Gevolgen van Brexit voor Nederland groter dan gedacht

Economische groei

Dat het Verenigd Koninkrijk uit de EU stapt kost Nederland 0,5 procent economische groei in 2017, aldus het CPB.

©

Lagere economische groei, minder werkgelegenheid en minder groei van de wereldhandel. Zie hier de verwachte gevolgen van Brexit voor de Nederlandse economie in 2017. „Het beeld ten opzichte van juni is gekanteld. Toen ging het echt de goede kant op”, zegt Tweede Kamerlid en financieel woordvoerder Steven van Weyenberg (D66).

In juni, nog vóór het Britse referendum over uittreding uit de Europese Unie, voorzag het Centraal Planbureau voor volgend jaar 2,1 procent economische groei. Dinsdag was dat in de nieuwste prognose, de conceptversie van de Macro Economische Verkenning, teruggebracht tot 1,6 procent. Deze zogeheten cMEV vormt de basis voor de besprekingen over de begroting van volgend jaar. De MEV zelf verschijnt op Prinsjesdag.

Volgens het CPB zet het herstel van de Nederlandse economie door, maar heeft de onzekerheid na het Brexit-referendum een tijdelijke negatieve invloed op consumptie en investeringen. Daar komt bij dat de lagere gasopbrengsten de groei temperen: de Brexit kost in de prognoses 0,4 procentpunt groei, de lagere gasproductie 0,2 procentpunt.

Gevolgen voor de werkgelegenheid zijn er ook, al zijn die minder duidelijk. Het aantal werklozen loopt in 2017 weer licht op: tot 560.000 mensen, 5.000 meer dan dit jaar. Volgens het CPB zullen bedrijven later dit jaar voorzichtiger worden met het aannemen van personeel. „Hierdoor valt de werkgelegenheidsgroei terug”.

Opvallend gunstig springen de overheidsfinanciën eruit. Die lijken volgend jaar immuun te zijn voor de Brexit. Het begrotingstekort loopt terug tot 0,6 procent, tegen 1,2 procent dit jaar. Twee maanden geleden voorzag het CPB nog een tekort van 1 procent in 2017. Tegenover meevallende belastinginkomsten staat een gematigde groei van de overheidsuitgaven.

Het zijn volgens Van Weyenberg vooral eenmalige meevallers bij de overheid. „Het beeld blijft toch dat we als kleine en open economie heel kwetsbaar zijn. En zeker als je kijkt naar de economische gevolgen in Engeland en de politieke chaos daar, dan ben ik er zeker niet gerust op. Politici als Geert Wilders die zeiden dat de Brexit goed zou zijn voor de Nederlandse economie mogen dit nu uitleggen.”

Voer voor politiek debat is op korte termijn ook de ontwikkeling van de koopkracht. Komende vrijdag begint het kabinet met de eerste begrotingsbesprekingen en net als vorig jaar wil met name coalitiepartij PvdA dat ouderen en uitkeringsgerechtigden er niet op achteruitgaan. Zonder reparatie neemt de bestedingsruimte van gepensioneerden met 0,7 procent af en voor mensen met een uitkering is dat 0,1 procent.

De meeste Nederlanders gaan er gemiddeld 0,7 procent op vooruit. „Wat ons betreft moet de koopkracht van uitkeringsgerechtigden en van gepensioneerden beide boven de nul uitkomen”, zegt Tweede Kamerlid Henk Nijboer (PvdA). Vorig jaar kostte die reparatie 1 miljard euro. „Ik weet niet hoeveel dat dit jaar gaat kosten. We kennen nu nog onvoldoende details over die inkomensgroepen, maar die reparatie moet er zeker komen”, aldus Nijboer.