Hoelang mag je op vakantie?

Voor de zomer koos ik nog de kant van het Marokkaanse echtpaar El Mesbahi uit de Haarlemse wijk Schalkwijk. De wachttijd voor een vierkamerflat bedraagt er vijf tot tien jaar. Er komt hooguit één sociale huurwoning per maand vrij. Sinds zijn pensioen brengt het echtpaar lange, steeds langere zomers door in hun geboorteplaats Midar, Noord-Marokko. Toen zij eind vorig jaar weer op huis aankoersten, bleek dat woningbouwcorporatie Pré Wonen een ontruimingsprocedure had ingezet, wegens woonfraude. „Waar is hier dan de hennepplantage”, zei Mohammed El Mesbahi. Na dertig jaar kreeg hij een grimmig beeld van Nederland voorgeschoteld. „Ik dacht dat ik als goede huurder recht op bescherming had”, murmelde hij nog. De daadwerkelijke ontruiming werd ternauwernood met een kort geding afgewend.

Dinsdag stelt ook het Amsterdamse hof de El Mesbahi’s in hoger beroep in het gelijk. Pré Wonen heeft het nakijken. In het huurcontract staat niet hoeveel maanden per jaar het echtpaar in hun Haarlemse flat moet verblijven en dus kan de corporatie zich daar niet op beroepen, oordeelt het hof. Bovendien heeft Pré Wonen de bewoners niet tijdig op de hoogte gesteld van haar nieuwe fraudebeleid.

Haar sullige verweer maakte de corporatie een slechte verliezer. Ze had alle buren aangemoedigd te klikken. Ze had het gas- en elektriciteitsverbruik van het echtpaar bij het energiebedrijf opgevraagd. En op de vraag waarom er in het huurcontract niet stond hoeveel maanden per jaar een huurder in zijn huis moet wonen, zei de advocaat: „In de huurovereenkomst is ook geen paragraaf over hennepkwekerijen opgenomen, maar dat betekent niet dat je zo’n kwekerij mag inrichten.”

Als de familie El Mesbahi elkaar om de hals valt, denk ik: en toch heeft de woningbouwcorporatie in al z’n onbeholpenheid geen ongelijk. Sociale woningbouw is voor de laagste inkomens. De woningen zijn zwaar gesubsidieerd. En ze zijn schaars. Huurwoningen zijn al schaars, maar sociale huurwoningen zijn nog schaarser. Daarom mogen huurders van sociale woningbouw hun huis ook niet verhuren via sites als Airbnb, zoals bezitters van eigen huizen en huurwoningen in de vrije sector dat kunnen. Sociale huurders zijn afhankelijk – en bewegingsvrijheid is het offer dat ze moeten brengen om goedkoop te kunnen wonen.

„We vinden het belangrijk dat sociale huurwoningen worden vrijgehouden voor wie ze nodig hebben”, zegt manager Jos Dekkers van Pré Wonen na de uitspraak. En dat zijn de armste Nederlanders. De schaarste zal ten koste gaan van de vrijheid van de huurders. Het zal niet lang meer duren voordat het huurcontract wordt aangepast met een zinnetje over de maximale vakantietijd.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl; Twitter: @JuttaChorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.