Van bouwvakker naar presentator

Bijbaantjes

Vertel eens, wat waren jouw eerste zeven baantjes?

Illustratie Tomas Schats

Wist je dat actrice Georgina Verbaan vroeger in de spoelkeuken van La Place stond? En dat komiek Stephen Colbert ooit bouwvakker was? Deze week werd de hashtag #firstsevenjobs trending op Twitter, waarin bekende en minder bekende twitteraars deelden hoe zij hun loopbaan begonnen. En laten we heel eerlijk zijn: dat begon voor veel van ons bij een krantenwijk.

Toch is de kans groot dat het lijstje ‘first jobs’ van iemand die op dit moment de arbeidsmarkt betreedt, er anders uitziet dan dat van een werknemer die inmiddels al bij zijn zevende baan is aangekomen. Hoe komt dat?

Studenten worden steeds kieskeuriger bij de selectie van hun bijbaan, bleek uit onderzoek van uitzendbureau Randstad, dat in 2011 werd gehouden onder ruim 500 hbo- en wo-studenten. Het ging hen niet langer om „leuk werk, dat lekker betaalt”, maar vooral om een baan met flexibele werktijden en voor de opleiding relevante werkervaring, aldus Randstad.

Daarnaast worden klassieke baantjes voor jongeren, waarvoor weinig werkervaring nodig is, simpelweg schaarser, ontdekte de internationale onderzoeksgroep Society for the Advancement of Socio-Economics in 2015.

Door automatisering en technologische ontwikkeling neemt de vraag naar laaggeschoold werk af. Een grote groep lageropgeleiden blijft daarom vaker in ongeschoolde banen hangen, waardoor er voor jonge, onervaren mensen minder ruimte overblijft, stelde het onderzoek.

Rick Klein Schaarsberg, coördinator bij de Amsterdamse stichting Kennis en Sociale Cohesie, herkent dat beeld. Ook bij lageropgeleide jongeren. Met het project ‘Mijn eerste bijbaan’ begeleidt hij basis- en middelbare scholieren die het moeilijk vinden een bijbaan te vinden of te behouden. Klein Schaarsberg: „Vroeger was het vaak: regel maar een baantje bij de Albert Heijn, dan ben je klaar. Nu wordt er over veel meer dingen nagedacht. Wat wil ik hierna voor opleiding doen? Waar wil ik hierna gaan werken, en waar doe ik dan goede contacten op?”

De stichting besteedt daarom extra aandacht aan het opbouwen van een cv, of het omgaan met feedback en andere collega’s. Klein Schaarsberg:

„Om jongeren aan het werk te krijgen moet je werk voor ze vinden dat ze echt leuk vinden, waarin ze nieuwe dingen leren. Geld is niet langer de belangrijkste factor.”