Rusland tergt zijn buren met reeks jubileummunten

Propaganda

Landen in Midden- en Oost-Europa zijn woedend over een reeks munten waarmee Moskou hun ‘bevrijding’ van de nazi’s wil gedenken.

De Russische Centrale Bank heeft een flinke rel veroorzaakt met een speciale muntenreeks met afbeeldingen van Europese hoofdsteden die, aldus de bank, „door de Sovjettroepen zijn bevrijd van de Duits-fascistische bezetters”. Op de vijftien jubileummunten die vorige week in omloop kwamen, prijken afbeeldingen van Berlijn en Wenen, Kiev, Minsk, Warschau, Praag, Boekarest, Chisinau en de hoofdsteden van de Baltische staten.

Onderaan op elke munt staat de datum waarop het Rode Leger de desbetreffende stad binnenmarcheerde. Op de achtergrond zette de centrale bank historische gedenktekens die na de oorlog door de Sovjets werden opgericht ter ere van de ‘bevrijders’. De meeste van die monumenten zijn de afgelopen jaren neergehaald uit protest tegen wat de lokale bevolking ziet als Sovjetbezetting.

Woedende reacties

Uit de afgebeelde steden kwamen de afgelopen dagen dan ook woedende reacties. „Wij weten dat de Russische positie en de uitgifte van deze munten slechts bevestigt dat Rusland nog niet klaar is voor de historische waarheid van de Sovjetbezetting”, zo luidde een verklaring van het Litouwse ministerie van Buitenlandse Zaken. Op de ‘Litouwse’ munt prijken twee Sovjetsoldaten met een overwinningsvlag. Beelden van deze soldaten stonden tot vorig jaar op de Groene Brug, de oudste brug van Vilnius. Op de munt staat de datum 13 juli 1944, de dag waarop het Rode Leger de Litouwse hoofdstad heroverde op de nazi’s, die de stad drie jaar eerder hadden bezet.

Voor Oekraïne, sinds 2014 met Rusland in conflict, is de muntenreeks helemaal een klap in het gezicht. „Ik ben de kleinzoon van een oorlogsveteraan, en ik kan mij heel goed herinneren wat er op mijn opa’s medailles stond”, schrijft de Oekraïense journalist Vitali Portnikov in een commentaar.

„Er was geen bevrijding van Wenen of Boedapest. Er was verovering.”

De Tweede Wereldoorlog, in Rusland vooral bekend als de Grote Vaderlandse Oorlog, is een dankbaar onderwerp van propaganda en verheerlijking van de Sovjet-Unie en het stalinisme. Dat het einde ervan voor miljoenen mensen een periode van onderdrukking, vervolging en deportatie naar Siberische strafkampen inluidde, wordt gemakshalve vaak vergeten.

Het is niet voor het eerst dat Rusland op monetaire wijze een politiek statement maakt. Eind vorig jaar drukte het briefjes van 100 roebel ter ere van de annexatie van de Krim in 2014.