Welkom terug op Het Kasteel

Sparta Sparta maakte zondag na zes jaar eerste divisie zijn rentree in de eredivisie, thuis tegen Ajax. Kroniek van een terugkeer.

©

Uiteraard had Rob Westerhof de platinablonde vrouw met haar beroemde decolleté gespot: Jayne Mansfield. Amerikaans filmster, sekssymbool en op 13 oktober 1957 degene die de aftrap verrichte bij Sparta-DOS. „Rinus heeft een stijve”, zongen ze toen Mansfield aanvoerder Rinus Terlouw een zoen op de mond gaf. Plotse sensatie op Spangen.

De plagende supporter van toen is 59 jaar later een voorzitter die past bij de club Sparta. Eens een herenclub waar men bij feesten op chic ging – lange jassen, hoeden en sigaren; nu vooral bolwerk van tradities. Tegen zijn gasten zegt Westerhof zelden goedemiddag. Conform de locatie kiest hij liever voor hoffelijkheid. „Welkom op Het Kasteel.”

De 73-jarige bestuurder, immer gestoken in pak, spreekt deze dinsdagmiddag de spelers toe in aanloop naar de openingswedstrijd tegen Ajax. „We are going to do it”, zegt de voormalig topman van Philips in de regio Amerika en Azië. Hij herkende zeven nieuwe gezichten, aangetrokken omdat trainer Alex Pastoor meent dat hij ze 30 procent beter kan maken – bij Sparta is dat een voorwaarde voor de komst van een nieuwe speler.

De club heeft veel ‘nee’ verkocht aan de zaakwaarnemers die na het kampioenschap hun diensten aanboden. Sparta gaat van 5 miljoen euro naar een begroting van ruim 9 miljoen, mede door de toegenomen tv-gelden: van vier ton naar 1,7 miljoen euro. „Waar geld is, komen de gelukszoekers”, zegt Westerhof. „Het worden er steeds meer.” En sommigen met onduidelijke motieven en niet allemaal even betrouwbaar. „Laatst kreeg ik mail van een Belgische zaakwaarnemer. Geweldig verhaal. Dus vooruit, ik spreek af met hem. Belt hij 45 minuten van tevoren af. Daarna een herkansing bij mijn vaste restaurant om de hoek. Kwam hij weer niet. Verspilde tijd? Ik dronk er heerlijk cappuccino in het zonnetje.”

Financieel kwam er veel op de club af. Stijgende seizoenkaartverkoop, alle skyboxen uitverkocht en een grote nieuwe sponsor in de vorm van softwarebedrijf Centric. De club heeft het aantal businessstoelen met 220 uitgebreid naar 1.085. Meer liet de capaciteit van de businesslounge niet toe. „Er zijn potentiële sponsors die meer willen betalen dan bestaande relaties, maar we respecteren onze oude contracten”, zegt Westerhof. „Juist aan die relaties hadden we veel steun toen het minder ging.”

Slimme spelers

Een dag later, in hartje Rotterdam. „Voor wie is ie?”, vraagt de twintiger achter de kassa van Boekhandel Snoek. Voor hem staat een kleine rij Sparta-fans. „Voor mijn vader”, antwoordt de jongen vooraan. „Hoe heet ie?”

„Jeffrey.” Vanachter de toonbank: „Met dubbel f?”

Zorgvuldig gaat spits Thomas Verhaar (28) te werk bij de signeersessie van Kampioen op Het Kasteel. Anton Slotboom staat naast hem, schrijver van het boek over het kampioensjaar waarin Verhaar 24 keer scoorde. Slotboom is bestsellerauteur ter plaatse. Letterlijk. Niet J.K. Rowling of Dan Brown is de auteur van het bestverkochte boek in deze zaak, maar hij met een ander, eerder boek over voetbalclub Sparta. Het verkocht beter dan de biografie van stadsheld Leo Beenhakker die hier vorig jaar 150 boeken signeerde.

Zo druk wordt het nu niet. De teller stokt bij zo’n 25 exemplaren. Anders dan bij Beenhakker reikt Verhaars bekendheid nauwelijks verder dan de stadsgrenzen. Voordat hij in 2014 zijn kans greep bij Sparta, leerden Rotterdammers hem kennen als de topscorer die met amateurclub VOC driemaal op rij kampioen werd. Elke maandag stond hij in het Rotterdams Dagblad. „De eerste jaren nog niet in alle edities, waardoor mijn vader elke maandag naar het centrum fietste om de juiste krant te halen. Drie stuks, want mijn twee broertjes speelden in hetzelfde elftal.”

Indertijd had Verhaar een profcarrière opgegeven. Toen hij in 2010 strandde in het tweede elftal van Willem II, ging hij weer met zijn vrienden voetballen en legde hij zich toe op zijn studie fysiotherapie. Vier jaar later belde Sparta hem en begon hij aan de onwaarschijnlijke opmars die ertoe heeft geleid dat hij nu boeken staat te signeren in zijn thuisstad. Zijn studie liep vertraging op. „Ik doe al twee jaar over een semester van drie maanden.”

Verhaar speelde in 2010 nog in de derde klasse bij de amateurs, nu is hij een belangrijke kracht bij het teruggekeerde Sparta. Bekend supporter Hugo Borst noemde hem de personificatie van het kampioenselftal. Type hbo-student, waarvan Borst er meerdere ontwaarde in de ploeg. „De trainer selecteert op denkniveau, dat klopt”, zegt Verhaar. „Het niveau op de training is daardoor ook hoger.”

Charme en nette uitstraling

De charme en nette uitstraling is een van de redenen waarom sponsors zich graag met Sparta afficheren. „Niemand heeft een hekel aan Sparta”, zegt Hans Schrijver, lid van de Raad van Bestuur bij Centric. „Ik las laatst dat Sparta misschien niet het mooiste meisje van de klas is, maar wel de liefste. Het is een club waar ik klanten en hun kinderen met een gerust hart mee naar toe kan nemen. Geen gedonder, geen rellen. Clubs waar dat wel is, wijzen we af.”

Hoewel de Kasteelclub zes jaar lang in de eerste divisie speelde, spreekt voorzitter Westerhof van „een A-merk” als het om Sparta gaat. „Burgemeester Abouthaleb praat positief over ons, maar ik word ook gebeld door CEO’s die een keer op Het Kasteel willen komen eten. Zoals de oude bazen van Shell en Philips. Ze willen de belevenis ervaren.”

Ongeveer eens in de drie weken wordt Westerhof benaderd voor een eventuele overname van Sparta. Met name door investeerders uit Azië. Die mensen legt hij altijd uit wat bestuurders van Philips eind jaren zeventig in China leerden. Zij dachten na de dood van heerser Mao Zedong meteen zaken te doen, maar kregen van de Chinezen te horen dat het verstandiger is eerst elkaars cultuur te leren kennen.

„In dat opzicht is bij ADO Den Haag alles fout gegaan”, zegt Westerhof. „Tegelijk zijn wij niet blind voor samenwerking. De wereld is veel internationaler geworden en het biedt kansen dat de Chinezen hun producten op andere plekken willen introduceren. Rotterdam is ook de zusterstad van Shanghai. Ik neem ook altijd de moeite om kennis te maken. Volgende week weer, in Hongkong. We sturen daar al jeugdtrainers heen, net als naar China en Singapore. Daar verdienen we aan, maar geen tonnen. Alleen een totale overname is niet des Sparta. Dan verlies je de mensen die je jarenlang aan je hebt gebonden en waar Sparta voor staat. Ja, als iemand 100 miljoen biedt, dan kunnen we eens kijken.”

Beroepsdeformatie op zondagmiddag

„Zo’n eerste eredivisieduel brengt toch wat extra’s met zich mee”, zegt Alex Pastoor een half uur na de wedstrijd. „Helemaal doordat we ook nog eens tegen Ajax speelden. Je merkt het aan alle aandacht. Na zes jaar in de eerste divisie was de hunkering van het publiek merkbaar.”

De trainer van Sparta kijkt afwezig de perszaal in. Alsof hij zichzelf heeft verplicht om beleefd te zijn tegen degenen die hem vragen of deze dag bijzonder was. Beroepsdeformatie. Een gedwongen ‘ja’. Maar de man die zijn eigen hoofd eens een ondoorgrondelijk labyrint noemde, ook voor hemzelf, lijkt in gedachte nog bij de wedstrijd die zijn ploeg onmogelijk kon winnen.

In de skybox ernaast weerklinkt kabaal. Tulpen uit Amsterdam – een gunst die de uitgenodigde zanger verleent aan aanwezige fans van Ajax. Ook dat nog. Hoewel het niet bij Spartanen past om de 3-1 nederlaag te ervaren alsof er een klein stukje Rotterdam is ingestort. Integendeel. Een wandeling langs de skyboxen is als een kroegentocht. Happy hour met Lee Towers.

Eerder op de middag, om 14.35, zijn ze al binnen vijf minuten getuige van bravoure bij de bezoekers. „Tien, tien, tien”, roepen fans van Ajax. Supporterstaal voor een naderende monsterscore. Anwar El Ghazi zet voor, aanvoerder Davy Klaassen kopt binnen. Pessimisten op Spangen voelen de bui dan al hangen. Dat Ajax-doelman Jasper Cillessen drie minuten later mistast bij een vrije trap, voelt dan ook als een gelijkmaker uit het niets. Sparta begint een offensief. Vooral opvallend speelt rechtsback Denzel Dumfries, die met zijn drang naar voren de traditionele Sparta Marsch in praktijk brengt.

Effect sorteert het offensief niet. In de tweede helft scoort Ajax nog tweemaal en speelt de ploeg het duel op de automatische piloot uit. Via Daley Sinkgraven en Mateo Cassierra wordt het 1-3. Kans maakte Sparta niet meer. Het werd zonder wanklank geaccepteerd.