Zomercursus

Rust en vernieuwing. Lichamelijk, intellectueel, relationeel en spiritueel. In één zomervakantie. Wat komt daarbij kijken? Deze week: hoe fris ik mijn relatie op?Eerst de tegenvaller. Na de zomervakantie en de decemberfeestdagen worden de meeste scheidingen aangevraagd. Waarom? Natuurlijk ging het meestal al niet fijn. Sommige stellen willen nog één vakantie voor de kinderen. Anderen gunnen hun relatie nog een laatste kans. De Britten noemen dat een ‘make or break holiday’.

Maar vakanties vormen ook een vergrootglas voor menselijke verhoudingen. Tijdens drukke werkweken kunnen we onze problemen nog wel verstoppen. Als we 24 uur per dag in elkaars omgeving verkeren gaat dat niet meer. En dan ontspoort de boel moeiteloos.

En toch... Als je bereid bent een paar dingen te leren, kun je je relatie ook een positieve impuls geven. Nog voor de zomer voorbij is. In de onderzoeken die ik de afgelopen jaren zag, springen er een paar dingen uit.

Allereerst moet ik aandacht krijgen voor de kleine interacties die de bouwstenen van elke relatie vormen. Volgens relatie-onderzoeker John Gottman zoeken mensen als ze samen zijn op allerlei manieren contact. De een zegt: heb je dit gelezen in de krant? De ander vraagt: zie je dat kerkje daar? Daarbij draait het niet om actualiteit of bouwkunde, maar om de onderlinge relatie. We zoeken positieve aandacht. Gottmans cijfers zijn keihard: bij stellen die gelukkig zijn met elkaar leidt zo’n ‘contactverzoek’ in gemiddeld 87 procent van de gevallen tot een vriendelijke respons. Er wordt interesse en betrokkenheid getoond door de ander. Bij stellen die uiteindelijk zullen scheiden, wordt gemiddeld op slechts 33 procent van de contactverzoeken liefdevol gereageerd.

Nog een cijfer van Gottman. Zorg dat je vijf keer vaker positieve gevoelens oproept bij je partner dan negatieve gevoelens. In vaktermen: een positief/negatief-ratio van minimaal 5 om 1. Mensen die op een scheiding afstevenen zitten gemiddeld op 1 staat tot 8.

Wat betekent dit voor een doordeweekse vakantiedag? Zoek actief naar mogelijkheden om de ander te waarderen en te bedanken. Dat is niet makkelijk omdat ons brein doorgaans pijn en verlies overdrijft. Wat de ander fout doet, valt ons domweg meer op. Ik moet me er dus voor inspannen het mooie en positieve bij de ander te zien en te benoemen.

Wat ik vooral niet moet doen is minachting tonen. Het kleineren van de ander is de grootste ondermijner van menselijke relaties. De kunst is juist de ander in alles ‘hoger te achten’ dan jezelf.

Dit gaat niet ‘vanzelf’. Vanzelf gaan de meeste dingen naar de knoppen. En ook ‘de vakantie’ zal je relatie niet verbeteren. Uiteindelijk komen de meeste relatie-adviezen neer op: 1.Het is hard werken. Niet aan de ander, maar aan jezelf. 2. Oefen je in het signaleren en tonen van vriendelijkheid. 3. Doe dit niet af en toe, maar maak er een nieuwe, vaste gewoonte van.

„En ík dan?”, vraagt een egocentrisch stemmetje in mijn hoofd. Ook daar is aan gedacht in de biologie van menselijke relaties. Onderzoek laat zien dat wie dagelijks aardige dingen doet voor anderen, daar zelf ook gelukkiger van wordt. Gelukkig maar.

is gedragsonderzoeker, trainer en publicist. Hij schrijft elke week over management en leiderschap.