Zij was de eerste Amerikaanse presidente van een land

Lang voordat Hillary Clinton presidentskandidaat werd, was de Amerikaanse Janet Jagan president van een land.

Janet Jagan, jaartal onbekend. Wikimedia Commons

Als ze dit najaar weet te winnen, is Hillary Clinton straks niet de eerste Amerikaanse presidente van een land. Eerder was er een – veel minder bekende – vrouwelijke president geboren in de VS. The New Yorker tekende het bijzondere levensverhaal op van Janet Jagan, de in Chicago geboren voormalige president van het Zuid-Amerikaanse Guyana (tussen Venezuela en Suriname).

Zelf wist ze dat ze een curiositeit was: een 77-jarige Joods-Amerikaanse oma als leider van een straatarm land met hindoestanen, creolen en indianen. Eind 1997 had ze de verkiezingen gewonnen nadat haar man, de toenmalige president Cheddi Jagan, overleed. Janet Jagan stierf zelf op 88-jarige leeftijd in 2009, rond de tijd dat Hillary Clinton minister van Buitenlandse Zaken werd.

Tekst gaat verder onder de tweet.

Jagan werd geboren als Janet Rosenberg in Chicago, toevallig in hetzelfde stadsdeel waar Michelle Obama opgroeide en de dochters Obama werden geboren. Ze kwam van een Joodse middenklassefamilie. In haar tijd als verpleegster in opleiding komt ze de Guyanese Cheddi Jagan tegen, die in de VS leert voor tandarts. Ondanks dat hun ouders weinig in de combinatie zien - hij is hindoe, zij Joods - trouwen ze in 1943 en verhuizen ze naar Guyana, toen nog een Britse kolonie.

Van tandarts naar president

De Jagans openen een tandartsenpraktijk in de hoofdstad Georgetown, maar al snel komt hun voorliefde voor politiek bovendrijven. Het duo begint hindoestaanse suikerrietplantagewerkers in een vakbond te verenigen. Het land is destijds sterk verdeeld tussen afstammelingen van slaven en hindoestanen uit India die op suikerrietplantages hadden gewerkt, slechts 9 procent van de bevolking heeft lokale roots.

Janet Jagan klimt op tot parlementslid en minister. In 1992 wordt haar man Cheddi Jagan president, gesteund door een hindoestaanse meerderheid. Hij zorgt voor een sterke economische opleving en wordt gezien als lieveling van het IMF. In maart 1997 sterft hij aan een hartaanval, waarna zijn vrouw president wordt, ondanks een kritische oppositie die bestaat uit Guyanen van Afrikaanse afkomst.

Na bijna twee jaar treedt Jagan op 78-jarige leeftijd terug wegens gezondheidsproblemen, na een lichte hartaanval. Ze was overigens niet de allereerste vrouwelijke president van een Zuid-Amerikaans land: Isabel Perón kwam in 1974 aan de macht in Argentinië, nadat haar man overleed.