De vlag dragen: een kleine taak, maar een grote eer

Vlagdrager Jeroen Dubbeldam draagt de Nederlandse vlag bij de opening van de Spelen. Voor veel sporters betekent het de ultieme erkenning.

Windsurfer Dorian van Rijsselberghe draagt de Nederlandse vlag tijdens de openingsceremonie van de 30e zomereditie van de Olympische Spelen 2012 in Londen. Foto Olaf Kraak / ANP

Zenith zal er niet bij zijn, vrijdagavond in Rio, als Jeroen Dubbeldam de Nederlandse olympische ploeg het machtige Maracanãstadion binnenleidt. Het paard wordt rond die tijd vanuit Luik op transport richting Brazilië gezet.

Volgens chef de mission Maurits Hendriks is de 43-jarige Dubbeldam „zeer vereerd” dat hij tijdens de openingsceremonie de Nederlandse vlag mag dragen. Dubbeldam kon geen reactie geven toen Hendriks zijn keuze donderdag toelichtte – hij hing in de lucht tussen Amsterdam en Rio. Hendriks: „Het is een bijzondere sportman. Hij is een van de twee ruiters in de wereld die alle drie de grote titels hebben gewonnen: Spelen, WK en EK. Echt een boegbeeld voor de Nederlandse sport.”

Daarmee krijgt Dubbeldam eindelijk de waardering die hij in zijn ogen onvoldoende kreeg. In Sydney (2000) beleefde hij zijn mooiste moment, met individueel goud op de rug van De Sjiem. Nu pas keert hij terug in de olympische ring, mede dankzij een wereldtitel (2014) en Europees goud (2015). Hij was verontwaardigd toen hij het vorig jaar bij de verkiezing van sportman van het jaar aflegde tegen shorttracker Sjinkie Knegt.

Ultieme erkenning

Het dragen van de vlag tijdens de opening zien veel sporters als de ultieme erkenning. De parade gaat al terug tot 1906, Athene. Destijds waren de vlagdragers lang niet altijd sporters. Zo werd de Nederlandse vlag in 1908 (Londen) gedragen door Jan de Boer, leider van de turnploeg.

Maar zoals de Spelen regelmatig werden gebruikt voor politieke doeleinden, gebeurde dat ook met de landenparade. Al in 1908 ging het mis. Finland was nog onderdeel van het Russische rijk, maar veel sporters uit het toenmalige groothertogdom weigerden achter de Russische vlag te lopen.

Uit sportief oogpunt komt niet iedereen in aanmerking voor de vlag. Zo moeten de Nederlandse zwemmers, roeiers, turners, wielrenners, handbalsters en volleybalsters zaterdag overdag vol aan de bak. Zij liggen vrijdagavond gewoon op bed. Een paar uur staan in een kolkend stadion is te zware belasting, ook al hoeft TeamNL relatief kort te staan. De landen betreden het stadion op alfabetische volgorde. In Rio wordt het Portugees gehanteerd – Países Baixos is pas als 143ste van de 207 deelnemende landen aan de beurt.

Michael Phelps

Als één man in het olympisch dorp uitkijkt naar de openingsceremonie is het de meest succesvolle olympiër ooit, Michael Phelps. De achttienvoudig olympisch kampioen gaf deze week toe dat hij een paar tranen had gelaten toen hij hoorde dat hij de Amerikaanse vlag mag dragen. „Ik werd een beetje emotioneel”, zei hij ten overstaan van honderden journalisten. „Dit moet een van de coolste dingen zijn die ik ooit heb gedaan, het beste land van de wereld de Spelen binnenleiden.”

Het worden nu echt zijn laatste Spelen, zo gaat het gerucht in Rio. Bij zijn vier vorige deelnames – hij debuteerde in 2002 als 15-jarige – moest hij de landenparade altijd op zijn kamer in het olympisch dorp bekijken. Phelps werd de volgende ochtend altijd verwacht in de series van de 400 meter wisselslag. Die zwemt hij niet in Rio. Daarnaast lijkt hij een ander mens. Vrolijker, na zijn pijnlijke schorsing wegens rijden onder invloed, zijn laatste comeback. Phelps (31) is nu vader en wil meer dan ooit genieten van de grootsheid van het evenement. „De vlag dragen is voor mij een droom die uitkomt.”

Dat geldt ook voor de andere dragers, zeker voor de Syrische Yusra Mardini, het 18-jarige meisje dat een jaar geleden urenlang zwemmend een vluchtelingenbootje voorttrok van Turkije naar Lesbos. Zij zal het stadion als eerste betreden namens de Vluchtelingenploeg, met de olympische vlag. Achter haar volgt een parade van sterren, met opvallend veel tennissers onder de vlaggendragers: Andy Murray draagt de Britse vlag, Rafael Nadal de Spaanse, Caroline Wozniacki leidt de Deense ploeg de Spelen binnen.