‘Te weinig begrip Europa voor situatie Turkije’

Thorbjørn Jagland, het hoofd van de Raad van Europa, is tot nu toe de hoogste Europese vertegenwoordiger die sinds de couppoging Turkije bezoekt.

Mevlut Cavusoglu, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken (R) en Thorbjorn Jagland. Umit Bektas/REUTERS

Europa heeft “te weinig begrip” getoond voor de situatie in Turkije na de couppoging. Dat heeft Thorbjørn Jagland, het hoofd van de Raad van Europa, de belangrijkste Europese mensenrechtenorganisatie, woensdag gezegd in een persconferentie in Turkije.

Jagland noemde de couppoging “schandalig”. Volgens hem is er in Europa weinig begrip over de manier waarop een “geheim netwerk kon infiltreren in het Turkse leger”. Hij riep op tot meer steun:

“Turkije is zo’n belangrijk Europees land. Het is belangrijk dat we met z’n allen Turkije helpen om door dit proces te komen. Dat is belangrijk voor het hele continent.”

Jagland is in Ankara aangekomen voor gesprekken met de Turkse leiders en spreekt met Erdogan, premier Yildirim, de ministers van Buitenlandse Zaken en Justitie en met oppositieleiders. Jagland is tot nu toe de hoogste Europese vertegenwoordiger die sinds de couppoging Turkije bezocht.

Hoewel Turkije geen lid is van de EU, is het wel lid van de Raad van Europa. De Raad is een internationaal forum waarbinnen 47 lidstaten samenwerken en heeft als doel “het zeker stellen van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten in Europa”.

Gebrek aan steun

Erdogan heeft zich al eerder uitgelaten over het uitblijven van steun van andere regeringsleiders. Hij verwijt westerse landen een gebrek aan solidariteit met Turkije na de mislukte coup. Hij zei dinsdag dat westerse landen de kant van het terrorisme kiezen door zich niet achter Turkije te scharen. “Geen enkele Europese leider heeft de moeite genomen om Turkije te bezoeken na de couppoging.” De poging tot staatsgreep op 15 juli was niet alleen in Turkije gepland, maar ook in het buitenland, zei Erdogan.

Sinds de couppoging zijn in Turkije vele instellingen gesloten en duizenden mensen vastgenomen, ontslagen of geschorst die banden zouden hebben met de beweging.

In totaal zijn nu zo’n 50.000 mensen ontslagen en 15.000 mensen opgepakt in Turkije na de staatsgreep. Volgens de regering zijn zij gelieerd aan de organisatie van Fethullah Gülen, een geestelijke die door Erdogan verantwoordelijk wordt gehouden voor de coup en door hem als terrorist wordt gezien.

Jagland zei dat Turkije de verantwoordelijken voor de mislukte staatsgreep moet aanpakken, maar dat moet volgens de wet gebeuren en met respect voor de mensenrechten.

Irritatie over en weer

De wederzijdse irritatie tussen Europa en Turkije neemt sinds de couppoging toe. Ook het vluchtelingenakkoord dat Ankara eerder dit jaar sloot met de Europese Unie is onderdeel van discussie geworden. Die deal komt steeds verder onder druk te staan.

De Turkse minister Cavusoglu van Buitenlandse Zaken waarschuwde maandag nog dat “als Turken in oktober nog niet zonder visum naar Europa kunnen reizen, dan zal Turkije de migrantendeal met de EU niet naleven”.