Luisteren: Dit zijn de albums die NRC deze week bespreekt

Volop chemie deze week: tussen blokfluit en klavecimbel, tussen piano en saxofoon. Maar ook de ein-de-lijk verschenen cd van de Descendents zit dankzij de ontslagen chemicus Milo boordevol scheikunde.

  • ●●●●●

    J.S. Bach – door Jan Van Hoecke (blokfluit) en Jovanka Marville (klavecimbel en fortepiano): Strange Little Birds

    bach
    Klassiek: Zijn de Zes triosonates van Bach (BWV 525 tot en met 530) wel voor orgel gecomponeerd? Bach moet de bundel orgelstukken voor zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann hebben samengesteld, maar zal daarvoor ook ouder materiaal, composities voor andere bezettingen, hebben gebruikt. De Vlaamse blokfluitist Jan Van Hoecke en de Zwitserse klaveciniste Jovanka Marville maken weer kamermuziek van de sonates. Hun samenklank naturel en Van Hoecke toont zich een bijzonder accuraat speler, al ontbreekt het soms aan pit. Goed voor de variatie is dat Marville zowel klavecimbel speelt als fortepiano, een kopie van een instrument van Gottfried Silbermann uit 1749, nog net ‘uit Bachs tijd’. In de hoogte klinkt de piano wat iel, maar in de Vierde sonate mengt ze prachtig met Van Hoeckes tenorblokfluit. Merlijn Kerkhof

  • ●●●●

    Odion Iruoje: Down to Earth

    Funk: Odion Iruoje produceerde het revolutionaire materiaal van Fela Kuti tussen 1970 en 1972 en nam daarna nog vele Nigeriaanse hits voor anderen op. Maar van zijn debuutalbum op zijn eigen label werden er in 1982 maar weinig verkocht.Nu de schatgravers van Soundway het stof van deze plaat blazen, is het onvermijdelijk dat Down to Earth alsnog op de draaitafels belandt van dj’s die eerder mooie sier maakten op hippe feestjes met herontdekte hits van afropopsterren als William Onyeabor en Ata Kak. Down to Earth is staccato discorap met highlife en afrobeat, drumcomputerbeats met traditionele ritmes. Iruoje klinkt als een geëngageerde Grandmaster Flash in Lagos die er niet voor terugdeinst om zijn rap en zingzang te onderbreken met lange instrumentale breaks waar de invloed van Fela duidelijk in is terug te horen. Leendert van der Valk

  • ●●●●

    Descendents: Hypercaffium Spazzinate

    Punkrock: Het beste punkrocknieuws van dit jaar komt uit de wetenschap: Milo Aukerman is ontslagen als biochemicus. Wat daar goed aan is? Nu kan de zanger zich ein-de-lijk vol overgave storten op de band die al 36 jaar zijn hobbyproject is: Descendents. Ondanks het slaap-waak-bestaan geldt het Californische viertal als peetvader van de melodieuze punkrock, waarmee bands als Green Day en Blink 182 miljonair werden. Milo groeide uit tot cultheld, de übernerd die de volwassenheid verafschuwde en cafeïneverslaving en winderigheid bezong. Hypercaffium Spazzinate is Milo’s laatste wetenschappelijke ontdekking: een met nieuwe chemische elementen gestookte superkoffie. De zestien shots bevatten alle ingrediënten om de concurrentie weg te blazen – van straffe doppio’s zoals het boos geblafte ‘Feel this’ en ‘Limiter’ tot de mierzoete lattes als ‘Without love’ en ‘Beyond the music’. Frank Provoost

  • ●●●●

    Vladimir Ashkenazy: Sjostakovitsj

    Klassiek: Als pianist en dirigent is Vladimir Ashkenazy in het Nederlandse muziekleven een beetje buiten beeld geraakt. Maar dat de 79-jarige geëmigreerde Rus nog altijd productief is, daarvan getuigt onder meer een constante stroom cd’s. Wat aan zijn nieuwste Sjostakovitsj-album opvalt, is de relatief lichte benadering van de vaak zwaarmoedig aangezette muziek. Neem het Tweede pianotrio (1944): een ernstige aangelegenheid, maar Ashkenazy, violist Zsolt-Tihamér Visontay en cellist Mats Lidström zetten geen rem op de dansante dynamische accenten. Het vrolijke scherzo spat van de plaat, de afsluitende dodendans komt hierna des te harder aan. Ook het wat onevenwichtige Eerste pianotrio krijgt een uitbundige uitvoering. De desolate Altvioolsonate, Sjostakovitsj’ zwanenzang, wordt door altvioliste Ada Meinich wrang maar onsentimenteel gespeeld, de pijn door de milde pianoakkoorden van Ashkenazy nauwelijks verzacht. Floris Don

  • ●●●●

    Joe Lovano Quartet: Classic! Live at Newport

    Jazz: De laatste jaren van zijn leven speelde de in 2010 overleden jazzpianist Hank Jones regelmatig met jazzsaxofonist Joe Lovano, nu dé grote tenorist op het label Blue Note. Werden aanvankelijke keurige muzikale beleefdheden uitgewisseld, vaak was er een moment dat een warmgedraaide Jones een verkennende intro begon waar Lovano met levendige, muzikale betogen op reageerde. De chemie tussen die twee musici is eens gevangen in een set op het Newport Jazz Festival in 2005. In een live-registratie, met George Mraz op bas en Lewis Nash op drums, hebben Lovano en Jones een diep communicatief samenspel. Met elegante intro’s hees Jones de saxofonist in het zadel voor een bluesy ‘I’m all for you’. Andersom uit Lovano grote bewondering voor de pianist die rust bood waarover solisten uitbundig los konden gaan. Amanda Kuyper

  • ●●●●

    John Coltrane: The Atlantic Years: In Mono

    Jazz: Vier jaar speelde de fabelachtige tenor- en sopraansaxofonist John Coltrane in het kwintet van trompettist Miles Davis. Hij verfijnde er zijn techniek, door bijvoorbeeld het ‘stapelen’ van akkoorden naar lange, snel ritmische notenreeksen. Maar de rol van bescheiden sideman, wiens sterrenstatus groeide naast de charismatische maar onvoorspelbare Davis, paste hem niet langer. Klaar was de saxofonist met de constante onderlinge strijd. Zeker op de laatste Europese tournee (1960) was hij mentaal al weg – tot irritatie van Davis, die schijnbaar via de pers vernam dat Coltrane uit de band stapte. Lees de hele recensie: Coltrane klinkt organisch en dichtbij op monotapes Amanda Kuyper