Rabobank wil graag winkeltje spelen – en geld binnenharken

MS Mode

Rabobank wilde zich alle winkelomzet van MS Mode toe-eigenen, inclusief btw. De bewindvoerders staken daar een stokje voor.

Winkelketen MS Mode is het grootste bedrijf van ondernemer Roland Kahn. Foto Bas Czerwinski / ANP

MS Mode mag dan op omvallen staan, de 400 winkels zijn gewoon open, de 2.300 werknemers voorzien klanten van stijladvies, vouwen kleding weer netjes op en bemannen de kassa. Maar achter de schermen zijn de verhoudingen totaal veranderd sinds MS Mode vrijdag uitstel van betaling kreeg.

De bedrijfstop staat buitenspel. Wie nu iets koopt bij MS Mode, koopt dat eigenlijk van Rabobank. Want de omzet vloeit sinds vrijdag grotendeels naar de huisbank van het bedrijf. Aanvankelijk inde Rabobank zelfs álle opbrengst, inclusief de 21 procent btw die klanten over de kleding betalen. Dat laatste is natuurlijk voor de Belastingdienst bestemd.

Daartegen kwamen de twee verse bewindvoerders van MS Mode in verzet. Zij dienen de belangen van alle schuldeisers, zoals leveranciers, de Belastingdienst en uitkeringsinstantie UWV, die de salarissen van de werknemers na faillissement betaalt. Voor hen zou zo niets overblijven. Al dagen steggelen de bewindvoerders en de bank hierover. Sinds dinsdag lijkt het erop dat Rabobank toch een deel van de opbrengst zal afstaan.

Hoeveel wil bewindvoerder Cees de Jong van advocatenkantoor Van Benthem & Keulen niet zeggen, maar het is „een substantieel deel”. Van de btw blijft Rabobank als het goed is ook af. Rabobank wil desgevraagd niet ingaan op het conflict.

Het klinkt onwaarschijnlijk: een bank die zich zomaar alle opbrengst toe-eigent, inclusief de btw. En die dan pas na een hoop gedoe inbindt. Je zou bovendien zeggen dat de tijd nuttiger kan worden besteed als een bedrijf omvalt: een koper zoeken, redden wat er te redden valt.

Rabobank, die 30 miljoen euro in MS Mode heeft zitten, gedraagt zich als „Rupsje Nooitgenoeg”, zegt bewindvoerder De Jong. Maar zeldzaam is dat niet: een aanvaring tussen de bank, die alle opbrengst wil, en de curator, die ook voor de andere schuldeisers geld wil veiligstellen, komt vaak voor. Een inkijkje in het onderhandelingsspel.

Miljoenenlening

Van alle schuldeisers heeft de bank vaak veruit de beste positie. Zij heeft doorgaans ‘pandrechten’ op bezittingen van het bedrijf, zoals voorraden of merkrechten. Rabobank heeft het goed geregeld en heeft pandrechten op „alles” wat MS Mode bezit, zegt een betrokkene – en heeft nu het recht om alles te verkopen.

Ook in de recente faillissementen van warenhuisketen V&D, modebedrijf McGregor, sportwinkelketen Perry Sport en schoenenconcern Macintosh (Scapino, Manfield, Dolcis en Invito) was zo’n beetje alles verpand aan de financiers.

Als de curator – die als een bedrijf nog niet failliet is bewindvoerder heet – niet in actie komt, kan het zomaar zijn dat de bank alles voor zichzelf houdt. Tot en met de btw. Banken vinden dat ze daar recht op hebben. Er is een uitspraak van de Hoge Raad uit 1983 die de bankiers volgens henzelf het recht geeft en daar zwaaien ze vaak mee.

‘Waanzin’

De Belastingdienst is het hier echter niet mee eens, laat een woordvoerder weten. Ook curatoren gaan vaak niet zomaar akkoord. In het faillissement van Perry Sport wilden de vier banken de btw ook hebben. Dat heeft curator Toni van Hees „direct afgewezen”, vertelt hij. „Waanzin”, vond hij het, dat ze überhaupt op dat idee waren gekomen.

Uit de faillissementsverslagen van V&D en Macintosh blijkt ook dat de btw naar de Belastingdienst is gegaan. De curator van McGregor wil niet zeggen hoe het in dat faillissement met btw-afdracht is gegaan.

Wat kunnen curatoren tegen de bank beginnen? „De bank staat aan het roer”, zegt curator Robert van Galen, voorzitter van vakvereniging Insolad, waarvan alle ervaren curatoren lid zijn. Maar een paar drukmiddelen zijn er wel.

Zo heeft Rabobank er veel belang bij dat de winkels van MS Mode zo lang mogelijk openblijven, want in een veiling levert de kleding veel minder op. Een belang is een zwakke plek, dus hebben de bewindvoerders van MS Mode gedreigd de winkels te sluiten. Dat had effect, Rabobank ging overstag.

Als dat niet werkt, kan een curator naar de rechter stappen – of daarmee dreigen. Dat deed Toni van Hees bij Perry Sport. Hij daagde de banken voor de rechter omdat ze zich alle verkoopopbrengst toe-eigenden, terwijl hij een deel wilde hebben voor de boedel, de pot met geld die over alle schuldeisers wordt verdeeld.

Een dag voor het kort geding bonden de banken in en inden daarna alleen nog maar de inkoopwaarde van de sportspullen. De rest ging naar de boedel.

Uiteindelijk komt het vaak tot een schikking, zeggen curatoren. Maar wel pas na een hoop tijdrovend geruzie, waar het failliete bedrijf en de werknemers niet beter van worden.

In de afbeelding de kledingwinkels die failliet zijn gegaan tussen 2014-2016. Tussen haakjes het moederbedrijf/de investeerder.
1008kledingalles