Niet de sportersovereenkomst van het NOC*NSF, het document voor al dan niet bewust multi-interpretabele containerregels, dat volgens Van Gelder en advocaat Cor Hellingman geen concrete regels aan de turner oplegde en volgens advocaat Harro Knijff namens de sportkoepel wel degelijk. Nee, een reeks appjes. WhatsApp-berichten dus, al is nog steeds niet duidelijk of het toch niet over sms’jes ging.

Een simpele „gefeliciteerd”, daarmee begon Van Bokhoven. „Yeah, jij ook gefeliciteerd”, antwoordde Van Gelder. Die meldde zijn coach dat hij naar het Holland Heineken House zou gaan. Van Bokhoven waarschuwde Van Gelder op te passen met bier drinken. Er liepen mensen van NOC*NSF rond. Hij moest ervoor zorgen dat hij rond half twaalf thuis was. „Het wordt een uurtje later”, aldus Van Gelder. Vervolgens stuurt Van Bokhoven: „Morgen training!!!” Dat weet Van Gelder niet meer. Hij leest naar eigen zeggen zijn berichten niet meer vanaf dat moment. Hij mist de ochtendtraining.

Geen berichten, geen houvast. Over de rest van de nacht verschilden de partijen flink. Van Gelder zei dat hij inderdaad „4 of 5 biertjes” had gedronken in het Holland Heineken House, had zijn oud-trainer Frank Koolen naar zijn appartement in de stad gebracht, waar hij nog een „colaatje” dronk en een „boterham” at. In de nachtclub waar hij was gezien, zou hij alleen „uit collegialiteit” ploeggenoot Jeffrey Wammes hebben opgehaald. Verder dan de kassa kwam hij niet. Terug in het dorp viel hij „knock-out” in slaap.

Volgens NOC*NSF-advocaat Knijff kwam Van Gelder pas rond 3 uur ’s middags de dag erna uit bed. Hij maakte volgens sportcollega’s, onder wie enkele ploeggenoten, een „verwarde” indruk en leek „helemaal van de wereld”. Van Gelder zei geen idee te hebben waar dat beeld vandaan kwam. Hij was zich ook oprecht „van geen kwaad bewust”, nog steeds niet. En trainen op de dag na de wedstrijd? Deed-ie nooit. „Ik heb niet anders gedaan dan anders.”

Het was Van Bokhoven die het einde van Van Gelder, al tien jaar onder zijn hoede, inluidde. Die was het zat, en zei dat de vertrouwensbreuk te groot was. Van Gelder moest weg.

Die beslissing hoefde NOC*NSF van de rechter dus niet terug te draaien, alleen blijft het nog even gissen naar de motivatie daarachter. Van Gelder legde zich erbij neer. Vooraf had hij al een minimale kans, achteraf bleek het ook voor eerherstel te laat.