Je moet als beveiliger altijd maar beschikbaar zijn

Beveiliging In aanbestedingen tussen beveiligingsfirma’s draait het om de prijs. Gevolg: minder uren, minder voorspelbaarheid.

De trend in de beveiliging is minder contracten voor meer uren. Klanten kijken vooral hoe beveiliging goedkoper kan Foto Arjen Born

De beveiliger ziet wat jij niet ziet. De deur die niet op slot zit, het open raam achter het gordijn, de post als lokaas op de mat. Maar hij ziet meer. Hij ziet de werknemer die op kantoor overnacht, de drankflessen, de twee collega’s die vaak overwerken, om samen in een auto te stappen en na een uur weer met natte haren terug te komen.

Het is niet de taak van de beveiliger daar iets van te vinden. Maar hij registreert het wel. Zulke dingen zie je pas goed als iedereen naar huis is.

De dienst van Booy (zijn achternaam wil hij niet in de krant) begint ook pas als de kantoren leeg zijn. Hij werkt bij beveiligingsbedrijf ZNVD. In flink tempo beent hij door een bedrijfsverzamelgebouw in Zeist. Tussendeuren dicht, stekkers van waterkokers eruit.

Hij aarzelt bij een kamer waar een vrouw luid in een hoorn praat - „it’s an emergency call!” Zij is vaak te laat als ze naar Amerika belt, zegt Booy. Na tien minuten gaat hij toch naar haar toe. „Je wil aardig zijn. Maar ik heb maar één uur uitloop.” Hij moet vannacht nog acht panden afsluiten. Booy volgt de vrouw tot de deur, de alarmcode weet hij uit zijn hoofd.

Niemand gaat de beveiliging in omdat-ie een baan van negen tot vijf wil, zeggen Booy en zijn collega’s. Ongure werktijden zijn niet het probleem. Je hoeft nooit een snipperdag te nemen en je hebt een excuus om de verjaardag van je schoonmoeder te missen. Booy past vaak op zijn zoontje.

Het is de onvoorspelbaarheid die veel beveiligers zwaar vinden. Het valt bij een klein bedrijf als ZNVD nog mee, benadrukken de mannen. De roosters wisselen zelden en het kantoor springt bij.

Maar vaak horen beveiligers pas een paar dagen van tevoren wanneer ze precies moeten werken. En dat rooster lijkt dan meer op het blokkenschema van een festival dan op een normale werkweek.

Tussendoor slapen in de auto

Bedrijven verlangen maximale beschikbaarheid en maximale flexibiliteit, zeggen een paar beveiligers van grote bedrijven als Securitas, G4S en Trigion, die anoniem willen blijven.

Eén doet objectbeveiliging, hij bewaakt bedrijfspanden. „Een beveiligingsbedrijf wil het liefst veel deeltijders. Die kun je tegelijk inzetten op korte diensten tijdens spitsuur.”

Berucht zijn de gebroken diensten. „’s Ochtends een paar uur, de hele dag niks, en ’s avonds een paar uur.” Hij kent iemand die in z’n auto sliep omdat tussendoor naar huis rijden niet loonde.

Wie een contract heeft voor een aantal uren, zal die wel krijgen, zegt de beveiliger. „Maar als je een nul-urencontract hebt, zit je te wachten op een telefoontje van de planner. Dan is het echt moeilijk om een salaris bij elkaar te verdienen.”

Sommigen nemen er een baantje bij als postbezorger. „Maar dat vindt de planner ook niet fijn. Die wil dat je beschikbaar bent.” Je relatie met de planner is sowieso cruciaal voor een redelijk rooster, zeggen meerdere beveiligers.

De branche klaagt meer over de onzekerheid en de moeite die het kost om uren te maken, zegt Mohamed Gafki van FNV Beveiliging, dan over het salaris.

„We zien die gebroken diensten vaker. En we zien ook vaker dat bedrijven in plaats van een fulltimer iemand aannemen voor, zeg, 100 uur, met het recht om ’m tot 152 uur in te plannen. Als je dan wordt gebeld, kun je geen nee zeggen.”

Wel of geen opvang regelen?

Op uiterlijk donderdag weet je welke uren je de week erop moet werken, zegt Gafki. Al weken eerder weet je globaal het tijdvak. Gafki: „Maar dat vak mag schuiven of helemaal wegvallen. Privé is dat heel moeilijk. Moet je je kinderen wel of niet naar de opvang brengen? Kun je wel of niet met je moeder naar het ziekenhuis? Het is niet te plannen.”

Daar komen de gehate ‘minuren’ bij. Word je niet ingeroosterd, dan krijg je wel het aantal uren volgens je contract betaald. Maar in drukke tijden mag de planner je die uren, tot 24 per maand, onbetaald laten inlopen. Gafki: „Over minuren krijgen we de meeste klachten.” Ze staan sinds 2014 in de cao, nieuwe cao-besprekingen liggen al maanden stil.

De trend is meer contracten voor minder uren, bevestigt Fedor Kwerreveld, verantwoordelijk voor aanbestedingen bij Securitas. Zijn klanten vragen daar om. Ze kijken vooral naar hoe beveiliging, „sluitpost op de begroting”, goedkoper kan.

Kwaliteit telt in aanbestedingen officieel wel, zegt hij. „Maar daar krijg je zulke basale vragen over, daar kun je je nauwelijks op onderscheiden.” Soms wil een bedrijf echt te veel voor te weinig, zegt Kwerreveld. „We vinden het rooster ook belangrijk, we willen onze mensen efficiënt inzetten. Soms schrijven we niet eens in.”

In de objectbeveiliging, „de bulk van het werk”, willen minder klanten rond de klok een beveiliger in het pand, zegt Kwerreveld. Ze kiezen vaker voor „een knip in de nachtelijke uren”.

Dus: iemand die ’s avonds afsluit, ’s nachts een surveillant die langsrijdt of camera’s die de meldkamer alarmeren en ’s avonds iemand die de deuren opent.

Door rood rijden

Mobiele surveillanten merken die verschuiving. Een werknemer van een grote beveiliger ziet het aantal sleutels in zijn dienstauto alsmaar toenemen. „Soms doe je in anderhalf uur 17 openingen. Dan is de emmer best vol. En dan plannen ze er toch nog twee pandjes bij.”

Hij houdt van zijn werk, benadrukt hij, hij vindt pauze in de auto niet erg. „Maar vroeger kon je aan de verkeersregels houden, nu moet je door rood rijden om het te halen.”

Harde concurrentie in aanbestedingen verzwaart het werk: langere statijden op Schiphol, festivalbeveiligers die meer kilometers per dag lopen, surveillanten die er ’s nachts een extra wijkje bijpakken. Het scheelt immers allemaal uren.

Maar of het er ook veiliger van wordt? Eén: „Wat ziet een beveiliger die vol gas over een industrieterrein scheurt nog? Maar als het fout gaat, krijgt de surveillant op z’n flikker.”