Mirron en de verwondering over het ontstaan der dingen

Lichting 2016

Honderden kunstenaars studeerden weer af deze zomer. Wie springt eruit? Vandaag Mirron Looijmans van de AKV St. Joost in Breda.

A sculpture lifting a cactus van Mirron Looijmans. foto Dirk Limburg

Van veraf klinkt het als een stofzuiger. Het blijkt een van de drie bewegende sculpturen te zijn waarmee Mirron Looijmans afstudeerde aan de AKV St. Joost in Breda. Het geluid komt van een pomp die afwisselend een doorzichtig plastic hoofdkussen opblaast en het dan na een korte pauze weer leegzuigt. In het kussen ligt een forse zwerfkei. False Vacuum, heet het werk. Daar zit vast een diepe gedachte achter, maar vergeet dat even en geniet van de absurde poëzie.

Spiegel voor de grotere wereld

„Die kei komt bij mij uit de tuin”, legt Mirron Looijmans (23) uit. „Ik gebruik de tuin als een spiegel voor de grotere wereld. In een tuin zijn tegenstrijdigheden aanwezig, net als in de wereld en net als in mijn werk. Soms moet je bijvoorbeeld een plant verplaatsen, soms is het beter om iets dood te laten gaan.”

Ze heeft de kei in het plastic kussen meegenomen uit haar eigen tuin om iets duidelijk te maken. Mensen leggen keien in hun tuin ter decoratie, zegt Looijmans. „Dat is een handeling waar je controle over hebt. Maar daarna groeit er spontaan van alles op en om de steen. Die ligt stil, terwijl alles daaromheen beweegt. Als de pomp het plastic kussen vol blaast, krijgt de steen lucht en ontstaat er ruimte voor zaken waar de mens geen invloed op heeft.”

Looijmans’ spektakelstuk op de examenexpositie is een hefboom op een driepoot: A sculpture lifting a cactus. En dat is precies wat het apparaat in eindeloze herhaling doet. Al tilt het eigenlijk niet de hele cactus op, maar slechts het bolle rode bovenstukje. Aangedreven door een elektromotortje wordt dat bolletje keer op keer opgetild, en meteen weer teruggelegd. Ook hier voel je poëzie, nog benadrukt door een dood wit motje dat Looijmans in een half doorzichtig plastic bakje centraal op het statief laat rusten.

Memento Mori

Het lijkt een marteling, maar Mirron Looijmans heeft niets tegen cactussen. Integendeel eigenlijk. „Ik wil duidelijk maken dat zo’n cactus eigenlijk twee aparte cactussen is. De kweker heeft die met de rode bol erop gezet. Maar die mist een stofje zodat hij geen fotosynthese kan doen en dus niet kan groeien als hij geen voeding van de groene cactus zou krijgen. Ik signaleer met A sculpture lifting a cactus dat het soms onnatuurlijk is om twee dingen bij elkaar te brengen. En het gaat ook over mijn verwondering over hoe nieuwe dingen kunnen ontstaan.”

En dat motje in dat doosje? „Dat heb ik toegevoegd als tegenhanger van de mechanische beweging. Het verwijst als een ‘memento mori’ naar de dood.”

Ruimte voor relativering

Het derde beeld op Looijmans’ mini-expositie, Trying to hard, is een veertig centimeter hoog blok klei en nog zo’n wonder van schijnbare zinloosheid. Op de klei ligt een baksteen die met een draad verbonden is aan een takeltje. Telkens wordt de steen bijna twee meter omhoog getild, om dan weer met een vette klap terug op de homp te vallen. Zo is een onregelmatige ronde deuk in de klei ontstaan – de steen draait aan zijn koord – en het blok zelf is na al die klappen uit het lood gedrukt. „De baksteen valt als het ware op zichzelf”, legt Looijmans uit. „Want die bestaat ook uit klei.”

Waarom bewegen alle drie haar sculpturen? „Met beweging haal je herkenbare elementen uit hun context en kun je een absurditeit tonen die ruimte biedt voor relativering.”

Wat gaat ze na haar afstuderen doen? Mirron Looijmans: „Ik ga even kijken hoe ik mezelf kan ontwikkelen en daarna wil ik misschien een master of een post-academische opleiding doen.”