Praten met…Waarom?

Praten met Assad

Oorlogsmisdadiger

Oud-ambassadeur Van Dam pleit (30/7) voor herstel van diplomatiek overleg met het onbetrouwbare Assad-regime nu dat bezig is aan een comeback na de herovering van Homs, Palmyra en delen van Aleppo. Maar dat betekent dan wel dat wij zouden onderhandelen met de meest gewetenloze partij in dat conflict, die zijn voortbestaan enkel en alleen te danken heeft aan de militaire en diplomatieke steun van Rusland. Niet voor niets heeft minister Koenders hem terecht aangemerkt als oorlogsmisdadiger na het bewezen gebruik van gifgas en spijkerbommen tegen de burgerbevolking, het bombarderen van ziekenhuizen, medische hulpposten en klinieken. Niet Islamitische Staat, maar Assads regime is de eerstverantwoordelijke voor de massale vlucht van de bevolking naar de omringende Arabische landen, Turkije en Europa. Ook al is hij aan de winnende hand, dat betekent nog niet dat Europa de alawiet Assad opnieuw in de armen moet sluiten en daarmee de hoop mag wegnemen van honderdduizenden sunnitische Syriërs om ooit nog eens veilig naar hun land terug te keren.

Christenen (1)

Stuwende kracht

Erik van Muiswinkel zegt wel zendeling te willen worden voor het atheïsme (Zomeravondgesprek, 30/7). Waarom? Omwille van de waarheid. In zijn opvatting zijn de Bijbelverhalen onwaar: „oude waanzin”, „de wetenschap heeft het allemaal ontkracht.”

Een basisboek dat de realisatie van zijn roeping een degelijk fundament geeft, is van de hand van de taalfilosoof L.M. de Rijk: Geloven en weten. Een pleidooi voor een sober atheïsme. Het sobere atheïsme erkent de stuwende kracht van verhalen die voor theïsten van existentieel belang zijn. De Rijk betoogt dat het echter onjuist is die inspiratie en motivatie aan te zien als garanties voor waarheid. Aan het onderscheid tussen werkzaamheid, tussen datgene wat Bijbelverhalen uitwerken en hun eventueel waar of onwaar zijn, moet men niet voorbijgaan. Van Muiswinkel zal als leerling-zendeling wellicht zijn opvattingen („Hoe het zit weten we niet, maar we gaan het niet verklaren met een sprookje”) tegen het licht van De Rijks betoog als een vermenging van genres erkennen. Zoveel is zeker: voor christenen zijn Bijbelverhalen werkzaam op het moment dat zij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en als burger bijdragen aan de kwaliteit van de samenleving. Bas de Gaay Fortman zegt in dit verband: „We zijn geen mens om christen te worden, maar christen om mens te worden, mensen die demonie en barbarij herkennen en daartegen strijden.”

Zal de aspirant-zendeling Van Muiswinkel baat hebben bij de heldere posities van De Rijk en De Gaay Fortman? Posities die vertellen dat atheïsten atheïst zijn (niet om christenen te bestrijden, maar) om mens te zijn.

Christenen (2)

Beetje respect graag

Linksmens koestert moslims, maar lacht om christenen, schrijft Anna Krijger (3/8).

Na een loopbaan als katholiek priester werd ik na een lang proces overtuigd atheïst. Waar ik mij niettemin tegen blijf verzetten is het denigrerend bejegenen van gelovigen. Deze mensen wegzetten als dommeriken, gestoorden of leugenaars vind ik verwerpelijk. Dat zijn ze niet. Ik heb gelovige familieleden en kennissen, maar ik heb geen reden ze belachelijk te maken.

Verschillen in geloofsopvattingen en de arrogantie van het christendom zijn belangrijke factoren in de actuele spanningen in vooral het Midden-Oosten. De islam spant momenteel wat intolerantie en wreedheid betreft wel de kroon. Maar andere religies hebben evenmin een redelijke basis. Nooit trok er een slavenvolk uit Egypte, nooit was er een ark van Noë, en nog nooit is er iemand uit zijn graf opgestaan. Ik heb geen respect voor welke godsdienst dan ook maar niets belet mij gelovigen respectvol te bejegenen.

Turkije en democratie

Rechtsstaat onder vuur

In tegenstelling tot wat Jan Jaap de Ruiter stelt in zijn opiniebijdrage (2/8) denk ik niet dat de democratie in Turkije teloor is gegaan.

De democratie bleef fier overeind, maar het grootste slachtoffer is – overigens al geruime tijd – de rechtsstaat.

Laat mensen die twee noties nou eens goed uit elkaar houden. Democratie staat voor de meerderheid die alles kan doordrukken en wier besluiten vervolgens menigmaal lelijk kunnen uitpakken voor individuen en minderheden.

Om het laatstgenoemde te beteugelen en de rechten van individuen en minderheden te beschermen, kennen beschaafde landen een rechtsstaat. Dat wil zeggen: een democratie met een onafhankelijke rechtspraak en bijvoorbeeld een onafhankelijke pers.

Die instellingen zijn gezonde countervailing powers tegen die in potentie verstikkende en af en toe moorddadige democratische meerderheid. Dat nu is in Turkije het grote probleem. De rechtsstaat wordt daar nu in snel tempo grondig afgebroken.

Politieagent Anis Raiss

Weg van de schrijftafel

De brief van de heer Krijgsman uit Zaandam (1/8) over de politiezaak Anis Raiss, is er een van uitzonderlijke naïviteit.

De berichtgeving over Raiss is bijzonder treurig en zal voor hem ongetwijfeld een traumatische ervaring geweest zijn. Maar om zonder wederhoor de nationale politie, toch al zo getergd door recente incidenten weg te zetten als racistisch, gaat te ver. Selectie aan de poort? Toetsing eens in de vijf jaar? Wat denkt de briefschrijver dat de ondervraagde zal zeggen?

Krijgsman zou zijn neus eens van de schrijftafel moeten halen en buiten de deur steken in plaats van het bericht van bijval te voorzien zonder van de hoed en de rand te weten.

Verkiezingen VS

Erg kort door de bocht

Willem van der Does stelt in zijn ingezonden brief in NRC van 30 juli dat de helft van het electoraat in de VS bestaat uit laagopgeleide blanken, vooral mannen.

Dat is wat erg kort door de bocht voor een hoogleraar. De feiten. Volgens het Pew Research Center is 31 procent van het Amerikaanse electoraat dit jaar latino, zwart of Aziatisch. Resteert 69 procent blank. Daarvan had in 2015 (bron: Census) 40 procent een diploma gehaald op een vervolgopleiding na de highschool.

Wanneer we ook een afgeronde highschool (30 procent) en het niet afmaken van een vervolgopleiding (19 procent) definiëren als niet middelbaar of hoogopgeleid resteert 60 procent laagopgeleid. Daarmee komt het totale blanke, laagopgeleide electoraat op 41,4 procent, mannen én vrouwen. In de psychologie is het verschil tussen 41,4 procent en 50 procent misschien niet significant, in de politicologie wel.