Hoe vaak ze bijten weten we niet

Bijtincidenten

Ooit werden pitbulls in de ban gedaan. Nu gemeenten de regels stellen, is er weinig ‘hondenbeleid’ meer. Maar de honden bijten nog wel.

Foto John van Hamond

Zes kogels, twee seconden. Die had de politie in het Noord-Hollandse Santpoort maandagavond nodig om een pitbull te doden. Op een dorpsfeest had het dier drie mensen gebeten. De laatste van hen liet de hond maar niet los. En dus besloot een agent die in de menigte stond in te grijpen.

Dit was het tweede incident met een vechthond en politie in iets meer dan vierentwintig uur. Zondagavond had de politie in Amsterdam al een pitbull in beslag genomen, nadat hij een 6-jarig Syrisch meisje meermalen in haar gezicht had gebeten. Ze raakte zwaargewond.

Dit soort incidenten komt steeds vaker voor, is het idee bij Dierenbescherming en Hondenbescherming. De afgelopen jaren zou het aantal voorvallen waarbij vechthonden mensen of dieren heftig bijten flink zijn toegenomen. Zo werd een man in Rotterdam eind vorig jaar een arm afgebeten door zijn eigen hond. En begint maart werden in West-Brabant en Zeeland verschillende incidenten gemeld waarbij loslopende honden andere honden en mensen verwondden. De politie in de regio sloeg alarm.

„We hebben echt het vermoeden dat er meer incidenten zijn”, zegt Just de Wit van de Hondenbescherming. Maar net als de Dierenbescherming ziet hij een probleem: er zijn geen landelijke cijfers om die indrukken te staven. En daar moet nu eindelijk eens verandering in komen, vinden ze.

„We weten in Nederland gewoon niet precies waar we het over hebben”, zegt Niels Dorland van de Dierenbescherming. Ondanks aandringen op ‘Den Haag’ is het nog altijd niet gekomen tot een centrale registratie van bijtincidenten. Vermoedelijk speelt daarbij mee dat hondenbeleid vrijwel geheel een gemeentetaak is geworden. En op een enkele gemeente na houden de meeste niks bij. Alleen Zwolle en Apeldoorn staan bekend om hun registraties. Daar zien ze per jaar een toename van bijtincidenten.

Gefokt voor vechtdoeleinden

Maar een landelijke beeld krijgen blijft lastig, zeggen de organisaties. Dorland: „Het wordt meer dan tijd dat dit adequaat geregistreerd gaat worden. We worden steeds vaker gebeld over dit verschrikkelijke onderwerp, en terecht, maar we kunnen er niks over zeggen wat we met feiten kunnen onderbouwen.”

Ook de Hondenbescherming pleit voor actie. De Wit: „We weten ook onvoldoende om wat voor type honden het gaat. We krijgen wel het idee dat het meestal gaat om honden die van oorsprong gefokt zijn voor vechtdoeleinden, zoals pitbulls.”

De organisaties erkennen dat de intrekking van de Regeling Agressieve Dieren in 2008 een rol kan hebben gespeeld bij de veronderstelde toename van het aantal incidenten. Volgens die regeling was het verboden honden als pitbullterriërs – gedefinieerd door uiterlijke kenmerken – te fokken of aan te schaffen. De wet werd echter afgeschaft toen na onderzoek bleek dat die niet had geleid tot minder bijtincidenten. Nu mag iedereen weer een vechthond aanschaffen.

De Dierenbescherming merkt dat dit geleid heeft tot toename van het aantal vechthonden. Dorland: „Het is een populaire hond. Maar wij zien hem vooral steeds vaker in het asiel, omdat mensen hem onderschatten.” Zo makkelijk is hij niet als huisdier.

Mocht blijken dat het aantal bijtincidenten inderdaad is gegroeid, dan wordt het volgens Honden- en Dierenbescherming tijd voor maatregelen. De Wit: „Wij zijn al een tijd voorstander van een ‘houderschap onder voorwaarden’, waarbij de eigenaar eerst aan eisen moet voldoen voordat hij een hond mag hebben.” Het liefst zou de Hondenbescherming een toets zien voor iedereen die een hond wil hebben, maar zeker als het om pitbullachtigen gaat. Een baasje dat aan de voorwaarden voldoet, kan dan volgens De Wit aantoonbaar „een hond managen in de maatschappij”.

Landelijk bijtprotocol

Andere maatregel: invoering van een landelijk bijtprotocol, dat bepaalt wat er moet gebeuren na een incident. Volgens staatssecretaris Van Dam (Landbouw, PvdA) komt dat protocol na deze zomer.

De Wit: „De politiek houdt zich er steeds meer mee bezig.” Zo’n protocol vergroot volgens de Hondenbescherming de kans op betere registratie van bijtincidenten.

Uniform beleid voor optreden na een hondenbeet, waarvoor het protocol borg moet staan, krijgt de volle steun van beide dierenbeschermingsorganisaties. Nu bepalen gemeentes nog zelf hoe ze met die incidenten omgaan. Dat leidt tot grote verschillen. De Wit: „Sommige gemeentes geven een hond meteen een muilkorf, anderen grijpen pas na drie, vier incidenten in.”