Fonds podiumkunsten past shocktherapie toe – en verstikt het aanbod

Gelukkig is het land dat zóveel kwaliteit in zijn theaters biedt, dat het Fonds Podiumkunsten (FPK) geen subsidie hoeft uit te trekken voor een groep als Orkater – principieel vernieuwend en toch populair en daarbij gelegenheidsgever voor tal van talentvolle, jonge theatermakers.

nrcvindt
Gelukkig ook het land waar datzelfde FPK blijkbaar geld zat heeft en dus een sympathieke, commercieel succesvolle rockband als De Staat blij kan maken met een meerjarensubsidie van 236.200 euro voor onder meer een reprisetournee.

Verdrietig is het land waar kamerkoor Cappella Amsterdam, goed voor kritieken met vier en vijf ballen, cd’s die meervoudig in de prijzen vielen en volop artistieke erkenning van FPK-commissieleden, toch nul euro steun krijgt. Bont en blauw is het land waar zo’n Fonds positieve oordelen over theater- en muziekaanbod laat volgen door radicaal negatieve besluiten. Want dat betekent dat het publiek van theater-en muziekpodia voorstellingen misloopt die de moeite waard zijn – het Fonds zegt het zelf, maar helaas, het handelt er niet naar.

Kán er niet naar handelen. De regering kortte het budget van het Fonds vier jaar terug met 30 procent. En bij de verdeling van gelden voor de komende vier jaar lijkt deze subsidie-instantie te kiezen voor een shocktherapie: dit is het effect van onbesuisde bezuinigingen. Zo is het geld al snel op en krijgt bijvoorbeeld driekwart van de festivals niet de steun die ze hadden gevraagd, ondanks aanzienlijk publieksbereik en positieve beoordelingen.

Die beoordeling geschiedt in commissies. Het idee is dat zulke commissies bevolkt zijn met kenners van het veld die al discussiërend een gefundeerd oordeel vellen. Net als de vorige keer gaven de commissieleden behalve een inhoudelijk oordeel, punten aan de hand van beoordelingscriteria. De beslissingen werden afhankelijk van de behaalde punten geveld, via een top-zoveel. Na een aantal toewijzingen was het geld op en volgde nul op het rekest, ongeacht de positieve beoordeling.

Dit is geen doen. Het FPK maakt zich sterk voor doorstroming en in deze subsidieronde maakt de avant-garde van gisteren plaats voor die van vandaag. Dat is hard, maar verdedigbaar zolang er maar onderliggende argumenten worden gegeven. Er zijn nogal wat eindoordelen die op punten zullen kloppen, maar inhoudelijk erg veel vragen oproepen, zowel in het positieve als in het negatieve. In die zin voelt bijvoorbeeld het schrappen van subsidie voor het Theaterfestival als een faux pas. Dat scoort weinig van die punten omdat het hors categorie opereert. Maar voor de promotie van de sector is het van eminent belang. Het heeft glamour. De grote Nederlandse acteursprijzen worden er uitgereikt. En de tien beste voorstellingen van het jaar worden er nog één keer uitgevoerd, terwijl jong talent de kans krijgt zijn gang te gaan met theater op verrassende plekken. Zo kon de Nederlandse belastingbetaler jaarlijks zien wat de vaderlandse toneelkunst voorstelt. Dat houdt nu op.