House of Cards in Nicaragua: Ortega’s vrouw wordt zijn running mate

Publiek figuur Nicaragua krijgt na de verkiezingen in november een presidentieel echtpaar aan het roer. Met de benoeming van zijn vrouw als running mate bevestigt president Ortega nu ook openlijk zijn autoritaire stijl.

©

Ze manifesteerde zich al als machtige en excentrieke first lady, met belangrijke functies achter de schermen van het Nicaraguaanse bewind. Nu krijgt Rosario Murillo, de vrouw van president Daniel Ortega en woordvoerder van de regering, ook formeel macht. Dinsdag maakte Ortega bekend dat zijn vrouw zijn running mate wordt, in aanloop naar de presidentsverkiezingen in november.

‘Compañera Rosario’, zonder wier goedkeuring er nu al geen beslissing wordt genomen in het presidentiële paleis, wordt vrijwel zeker de nieuwe vice-president van het land.

Want dat Ortega (70) de verkiezingen in november gaat winnen en zo een derde achtereenvolgende termijn begint, daar twijfelt niemand aan. De voormalige linkse Sandinistenleider Ortega, aan de macht tussen 1985 en 1990 en opnieuw sinds 2007, probeert de oppositiepartijen op slinkse wijze te ontdoen van hun leiders. Vrijdag ontnam de Kiescommissie, die door Ortega wordt gecontroleerd, de oppositie al hun zetels in het parlement.

Eigen dynastie

De benoeming van zijn vrouw is een volgende stap. Daarmee bouwt het presidentiële paar een eigen dynastie op, om zo de macht te bestendigen. Daniel Ortega werd bekend als linkse leider die meehielp bij het omverwerpen van een brute dictatuur eind jaren zeventig. Als leider van het Sandinistisch Nationaal Bevrijdingsfront tijdens de Koude Oorlog voerde hij een socialistisch bewind in de achtertuin van de VS. De man die nu het Midden-Amerikaanse land leidt, profileerde zich het afgelopen decennium bijna op een tegenovergestelde wijze: pro-kapitalisme, katholiek en regerend met ijzeren hand.

De toekomstige vice-president, zijn vrouw Rosario Murillo (65), is geen onbekende in Nicaragua. Waar Ortega mondjesmaat in het publiek verschijnt, is Murillo, bekend om haar extravagante kledingstijl en kleurrijke sieraden, vrijwel dagelijks op radio of tv. Daar becommentarieert ze de politiek, promoot ze haar eigen New Age beweging of praat ze goedkeurend over het katholicisme. Dat laatste is opmerkelijk, want het Sandinistisch Nationaal Bevrijdingsfront was officieel atheïstisch.

Critici zien in die draai van het presidentiële paar opportunisme, om de kerk tot bondgenoot te maken en zo hun macht te consolideren. De vrouw die zeven kinderen baarde van de president wordt alom gezien als machtiger dan haar man, omdat ze publiek een meer uitgesproken profiel heeft.

Succesvolle dichter

Murillo, die vloeiend Frans en Engels spreekt, groeide op in een gegoede familie in Nicaragua. Die stuurde haar naar Zwitserland om lessen te volgen in etiquette, met als doel haar klaar te stomen voor een goed huwelijk. Maar Murillo koos een ander pad. Ze werd aangetrokken door de revolutionaire ideologie van de Sandinisten en vocht mee als guerrillera – waarbij ze zich ontpopte tot succesvolle dichter – maar werd kort gevangen gezet.

In Costa Rica, waar Ortega tijdens cruciale jaren van de revolutie gevangen zat, ontmoette het stel elkaar en zworen ze elkaar trouw.

Dat Murillo’s benoeming bij tegenstanders van het bewind met argusogen wordt bekeken, is geen wonder. De vergelijking met de Amerikaanse serie House of Cards is snel gemaakt: ook daar wordt de vrouw van de machtsbeluste president Underwood zijn running mate. Hoe dat afloopt, komt pas in het volgende seizoen aan bod.

Volgens Ortega is de benoeming van zijn vrouw een belangrijke stap naar gender-gelijkheid in belangrijke functies. Voormalig congreslid voor de oppositie Eliseo Nunez formuleert dat anders. Zo zei hij tegen AP:

„Ik heb altijd gedacht dat Ortega zijn opvolging binnen zijn familie wilde regelen. Dit is daar het bewijs van.”