Het oplossen van een pil is eigenlijk best mooi

Hoe komt een geneesmiddel op de goede plek? Achter een pil schuilt veel wetenschappelijke vernuftigheid.

YouTube

Bij het inslikken van een paracetamol of een ander tablet, denken mensen meestal niet na over de reis die de pil aflegt. Dat het oplossen van een tablet er daarnaast eigenlijk best mooi uitziet, maakt Micro Room ons duidelijk. Dat legt door flink in te zoomen de schoonheid van alledaagse dingen bloot op een YouTubekanaal.

Tekst loopt door onder de video.

We zien in de beelden pillen die in feite gestampte poeders zijn, naast capsules waaruit het geneesmiddel naar buiten komt.

Wat gebeurt er eigenlijk met dit soort pillen in het lichaam? Voordat een geneesmiddel op de goede plek komt, moet een pil langs een soort hindernisbaan, zo zegt de wetenschapper Adam Cohen. Hij is directeur van het Centre for Human Drug Research (CHDR) en hoogleraar klinische farmacologie bij de Universiteit Leiden.

Medicijnmakers staan voor een hoop uitdagingen om te zorgen dat een tablet daadwerkelijk iemand beter maakt. “Mensen weten vaak niet dat het werkzame deel in een pil, het echte geneesmiddel, slechts een fractie van zo’n pil is. Er zijn geneesmiddelen die worden gegeven in een dosis van 100 microgram. Dat kan je niet met het blote oog zien,” aldus Cohen. De uitdaging begint dus al bij het gelijkmatig vermengen van het geneesmiddel in de substantie voor de pillen.

Trukendoos

Eenmaal in het lichaam moet de capsule het geneesmiddel naar de goede plek brengen. In een pil zitten snel honderdmaal een miljard maal een miljard moleculen. Daarvan moeten er genoeg zich aan de eiwitten op de juiste plaats in het lichaam weten te binden, door ze tegen te komen.

Het lichaam – dat niet van onbekende chemische stoffen houdt – heeft een flinke trukendoos om het de pil moeilijk te maken. “De eerste hindernis is het maagzuur”, zegt Cohen. “Sommige moleculen kunnen daar niet tegen en vallen uit elkaar. Daarom kan je bijvoorbeeld penicilline alleen maar toedienen door het in te spuiten.” Barrière twee is de darmwand, zegt de hoogleraar. “Die werkt als een soort pompje en laat niet alles door. Het is de kunst de moleculen zo te maken zodat ze daar doorheen komen.”

Chemische fabriek

Via het bloed komt het geneesmiddel in je lever. Een soort chemische fabriek, die de stoffen die binnenkomen ombouwt, zo zegt Cohen. “De lever zet soms geneesmiddelen om in stoffen die niet meer werken. Pillenfabrikanten hebben inmiddels door hoe dat werkt en construeren soms een molecuul zo dat het pas gaat werken als het wordt omgebouwd door de lever.”

Na al deze hindernissen is de reis nog niet klaar. Dat het geneesmiddel in het bloed komt, wil nog niet zeggen dat het in de weefsels komt. Het moet nog door de wand van de bloedvaten en de celwand van de cellen. “Dat lukt ook lang niet altijd,” zegt Cohen. “Denk aan de hersenen, die zijn goed beschermd door een extra laag die we de bloed-hersenbarrière noemen.”

Toch hebben wetenschappers veel troeven in handen, weet Cohen. Hij zegt:

“Je kan het omhulsel om het geneesmiddel bijvoorbeeld maken van een soort plastic dat goed tegen het zuur uit de darmwand kan en pas uit elkaar valt als de omgeving minder zuur is. Ook het laagje rondom de pil kan dikker of dunner. Philips werkt zelfs aan smartpills, die we van buiten het lichaam het commando kunnen geven het geneesmiddel te verspreiden als het op de goede plek is. Het liefste hebben we natuurlijk dat de molecuul zelf z’n weg vindt”.

YouTube

YouTube