Verrot volgens Trump, Clinton ziet opbloei

Toespraken in Detroit

Volgens de Republikein gaat het slecht met de Amerikaanse economie. De Democraat ziet juist een renaissance.

Een vrouw zwaait met een Amerikaanse vlag in Detroit bij een protest tegen Donald Trump. Foto Paul Sancya/AP

De enige electorale groep waar in de Amerikaanse verkiezingen echt om wordt gevochten, is de weggegleden lagere blanke middenklasse. Donald Trump doet geen waarneembare pogingen Latino’s, Afro-Amerikanen of vrouwen te bereiken. Hij werpt zich op als de verdediger van gewone, werkende Amerikanen die hun perspectief zijn kwijtgeraakt door economische omwentelingen als immigratie en het verdwijnen van banen naar het buitenland door vrijhandelsverdragen.

Hillary Clinton verloor in de voorverkiezingen onverwacht veel Democraten in deze groep aan haar rivaal Bernie Sanders. Sindsdien werpt ze zich op als voorvechtster van ‘werkende gezinnen’, en verdedigt ze zich tegen beschuldigingen van zowel Trump als Sanders dat ze te veel gebonden is aan Wall Street om de belangen van arbeiders te kunnen behartigen.

Het slagveld waarop deze strijd zich afspeelt heet Detroit en ligt in de staat Michigan. In de afgelopen decennia gingen daar 120.000 banen in de autoindustrie verloren. Sanders en Trump wonnen er de voorverkiezingen. Maandag presenteerde Trump er zijn economische voorstellen, donderdag kwam Clinton met haar visie.

Armoedegrens

Is Detroit „het levende bewijs van de mislukte economische agenda van mijn tegenstander”, zoals Trump zei? Een stad waar 40 procent van de resterende 700.000 inwoners onder de armoedegrens leeft en de misdaad tot grote hoogte is gestegen, volgens Trump doordat onder Bill Clinton en Barack Obama bedrijven en banen naar het buitenland verdwenen? „Detroit wacht nog steeds op de excuses van Hillary Clinton”, zei Trump.

Of beleefde, zoals Clinton betoogde, de autoindustrie in 2015 het beste jaar sinds de crisis, bloeien sommige wijken in Detroit weer, en zien we in Michigan de kiem „van een 21ste-eeuwse renaissance van de maakindustrie?”

Trump sprak in de Detroit Economic Club, een ondernemerssociëteit waar in de hoogtijdagen van de stad vele presidenten te gast waren. Clinton koos voor de locatie van Futuramic Tool & Electronic, een bedrijf in onderdelen in een voorstad van Detroit dat met succes wist om te schakelen van de auto- naar de luchtvaartindustrie en nu meebouwt aan een raket die de NASA naar Mars wil sturen.

De kandidaten probeerden om het hardst om elkaar weg te zetten als de man of vrouw van het verleden. „Er komt geen verandering onder Hillary Clinton, alleen nog vier jaar zwakheid en president Obama” zei Trump. Nee, zei Clinton: Trump schildert Amerika af als een Derde Wereldland. „Ik denk dat de beste jaren van Amerika nog voor ons liggen.”

Tot Trumps ideeën behoren een voorstel het belastingstelsel vergaand te vereenvoudigen, het reduceren van de belastingdruk voor bedrijven tot 15 procent en een moratorium op overheidsregels die bedrijven hinderen. Hij herhaalde de VS te willen terugtrekken uit het vrijhandelsverdrag Trans Pacific Partnership (TPP) en het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag Nafta te willen heronderhandelen.

Breedband voor ieder gezin

Clinton was specifieker: zo kondigde ze een exitbelasting aan die moet tegengaan dat bedrijven naar het buitenland vertrekken en een investeringsfonds voor nieuwe maakindustrieën. Ze strooide met snoepjes als breedband voor ieder gezin, bracht Sanders-achtige plannen te berde als projecten die de vakbonden moeten versterken en richtte zich tot specifieke groepen, zoals vrouwelijke kostwinners die verschillende baantjes combineren. Ze beloofde opnieuw zich te verzetten tegen het TPP.

Trump schetste een even overzichtelijk als inktzwart beeld van de Amerikaanse economie en wees duidelijke schuldigen aan: Clinton en Obama. Clinton sloeg terug door te betogen dat Trumps voorstellen vooral hemzelf ten goede komen. Het Trump-Loophole, zoals ze Trumps voorstellen voor belastingverlaging heeft genoemd, zou de rijkste families van Amerika miljoenen besparen. Het afschaffen van de ‘death tax’, een erfenisbelasting voor vermogenden, zou de familie Trump vier miljard schelen, zei ze.

Clinton lijkt op economisch gebied langzaam het voordeel van de twijfel te krijgen. Waar Trump steeds het meeste krediet kreeg als in peilingen werd gevraagd naar wie zich het beste over de economie kan ontfermen, kreeg in een CNN peiling van vorige week Clinton juist iets meer vertrouwen: 50 procent tegen 48 procent.

Als kanttekening bij beide visies volstaat een tocht door Detroit. Ondanks Trumps plannen zullen de gloriedagen van toen niet terugkeren. Maar of een door Clinton bejubelde hoogtechnologische onderneming als Futuramic soelaas biedt aan de vele uitgerangeerden van Michigan is de vraag.