Zonder die stuurfout was Ellen van Dijk misschien de sterkste

Toch haalde Nederland met het brons van Anna van der Breggen nog een medaille bij de tijdrit van de vrouwen.

Ellen van Dijk tijdens de Olympische tijdrit. Foto Paul Hanna / Reuters

Minutenlang werd Ellen van Dijk opgevangen na de finish, getroost door familie en vrienden. Ze was waarschijnlijk de sterkste geweest in de tijdrit - maar één stuurfoutje, bergop nog wel, en ze zat tussen het struikgewas langs de weg. Weg medaille. Mogelijk zelfs goud.

Rio is een emotionele achtbaan, zei haar teamgenoot Anna van der Breggen na afloop van de olympische tijdrit, op een natgeregend parcours langs de druilerige kust in het zuiden van de miljoenenstad. Voor de kersverse olympisch kampioene op de weg lag ook na de tijdrit een medaille klaar, brons deze keer. “Ik zat niet lekker op de fiets”, sprak ze na afloop.

“Ik kon wel diep gaan gelukkig, anders word je geen derde. Maar het was niet perfect. Ik ben superblij dat er een medaille uitkomt, ook al heb ik niet mijn beste tijdrit gereden. Twee medailles in Rio, daar heb ik van gedroomd.”

Ze was elf tellen tekort gekomen voor een tweede olympische titel in Rio. Maar die ging naar de Amerikaanse routinier Kristin Armstrong, 42 jaar oud, voor de derde keer op rij. Het zilver was voor de Russische Olga Zabelinskaja, die aanvankelijk was uitgesloten van de Spelen in Rio, maar in alle chaos op het allerlaatste moment was toegelaten. Zoals wel meer Russische sporters heeft ook Zabelinskaja een dopingschorsing op haar naam.

Van Vleuten

Dat maakte de vierde plaats van Ellen van Dijk, de wereldkampioene tijdrijden van 2013, wel extra zuur. Opmerkelijk genoeg was Van Dijk de tweede Nederlandse renster die in Rio door een peperdure stuurfout een olympische titel misliep. Zondag gebeurde dat al met de onfortuinlijke Annemiek van Vleuten, voor wie de wegwedstrijd uitliep op een drama toen ze in winnende positie op gruwelijke wijze onderuit ging in een afdaling.

“Potverdikke, we rijden allemaal supergoed hier en dan gebeuren er zulke dingen”, zei Van der Breggen over de prestaties van de Nederlandse vrouwenploeg in Rio de Janeiro. “Dan besef je dat je heel gelukkig moet zijn als je twee medailles haalt. Je balanceert op een randje. Bij mij pakt het twee keer goed uit.”

Van der Breggen kon er niet over treuren dat ze was verslagen door een renster van liefst 43 jaar oud. “Ze heeft harder getrapt dan ik. Het is geen pannenkoek waar we het over hebben. Op de WK in Richmond was ik vorig jaar wel sneller. Hier niet. Leeftijd maakt niet uit, ze doet ook mee.”

Tranen

Bij Van Dijk, de vrouw in supervorm getuige de indrukwekkende comeback na haar ontsporing, rolden de tranen nog over het gezicht toen ze probeerde uit te leggen wat er mis was gegaan. “Ik maak een enorm stomme fout”, erkende ze ruiterlijk. “Ik kan mezelf dat niet vergeven, maar het hoort er ook bij. Ik kan het niemand anders verwijten dan mezelf. Het gebeurde bij een steil klimmetje. Ik denk dat ik een windvlaag kreeg in mijn hoge voorwiel. Ik stuurde naar rechts en kon niet meer corrigeren.”

Uitgerekend deze week, in het olympisch dorp, had Van Dijk voor het eerst het gevoel gekregen dat ze de olympische tijdrit ook echt kon winnen. In het verleden kampte de 29-jarige renster uit Harmelen regelmatig met spanningen bij grote wedstrijden. “Ik had eigenlijk nooit het geloof in mezelf dat ik mee kon doen om een medaille”, zei Van Dijk na haar finish. “Ik heb in het verleden lastige WK’s gehad. Mentaal schakelde ik mezelf vaak uit.”

Mindset

Ze werkte er hard aan, vooral met Merijn Zeeman, ploegleider van Lotto-Jumbo. En met succes, merkte Van Dijk. “Vandaag had ik een heel goede mindset. Ik ging er van de week voor het eerst geloven. Ik heb voor het eerst gedroomd dat ik een medaille won, een zilveren. Het ging enorm goed. Totdat ik die fout maakte.”

Daarmee leek het podium direct uit zicht, maar haar inhaalrace tegen de klok was fenomenaal. “Ik ben wel trots op de manier waarop ik mezelf heb kunnen herpakken en volle bak ben doorgegaan”, zei Van Dijk. “Het is moeilijk om zoiets uit te schakelen als het is gebeurd. Maar ik dacht: dit is mijn dag, misschien kan ik nog een medaille pakken. En ik zat er heel dichtbij. Maar je moet alles goed doen. Ik had die medaille in mijn handen, maar ik heb hem niet weten te pakken. Dat is enorm zonde.”

WK in Qatar

Van Dijk weigerde echter bij de pakken neer te gaan zitten en was een half uur na haar olympische afsluiting alweer bezig met haar volgende doel. “Ik had een goede mindset, het is heel fijn dat ik die ontwikkeling als persoon heb doorgemaakt. Ik heb al bedacht: ik ga straks in Qatar gewoon wereldkampioen worden.”

Beide Nederlandse rensters hielden zich op de vlakte over het feit dat voormalig dopingzondaar Zabelinskaja er met het zilver vandoor ging. “Ik ga daar niks over zeggen”, antwoordde Van Dijk op de vraag of de Russin wellicht later nog haar medaille zal verliezen. En Van der Breggen: “Dat hoop ik wel. Voor Ellen. Dan heeft zij brons.”