Meeste bedreigde dieren kwijnen door jacht en visserij

Natuur

De meeste bedreigde dieren en planten zijn in de gevarenzone gekomen door overexploitatie, niet door klimaatverandering.

Foto IStock

Als het over de bedreiging van de soortenrijkdom op aarde gaat, richt de aandacht zich steeds vaker op klimaatverandering. Een eenzame ijsbeer op een smeltende ijsschots, zielige pinguïns, dood koraal. Is dat terecht? Vier biologen waarschuwen deze donderdag in Nature dat de groeiende aandacht voor klimaat andere, langer bestaande gevaren dreigt te overschaduwen. Die bedreigingen, de threats of old zoals de biologen ze noemen, zijn vernietiging van leefgebied en overexploitatie.

De onderzoekers onderbouwen hun pleidooi met een analyse van een deel van de Rode Lijst van Bedreigde Soorten van natuurorganisatie IUCN. Ze bekeken 8.688 soorten dieren en planten en vroegen zich af: waardoor zijn ze op die lijst terechtgekomen?

De belangrijkste oorzaak blijkt overexploitatie. Ze verstaan daaronder: overmatige houtkap, jacht, visvangst en het verzamelen van planten. Die heeft bij 6.241 van de onderzochte soorten een rol gespeeld. De op een na belangrijkste oorzaak is landbouw (5.407 soorten), gevolgd door stedelijke ontwikkeling (3.014 soorten). Van de tien opgesomde oorzaken staat klimaat op plaats 7, met een effect op 1.688 soorten. Voorbeelden zijn het nijlpaard en de lederschildpad, die allebei met toenemende droogte kampen.

De vier biologen willen dat er weer meer aandacht komt voor overexploitatie en vernietiging van leefgebied. Hun oproep is goed gepland: in september vindt het vierjaarlijkse congres van de IUCN plaats. Overheden, bedrijfsleven en non-gouvernmentele organisaties stellen er hun plannen voor natuurbescherming bij.