In de stad van Hamlet

Jan Timman vertelde eens dat hij na een toernooi samen met zijn collega’s Alexei Shirov en Eric Lobron in een bar terecht was gekomen en dat Shirov daar in slaap was gevallen, een welverdiende rust na het zware denkwerk van die week.

Timman en Lobron stonden tegen het meisje achter de bar vrolijk op te scheppen wat een geweldige schakers ze waren. Het barmeisje wees op Shirov en vroeg of die ook zo’n sterke schaker was. „Ja, heel sterk, maar niet zo sterk als wij”, zei Jan. Toen hij wakker was geworden en erachter kwam wat er gezegd was, was Shirov erg boos.

Hij heeft zijn genoegdoening wel gehad, want de onderlinge score tussen hem en Timman is vrij gunstig voor hem.

In het Xtracon Open in de Deense stad Helsingør, waar het kasteel van Shakespeares Hamlet staat, voegde Shirov er tegen Timman weer een puntje aan toe. Een gevecht tussen twee legendes, werd die partij genoemd.

Hoe oud moet je zijn om een legende te worden genoemd? Ik las na dat toernooi een artikel met de titel ‘Schaaklegendes geïnterviewd in Denemarken’. Jan Timman (64) was de oudste legende die in Helsingør had meegespeeld. Hij wordt al jarenlang een levende legende genoemd en dat bevalt hem niet erg, omdat hij het vindt klinken alsof hij al dood is. Het gebeurt overigens zelden in Nederland, waar hij gewoon rondloopt als een levend mens, maar wel vaak in het buitenland.

Het schaakgetal 64 van zijn leeftijd lijkt me overigens een goede gelegenheid om dit jaar een prachtig internationaal Jan Timman-toernooi te organiseren, maar de Nederlandse schaakgemeente moet dan wel opschieten om zijn dankbaarheid op tijd te tonen.

De andere geïnterviewde legendes in Helsingør waren Julio Granda Zuniga (49), Simen Agdestein (49) en Alexei Shirov (44). Zijn die er niet te vroeg bij? Soms klonken ze inderdaad wat ouwelijk.

Ik herinner me een montere contactadvertentie die lang geleden door Gerard Reve werd geplaatst: „Jongeman, 50 jaar...” Een legende kun je altijd later nog worden.

Het toernooi werd gewonnen door de Duitser Matthias Blübaum (19), die 8 uit 10 scoorde. Shirov werd tweede met evenveel punten maar minder weerstandspunten, en Timman scoorde 7½ punt.

Alexei Shirov - Martin Burrows, Xtracon Open, Helsingør 2016

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. g3 La6 5. Dc2 c5 6. d5 Dit pionoffer wordt tegenwoordig beschouwd als de enige manier om het zwart moeilijk te maken. 6...exd5 7. cxd5 Lb7 8. Lg2 Pxd5 9. 0-0 Le7 10. Td1 Pc6 11. Df5 Pf6 12. e4 g6 13. Df4 Ph5 De gebruikelijke zet is 13...0-0, wat al een paar keer tegen Shirov was gespeeld en er inderdaad beter uitziet. 14. Dh6 Lf8 Hij had waarschijnlijk beter met 14...d6 en 15...Dd7 aan de ontwikkeling van zijn stukken kunnen werken. 15. De3 De7 16. Pc3 Pb4 Goede raad was duur, maar dit is beslist niet de oplossing. 17. Pb5 d5 17...Pc2, wat misschien de bedoeling was, ging niet goed wegens 18. Dc3. 18. exd5 0-0-0 Ook in het eindspel na 18...Dxe3 19. Lxe3 heeft wit een winnende aanval. 19. Pxa7+ Kb8 20. Da3

Zie diagram

20... Pc2 Ook 20...Txd5 zou heel slecht voor zwart zijn en het is daarom begrijpelijk dat hij in zijn nood wat materiaal pakt, ook al neemt wits aanval dan in kracht toe. 21. Da4 Pxa1 22. Te1 Dd7 23. Pb5 Nog sterker was 23. Pc6+. 23...Lxd5 Nu komt er snel een eind aan. Na 23...Pc2 kan wit met 24. Pe5 de dame winnen, maar het kalme 24. Te2 zou nog sterker zijn. 24. Pe5 Db7 25. Pd7+ Dxd7 Of 25...Txd7 28. Te8+ Dc8 29. Lxd5 en snel mat. 26. Lxd5 Zwart gaf op.