Een scoop van Trump (maar helaas onwaar)

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes.

Foto Evan Vucci/AP

Ik had me verre gehouden van Trump want ja, Amerika daar ga ik niet over. Maar nu hij over Obama’s losgeld voor Amerikaanse gijzelaars in Iran begon, grijp ik mijn kans. Trump is natuurlijk volstrekt verschrikkelijk als exemplaar van dat nieuwe soort op de emoties spelende, feiten ontkennende, antidemocratische politicus dat overal in de wereld omhoogschiet – maar voor journalisten is hij heerlijk.

Neem nu dat filmpje dat hij vorige week zei te hebben gezien van de aankomst in Teheran van dat losgeld, 400 miljoen dollar in euro’s en Zwitserse francs. „Ik denk niet dat jullie dit ergens anders hebben gehoord”, zei hij tot aanhangers in Daytona Beach. „Iran leverde al die beelden van het uitladen van dat geld uit het vliegtuig.” „Om ons te vernederen”, voegde hij eraan toe.

Dat geld werd inderdáád in januari aan Iran betaald, ongeveer op hetzelfde moment als de vrijlating van vier Amerikanen die geruime tijd in Iran gevangen hadden gezeten. Een en een is twee, concludeerde The Wall Street Journal vorige week, met Trump in zijn gevolg: Obama heeft losgeld betaald. Schande! Een Republikeinse Afgevaardigde, Lee Zeldin, formuleerde het zo:

„Óf de president heeft geen idee wat hij doet, óf hij weet dat precies en speelt voor een ander team.”

Hoogverraad dus. Ja, zo zijn onze manieren tegenwoordig.

Nu zei een generaal van de radicale Iraanse Baseej-militie al in januari dat Obama gewoon losgeld had betaald voor „zijn spionnen die door Iran werden vastgehouden”. Zo bezien begrijp ik niet dat de WSJ en Trump er nu pas mee kwamen. Obama op zijn beurt wees er vorige week op dat het ging om geld dat de toenmalige sjah van Iran al had betaald voor wapens die niet werden geleverd omdat in 1979 de islamitische revolutie ertussen kwam. In de rozengeur-en-maneschijn-sfeer na het nucleaire akkoord van juli 2015 werden ook andere kwesties opgelost. Zoals deze kwestie, zei hij: „Het was géén snode deal.” En het gebeurde in euro’s en francs omdat de Amerikaanse wet dollartransacties met Iran verbiedt.

Mij is het een net iets te toevallige samenloop van omstandigheden. Het was misschien niet met zoveel woorden losgeld – in elk geval was het Irans eigen geld! – maar het zal vast de vrijlating van de Amerikanen makkelijker hebben gemaakt. Letterlijk smeergeld dus. Maar het hele gedoe onderstreept weer hoe gevoelig Iran in de VS blijft liggen, waarbij ik het nog zacht uitdruk. Het Congres doet weinig anders meer dan maatregelen bedenken om het nucleaire akkoord onderuit te halen. Ik ben geen vriendin van de Iraanse opperste leider. Maar hij heeft geen ongelijk als hij zegt dat het „zinloos is met de VS te onderhandelen omdat ze hun beloften niet nakomen”.

Overigens, en dat maakt deze episode zo leuk: Trump moest later toegeven dat het filmpje iets heel anders liet zien dan hij met zoveel verve had beweerd. Het waren beelden van de aankomst van de ex-gijzelaars in Genève.