‘Minder toeristen naar A’dam door aanslagen’

Dat zei presentator Max van Weezel vorige week in Met het Oog op Morgen op Radio 1.

De aanleiding

Het aantal toeristen in Amsterdam groeit al jaren gestaag. Zozeer zelfs dat de drukte tot problemen begint te leiden, waar de stad maatregelen voor heeft moeten treffen. Tot in april, de maand na de aanslagen in Brussel, het aantal bezoekers ineens onderuitging, meldde de NOS. „Sinds maart is het aantal boekingen scherp gedaald”, zei Max van Weezel in het radioprogramma Met het Oog op Morgen. Volgens het NOS-programma een direct gevolg van de aanslagen in Parijs en Brussel.

Waar is het op gebaseerd

Van Weezel deed zijn uitspraak in een overzicht van het nieuws van de dag, legt Met het Oog op Morgen-chef Marion van de Wouw uit. Ze verwijst naar eerdere berichtgeving van de NOS op de site en in het NOS Journaal. De berichtgeving blijkt onder meer gebaseerd te zijn op CBS-cijfers die Amsterdam Marketing, de organisatie achter onder meer de campagne I Amsterdam, heeft verspreid.

En, klopt het?

Aan het begin van de dag, als de eerste berichten op de site verschijnen, is de NOS nog voorzichtig: „Door de terrorismedreiging in Europa vlakt het aantal toeristen naar Amsterdam af.” Dat zou „vooral” zo zijn „sinds de aanslagen op 22 maart in Brussel”.

„Van terreurdreiging merken wij in de cijfers niets”, laat Machteld Ligtvoet van Amsterdam Marketing weten. „Wel krijgen wij die signalen uit onze netwerkorganisatie, waar 1.200 ondernemers bij zijn aangesloten.” Met name de diamantairs en luxehotels zouden een daling van het aantal bezoekers uit vooral Azië en de Verenigde Staten hebben vastgesteld.

Maar, geeft ook Ligtvoet toe, het toerisme in Amsterdam omvat meer dan dat. Lang niet iedereen koopt in Amsterdam ringen of slaapt in een vijfsterrenhotel. Bovendien maken die Amerikanen en Aziaten samen nog geen vijfde uit van het totale aantal gasten.

De enige harde cijfers, CBS-gegevens over het aantal hotelovernachtingen, zijn van april. In die maand bedroeg de groei 1,4 procent ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder.

„We zetten de cijfers niet af tegen de cijfers van 2015, maar tegen die van maart”, laat Van de Wouw weten. In die maand werd inderdaad 15,3 procent groei gemeten vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.

Maar van een daling in absolute aantallen is geen sprake. Het CBS telde in april zelfs het grootste aantal overnachtingen in jaren, met uitzondering van de hoogseizoenmaanden juli en augustus. Ook meer dan in maart, voor de aanslagen in Brussel.

Los van de vraag of er meer of minder toeristen naar Amsterdam kwamen, is het niet juist om alles toe te schrijven aan terrorisme, zegt Thérèse Ariaans van NBTC Holland Marketing. Het toerismebureau gaat vanwege meerdere gebeurtenissen opnieuw kijken naar zijn jaarlijkse prognose over het toerisme in Nederland.

Het is waar dat de Amerikaanse overheid in haar reisadviezen voorzichtiger is geworden sinds de aanslagen. En het kan niet worden uitgesloten dat de vooral onder Aziaten populaire route Parijs-Brussel-Amsterdam sinds de aanslagen wat van zijn glans heeft verloren. Toch zijn ook andere factoren, zoals de strengere visumeisen en onzekerheid over de Brexit, volgens Ariaans van invloed.

Conclusie

Het aantal toeristen dat naar Amsterdam komt, vertoonde in april, de maand waar de NOS het over had en de meest recente maand waar cijfers over bestaan, geen daling maar een stijging. Wel was de groei lager dan voorheen. Welke rol terreur daarin speelt, is nu nog niet te zeggen. We beoordelen de uitspraak daarom als ongefundeerd.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt