Fransen vieren zomer onder het wakend oog van politie en leger

Politie op het strand en veel afgelaste evenementen: na de aanslagen maken de Fransen een zomer mee zoals nooit eerder.

Politie-agenten houden een oogje in het zeil op het strand van Ajaccio, Corsica. Foto Pascal Pochard-Casabianca/AFP

De passagiers op de veerboot Mont Saint Michel, op weg van Engeland naar Frankrijk, wisten maandag niet wat hen overkwam. Ineens verscheen er een helikopter boven hen met gewapende Franse gendarmes die langs een touw afdaalden. Want: ook op de veerboten gelden verscherpte veiligheidsmaatregelen en steekproefsgewijze controles om te proberen nieuwe terreuraanslagen te voorkomen.

Dergelijke spectaculaire acties zullen binnenkort niet meer nodig zijn als Parijs een akkoord met Londen heeft gesloten waardoor Franse agenten al in Engeland aan boord kunnen. Maar het is een van de vele illustraties dat de Fransen na de recente aanslagen een zomer meemaken zoals ze nog nooit hebben meegemaakt.

Een honderdtal politie-agenten is vrijgemaakt om op de stranden te patrouilleren. Om het er niet al te dreigend te laten uitzien, dragen ze hun wapens in een waterdichte tas. Een aantal traditionele zomerevenementen is afgelast. De ministers hebben opdracht gekregen om bereikbaar te blijven en zich niet te ver van Parijs te verwijderen.

Om uit te stralen dat de regering alert blijft, is er voor iedere week in de vakantiemaand augustus overleg met een kernkabinet voorzien.

We zijn in een situatie van oorlog

Yves Le Drian, minister van defensie

Nu al zijn er ongeveer 12.500 reservisten van het leger en de politie opgeroepen te helpen bij alle controles. Maar die reservisten zullen steeds vaker worden ingezet. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve heeft na het kabinetsberaad woensdag de plannen verder toegelicht om één grote nationale garde te vormen op basis van de reservisten van het leger, de politie en de gendarmerie. In het jaar 2019 moet de nationale garde - die tijdens de in 1789 begonnen Franse Revolutie werd opgericht, maar in 1871 weer was afgeschaft - bestaan uit 84.000 mensen.

Bij de 12.500 reservisten die nu al in actie zijn, komen 10.000 gendarmes die al met pensioen zijn gegaan, maar nog fit genoeg worden geacht om weer dienst te doen. Het aantal reservisten van het leger, nu ongeveer 28.000, moet in 2019 zijn gegroeid naar 40.000. De leden van de nationale garde zullen vooral worden ingezet voor patrouilles en bewaking op kwetsbare plaatsen als stations en vliegvelden. Voor dit soort taken zijn nu ongeveer 10.000 beroepsmilitairen ingezet. Wanneer de nationale garde precies zal beginnen, is nog onduidelijk.

Minister Cazeneuve zei ook dat het helaas onvermijdelijk is dat sommige evenementen worden afgelast omdat de veiligheid niet gegarandeerd kan worden:

„Wanneer niet aan de voorwaarden kan worden voldaan om maximale veiligheid te garanderen, kunnen lokale overheden vanzelfsprekend besluiten bepaalde evenementen af te gelasten.’’

Verspreid over het land is dat bij een aantal geplande festivals en shows al gebeurd. De luchtshow volgende week in Marseille, waar 100.000 mensen werden verwacht, gaat niet door. De Champs-Elysées zal op 7 augustus niet veranderen in een grote voetgangersboulevard. Het openlucht-filmfestival in Parijs is verplaats naar overdekte, beter te beveiligen ruimtes. De traditionele PromParty in Nice, een dancefeest dat altijd halverwege augustus wordt gehouden, is afgelast. Datzelfde geldt voor de vuurwerkshows in Marseille, La Baule, Avignon en andere steden. Op 15 augustus, het katholieke feest van Maria Hemelvaart, is er traditioneel veel vuurwerk.

„We zijn in een situatie van oorlog’’, zei minister van Defensie Le Drian eerder deze week. „Daarom moeten voor het moment manifestaties worden verboden als de veiligheidsnormen niet worden gerespecteerd.’’

De terrassen zitten vol. Maar patrouilles op straat en op het strand, en ook het regelmatige stilleggen van de metro in Parijs, omdat er ergens weer een verdacht pakketje is gesignaleerd, illustreren hoe concreet de mogelijkheid van nieuwe aanslagen is.

„Dit is allemaal nieuw voor ons’’, zei psycholoog Evelyne Josse tegen het persbureau AFP.

„Er zijn landen als Israël waar het terreurrisico een dagelijks risico is. Er wordt nu gesproken over de Isaëlisering (van onze samenleving), maar zelfs in Israël kunnen ze niet verhinderen dat bepaalde personen dingen doen. We moeten daar op de een of andere manier aan wennen.’’