Pincriminelen passen hun methodes voortdurend aan

‘Audi-bende’

Golf van plofkraken in Duitsland is het gevolg van de succesvolle aanpak van soortgelijke berovingen in Nederland

Een plofkraak in het Gelderse Dinxperlo in 2014, bij de Duitse grens. Foto ANP

In de eerste zeven maanden van 2016 zijn alleen al in Noordrijn-Westfalen 84 plofkraken gepleegd. Dat blijkt uit cijfers van het Landeskriminalamt, de deelstaatrecherche.

Dit aantal werd in Nederland alleen in de eerste helft van 2013 overtroffen, toen er 93 pogingen werden geteld.

Opvallend: net als in de noordelijker gelegen deelstaat Nedersaksen zijn veel van de (jonge) daders afkomstig uit Nederland. Waarom?

Zoals vaker in de criminaliteit is er sprake van het waterbedeffect: wanneer de aanpak van veelvoorkomende misdaad succesvol is, verplaatst deze zich naar nog onbeschermd gebied. In dit geval van Nederland naar Duitsland.

Waltraud Breuers kan erover meepraten, al wil ze eigenlijk niet herinnerd worden aan wat er gebeurde op vrijdag 6 november 2015. In de vroege ochtend hoorde ze buiten een reusachtige klap. Door haar raam zag ze hoe een aantal gemaskerde mannen door een opgeblazen raam sprongen van de tegenover haar huis gelegen Sparkasse in het Duitse Ahaus. In een witte BMW met Nederlands kenteken verdwenen ze vervolgens met hoge snelheid in het donker.

Ongewild was de Duitse vrouw getuige van een zogenoemde plofkraak: het opblazen van een geldautomaat door criminelen. Een half jaar later klinkt ze aan de telefoon nog altijd angstig. „Dat ben ik ook. Daarom wil ik er nu niets meer over zeggen.” Ze verbreekt snel de verbinding.

De plofkraak in Ahaus, op nog geen tien kilometer van de Nederlandse grens bij Enschede, bleek al nummer 42 te zijn in 2015 in de deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Plofkraak

In Nederland daalde het aantal kraken door onder meer het plaatsen van paaltjes voor de geldmachines na de piek in 2013. Het gevolg: de criminelen verfijnden hun methodes. Zo ontstond de plofkraak. Daarbij laten criminelen een gasmengsel in de geldautomaat lopen. Nadat dit mengsel op afstand tot ontploffing is gebracht, liggen de geldcassettes voor het oprapen. Een methode die in Nederland tamelijk succesvol is bestreden door de gerichte inzet van politie, de versterking van de pinautomaten en het gebruik van inktpatronen. Deze ‘verfbommen’ exploderen bij een ontploffing waarna het geld onbruikbaar is. Hoeveel geld er gemiddeld wordt buitgemaakt bij een plofkraak, wil de Nederlandse noch de Duitse politie zeggen.

Nu de criminelen hun werkterrein hebben verlegd naar Duitsland, is de hulp van de Nederlandse politie noodzakelijk. Die ziet veel bij haar bekende namen opduiken bij de toename van het aantal plofkraken net over de grens. De Duitse politie gaf de Nederlandse dieven zelfs de naam ‘Audi-bende’; jonge criminelen uit Nederland die zich bovengemiddeld vaak met een gestolen Audi uit de voeten maken. Een misleidende benaming, want van een strak georganiseerd verband bij de plofkraken lijkt juist geen sprake, zeggen betrokkenen. Aart Garssen, expert plofkraken bij de Nationale Politie: „Het gaat vaak om kleinere groepjes in wisselende samenstelling.” Het merendeel is afkomstig uit Amsterdam en Utrecht.

De ogenschijnlijke eenvoud van de bankoverval 2.0 leidt tot kopieergedrag door andere criminelen. En dan blijkt dat het nog niet zo eenvoudig is een geldautomaat te kraken. Van de 84 plofkraken dit jaar in Noordrijn-Westfalen was slechts de helft ‘succesvol’. De schade aan de panden en omgeving loopt in de miljoenen euro’s .

In samenwerking met de Nederlandse politie willen de Duitsers nu een inhaalslag maken. Dat kost tijd, alleen al door het enorme aantal geldautomaten in het land. Daarnaast passen de criminelen hun methodes voortdurend aan. Relatief nieuw dit jaar is de inzet van de thermische lans, waarmee ze pinautomaten openbranden.

Toch gelooft Garssen in de gezamenlijke aanpak met de oosterburen. „In de wetenschap dat criminelen altijd op zoek zullen blijven naar nieuwe mogelijkheden.”