Van Avermaet triomfeert in loodzware wegwedstrijd

Belg wint één van de meest spectaculaire, maar ook één van de zwaarste eendagsraces uit de geschiedenis.

Van Avermaet viert zijn gouden medaille op de finish van de wegwedstrijd in Rio. Foto ANP / Robin Utrecht

Het was sambawielrennen van de buitencategorie - tegen een betoverend decor. Eén van de meest spectaculaire, maar ook één van de zwaarste eendagsraces uit de geschiedenis kreeg zaterdagmiddag op de Praia de Copacabana, het swingende hart van Rio de Janeiro, na een zinderende finale in Greg Van Avermaet (31) de terechte olympisch kampioen.

Met een fenomenale eindsprint waarin hij afrekende met de Deen Jakob Fuglsang (zilver) en de vermoeide Pool Rafal Majka (brons), zette de Belg in de warme straten van Rio de kroon op een sprookjesachtig seizoen. Van Avermaet, dit jaar al winnaar van de Tirreno-Adriatico en een etappe in de Tour de France (waarin hij drie dagen in het geel reed), is de eerste Belgische olympisch kampioen op de weg sinds André Noyelle in 1952 (Helsinki).

“Op dit parcours hoort België niet bij de favorieten voor de medailles”, had Van Avermaet vooraf nog met klem volgehouden. Hoe anders pakte dat uit in de wegrace rond Rio de Janeiro. “Ik ben zo blij met het goud. Het was in het verleden vaak net niet”, zei de Belg. Hij werd onder meer al eens tweede en derde in de Ronde van Vlaanderen. Van Avermaet neemt de olympische titel over van de Kazach Aleksandr Vinokoerov, omstreden winnaar in Londen (2012). Het sterk geachte contingent Nederlanders, vooraf gerekend tot de favorieten voor de medailles, speelde geen rol van betekenis in Rio.

Spectaculaire koers met halsbrekende afdalingen

De wegwedstrijd van Rio was lang, met 237 kilometer, en loodzwaar met zijn steile beklimmingen. Het verloop van de koers, die op de voorlaatste beklimming in alle hevigheid ontbrandde, was spectaculair, met demarrages, afdalingen met halsbrekende snelheden en enkele zware valpartijen. Onder anderen de Australiër Richie Porte, de Brit Geraint Thomas, de Italiaanse favoriet Vincenzo Nibali en de Colombiaan Sergio Henao kwakten gemeen tegen het asfalt.

Met name Nibali en Henao kwam dat slecht uit. Zij leken na de laatste beklimming samen met Majka onderweg naar een verdeling van de medailles, totdat het tweetal onderuitging. De Pool vocht voor zijn leven op de levendige boulevards van Rio, maar toen hij 1,5 kilometer voor de eindstreep werd bijgehaald door Fuglsang en een ontketende Van Avermaet, ging het licht bij hem uit. Van Avermaet rekende resoluut af met Fuglsang en gleed met gebalde vuisten over de finish voor het mooiste succes uit zijn loopbaan.

Ook bij wielrennen niet de dag van TeamNL

Het was, net zoals in meer sporten op de eerste dag van de Spelen in Rio, ook in de wegwedstrijd niet bepaald de dag van TeamNL. Tom Dumoulin stapte al vroeg af om zich te sparen voor de tijdrit van volgende week. Wout Poels, die ook hard ten val kwam, kwam er niet aan te pas, net als Steven Kruijswijk en Bauke Mollema. Poels en Kruijswijk werden gelost in de beklimmingen, Mollema kampte al vroeg met materiaalpech maar miste ook de kracht om deze olympische uitputtingsslag kleur te geven. De Groninger, vorige week nog winnaar van de Clásica San Sebastián, eindigde op 3.31 minuten van Van Avermaet en werd teleurstellend zeventiende.

Kruijswijk finishte zelfs op twaalf minuten, Poels haalde de eindstreep niet. Ook Tourwinnaar Chris Froome kon de zware omstandigheden langs de Atlantische kust van Brazilië niet aan: de Brit eindigde als twaalfde op bijna drie minuten van de winnaar.

“Het was een extreem zware dag, één van de zwaarste eendaagse wedstrijden die ik ooit heb gereden”, zei Mollema na afloop. “Met die hitte erbij is het heel lastig. Ik had niet de superbenen die je nodig hebt op zo’n dag. Het was harken.”

Ook voor Poels was het een zwaar gevecht geweest. Hij viel aan het begin van de eerste beklimming over een andere renner en klaagde over last van zijn armen:

“Ik had ook niet mijn beste dag vandaag. Niet de benen om voorin mee te doen. Dat kan gebeuren. Na de Tour heb ik last van mijn luchtwegen gekregen, een beetje verkouden. Daar heb ik wel een week mee gesukkeld. Dan ook nog zo’n valpartij, dan weet je dat het moeilijk wordt. Je moet die goede dag hebben. Dit is wel balen, hier ben ik niet voor naar Rio gekomen.”

Dumoulin: niet makkelijk om af te stappen

Dumoulin hield het zaterdag, volgens afspraak, al na vijftien kilometer voor gezien. De Limburger had in overleg met bondscoach Johan Lammerts en de medische staf vooraf al besloten dat hij de wegwedstrijd kort zou houden om zijn gekwetste pols te ontzien.

Vorige maand liep hij in de slotweek van de Tour een polsbreukje op bij een valpartij. In Rio had hij tijdens de trainingen nog steeds pijn van het gewricht. Dumoulin spaart zich voor de olympische tijdrit die komende woensdag wordt gereden in Rio. Daarin wordt de Nederlander bij de topfavorieten voor het goud gerekend.

Dumoulin moest starten in de wegwedstrijd om deel te kunnen nemen aan de olympische tijdrit. Hij zag vooral op tegen de kasseienstrook in het parcours, na een kilometer of veertig. Toch had hij moeite met zijn beslissing. “Dit was niet makkelijk om te doen”, zei Dumoulin kort nadat hij was afgestapt:

“Maar de medische staf en de bondscoach hebben me ervan overtuigd dat dit het beste was met het oog op de tijdrit en iedereen weet dat dat mijn grote doel is hier in Rio. Ik werk verder aan de voorbereiding op woensdag en heb er alle vertrouwen in dat ik dan volle bak kan gaan.”

Bondscoach Johan Lammerts onderstreepte dat de kasseienstrook “een risico” vormde voor het herstel van Dumoulins polsblessure. “Zijn hele olympische traject is afgestemd op de tijdrit en die willen we niet in gevaar brengen”, zei Lammerts.

Dumoulin werkte direct nadat hij was afgestapt nog een training op de rollers af in een appartement van NOC*NSF, in de buurt van de start aan de Copacabana.