KNMG: arts hoeft potentiële jihadist niet aan te geven

Artsen voelen volgens de KNMG een maatschappelijke plicht om de politie te waarschuwen.

Huisarts meet de bloeddruk van een patiënt. Lex van Lieshout / ANP

Nederlandse artsen moeten niet hun beroepsgeheim schenden als een potentiële jihadist vertelt over gewelddadige gedachtes. Dat mag alleen bij hoge uitzondering, zoals een concrete dreiging. De artsenfederatie KNMG reageert met dit standpunt op de actuele ontwikkelingen in Duitsland, waar in de politiek wordt gesproken over een wettelijke meldplicht.

De aankondiging dat een patiënt naar het buitenland wil afreizen om zich aan te sluiten bij een terroristische organisatie, biedt onvoldoende grond om het beroepsgeheim te schenden, zo stelt de KNMG. Een andere zaak wordt het bijvoorbeeld als de patiënt dreigt om anderen mee te ontvoeren. De artsenfederatie vreest dat patiënten het bezoek aan de arts mogelijk uitstellen als ze zich niet meer veilig voelen in de spreekkamer, of dat ze minder openhartig over hun problemen zijn. Juist dat is gevaarlijk, vindt de KNMG. De organisatie schrijft:

“Patiënten moeten met een arts alles kunnen bespreken, waaronder angsten, woedes, frustraties en intimiteiten. Ook mogen zij spreken over strafbare feiten die zij hebben gepleegd, zonder te hoeven vrezen voor openbaarmaking of een aangifte.”

Artsen voelen volgens de KNMG doorgaans een “maatschappelijke plicht” om de politie te attenderen op het risico van aanslagen van een bepaalde patiënt. Door de reeks aanslagen in buurlanden is volgens de artsenfederatie het aantal vragen van artsen over het wel of niet aangeven van patiënten fors toegenomen.

De artsenfederatie reageert vrijdag met de richtlijn op plannen van de Duitse minister van Binnenlandse Zaken. Thomas de Maizière presenteerde donderdagmiddag een zogenoemd Veiligheidspakket, waarvan een aantal maatregelen woensdag al uitlekte. Naast de versoepeling van het beroepsgeheim van artsen zodat ze potentiële terroristen kunnen aangeven, stelde hij voor dat asielzoekers sneller uitgezet kunnen worden. Ook wil hij Syriëgangers met een dubbele nationaliteit het Duitse paspoort kunnen afnemen.

Meldplicht van artsen

Artsen in Nederland hebben een meldplicht als er sprake is van infectieziekten, euthanasie, overlijden of gedwongen opnemingen. In het geval van terreurplannen bestaat zo’n meldplicht niet. Een dergelijk wetsvoorstel gaat de KNMG te ver, volgens de artsenfederatie schiet het zijn doel voorbij. Gevreesd wordt dat de arts gaat fungeren als “een soort verlengstuk van justitie”. Volgens de KNMG zijn er “afdoende mogelijkheden” voor artsen om in actie te komen. Als een arts in gewetensnood raakt als hij zijn geheimhoudingsplicht blijft toepassen terwijl er daardoor een onafwendbaar gevaar voor de betrokkene of anderen ontstaat, mag hij officieel ook zijn beroepsgeheim opzij schuiven.