Improvisatietalent Brazilianen schiet even tekort in Rio

Rio 2016 Het openingsweekeinde van de Olympische Spelen in Rio de Janeiro werd gedomineerd door chaos, wachtrijen en een verdwaalde kogel. „Dit is belachelijk en schandalig.”

Kevin Lamarque/Reuters

Natalia Carvalho (28) droomde er al tijden van de Braziliaanse turner en olympisch kampioen Arthur Zanetti in de ringen te zien. Nu de Olympische Spelen in ‘haar’ Rio de Janeiro worden gehouden, zou het gaan gebeuren. Maar door enorme rijen voor de ingang van het olympisch stadion kwam ze te laat binnen en miste ze Zanetti’s oefening.

Carvalho baalt en met haar duizenden andere sportfans die nog in de bloedhete zon staan te wachten als Zanetti al in de ringen hangt. „Dit is belachelijk en schandalig. Het is respectloos tegenover alle fans die dure kaartjes hebben gekocht”, zegt ze.

Ook Celia Koerouch staat boos met haar kaartje in de hand voor de handbalwedstrijd Brazilië-Noorwegen, die ze miste door het lange wachten. Ze is uit Florianópolis gekomen, een stad zevenhonderd kilometer ten zuiden van Rio.

„Dit is waanzin. Ik wil mijn geld terug!”

Een oplossing was er niet, het improvisatievermogen van de Brazilianen schoot nog tekort. Het openingsweekend van de Spelen werd gedomineerd door chaos en zelfs gevaar: er vloog een verdwaalde kogel het dak van een perstent binnen bij het complex van de paardensport. Op dat moment waren ongeveer honderd journalisten aan het werk; niemand raakte gewond.

„We hoorden een knal en dachten dat er een lamp uit het plafond viel”, vertelt de Britse fotograaf Jon Stroud, die het dichtst bij de plek stond waar de kogel landde.

„Dit kun je bijna niet geloven, er staan hier bureaus en computers en het zit vol met journalisten en fotografen.”

Er loopt nog een onderzoek, maar volgens de organisatie heeft de ingeslagen kogel niets met de Olympische Spelen te maken. Het paardencomplex ligt in het noorden van Rio de Janeiro, naast een militaire basis.

In de buurt van de finishlijn van de olympische wegwedstrijd in Copacabana liet de federale politie zaterdag vlakbij de perstribune een onbeheerde rugzak ontploffen. Zo werden er het hele weekend op meerdere plekken verdachte tassen tot ontploffing gebracht, maar uit het zicht van het publiek.

Minister van Justitie Alexandre de Moraes bood zijn excuses aan voor de incidenten en chaotische taferelen. De lange rijen bij de verschillende sportcomplexen worden grotendeels veroorzaakt door een gebrek aan efficiëntie. Ook hapert de samenwerking tussen de verschillende controlediensten, bestaande uit de nationale veiligheidsdienst, de politie en de organisatie Rio 2016. De controles zijn intensief en geschieden volgens de werkwijze die bij internationale vluchten op luchthavens gebruikelijk is. Maar er is te weinig capaciteit en ook niet alle scanapparaten werken goed.

Bijzondere, maar grillige stad

Adrian Dennis/AFP

Adrian Dennis/AFP

Het verkeer in Rio is ook een groot probleem. Ook in aanloop naar de Spelen waren er verkeersinfarcten in de stad die toch al berucht is om zijn vele files. Dit weekend slibde het verkeer volledig dicht toen de bezoekers massaal op weg gingen naar de sportcomplexen.

De wedstrijdlocaties liggen voor een groot deel in het westen van Rio, in de wijk Barra da Tijuca, waar het olympisch park ligt. Maar daarnaast liggen er verspreid over de hele stad verschillende olympische locaties voor onder meer roeien, zeilen, atletiek, beachvolleybal en paardensport. In de praktijk komt het er daardoor op neer dat de hele stad gebruikt wordt voor de Olympische Spelen en de vraag is of Rio de Janeiro daarvoor wel geschikt is.

Geografisch is de stad omringd door natuur, bergen, bos en een grillige kustlijn. Dat is indrukwekkend, maar niet altijd praktisch. Veel wegen lopen via tunnels dwars door bergen, langs de kuststrook en bestaan vaak uit niet meer dan een paar rijstroken. Er zijn voor de Spelen nieuwe wegen aangelegd speciaal voor de sportfans en de geaccrediteerde olympische familie, maar ook gewone Braziliaanse automobilisten maken er veel gebruik van – overigens met kans op een fikse boete.

Daarbij was de metrolijn die aangelegd was voor de Spelen niet op tijd af en ging die alsnog volgens een aangepaste dienstregeling rijden. De lijn mag nu alleen gebruikt worden door bezoekers van de sportwedstrijden en geaccrediteerden. Daardoor wordt die niet volledig ingezet om het reguliere verkeer te ontlasten.

Rio organiseert vaker grote evenementen: ieder jaar is hier het grootste carnavalsfeest ter wereld, volgens een strakke planning en uitvoering. Ook het WK voetbal in 2014 verliep zonder grote problemen. Het grote verschil is dat de Spelen in de hele stad plaatsvinden. Het WK voetbal speelde zich door het hele land af.

Rio 2016 zegt alles op alles te zetten om de logistiek bij de ingangen te verbeteren, zodat mensen geen wedstrijden meer missen. „We gaan nu alles opschalen: meer mensen, meer controlepunten”, beloofde woordvoerder Mario Andrada.