‘Europa moet Kiev ultimatum stellen en anders steun intrekken’

Interview

De Oekraïense analist Michail Pogrebinski denkt dat Rusland het Westen via de Krim een signaal wil geven dat de maat vol is. Sancties of niet.

Foto Reuters / David Mdzinarishvili

Rusland beschuldigt Kiev van sabotage op de Krim en ondermijning van het vredesproces. Poetin liet deze week zien niet terug te deinzen voor dreigen met oorlog. Maar waarom nu, en met welk doel? Volgens Michail Pogrebinski, directeur van het Kievse Centrum voor Politiek en Conflictstudies, en oud-adviseur van de regering van president Leonid Koetsjma (1994-2005), ligt de bal bij het Westen.

1. Wat denkt Rusland te bereiken?

„Ik geloof niet dat Rusland uit is op een militaire escalatie bij de Krim, of op verovering van meer gebied. Rusland wil het Westen, en vooral Europa, tonen dat het niet terugschrikt voor een breuk in de diplomatieke betrekkingen. Al maanden spreken Rusland en Oekraïne met Frankrijk en Duitsland over ‘Minsk II’ en vrede in de Donbas. Maar Kiev doet niets om het proces vooruit te krijgen. Daarmee wil ik niet suggereren dat de tegenpartij zuiver is, maar Kiev komt gewoon zijn afspraken niet na. Het heeft geen wetten aangenomen, geen regelingen getroffen of de grondwet aangepast, zoals beloofd. Dat komt doordat de Minsk-overeenkomst voor Kiev een regelrechte nachtmerrie is, omdat het voorziet in meer autonomie voor de Donbas. Kiev wil daar helemaal geen autonomie, net zomin als een compromis met Moskou. Het heeft indertijd alleen ondertekend uit angst voor een oorlog.”

2. Houdt Rusland zelf niet ook de oorlog in stand?

„De strijders in de Donbas krijgen, net als de Russische commandanten, veelal betaald voor deelname in het conflict. Als de oorlog stopt, worden ze weer doodgewone mijnwerkers. Ook aan pro-Oekraïense zijde van het conflict zijn mensen te vinden die baat hebben bij de oorlog. Daarom gaat het schieten gewoon door. Kiev moet laten zien dat het met de inwoners van de Donbas wil praten, maar in plaats daarvan noemt het ze terroristen. Natuurlijk, heeft Poetin invloed, maar hij kan al schietende figuren echt niet bewegen de wapens neer te leggen.”

Lees hier meer over de escalatie: Escalatie dreigt tussen Rusland en Oekraïne

3. Hoe moet het Westen reageren ?

„Europa moet Kiev een ultimatum stellen en zeggen: ‘U moet uw verplichtingen nakomen, anders steunen we u niet.’ Maar Europa wil Oekraïne niet publiekelijk afvallen, dus kan Kiev zijn positie handhaven. Poetin heeft deze week laten zien dat hij klaar is met de contraproductieve opstelling van Oekraïne. Dat wil niet zeggen dat hij de onderhandelingen in de Donbas niet steunt, maar laat wel zien hij Kiev eens flink angst wil aanjagen. Poetin zegt in feite: ‘Wij hebben die nutteloze onderhandelingen helemaal niet nodig.’”

4. Gelooft u Russische claims dat Oekraïne aanslagen plande op de Krim?

„Er is geen bewijs, maar het is mogelijk. President Porosjenko riep onlangs nog op tot een partizanenoorlog met Rusland. Ook de Oekraïense media dragen bij aan een agressieve stemming jegens Rusland. Ik sluit niet uit dat sommigen daar gehoor aan geven.”

5. Rusland kan opheffing van de sancties nu wel vergeten?

„Niet per se. Rusland toont dat het niet terugdeinst voor sancties. Nu het Russische paralympische team zonder duidelijk bewijs de toegang tot de Olympische Spelen is ontzegd, heeft het Westen alle krediet verspeeld. Die maatregel is koren op de molen van de Russische propagandamachine die het Westen beticht van verraad. Rusland is zeker niet gebaat bij sancties, maar het wil nu een duidelijk signaal afgeven.”