Waarom hebben mensen zo’n hekel aan Hillary’s stem?

Moet Hillary Clinton in spraaktherapie, of is het seksistisch om je zo te storen aan haar stem?

Foto Dave Kaup / Reuters

Mensen over de hele wereld klagen over de stem, of het stemgebruik, van Hillary Clinton. “Weet ze niet dat de microfoon aan staat?”, wordt haar verweten. Haar stem zou te hard zijn, te monotoon, schel en waarom schreeuwt ze zo? Een Twitteraar vergelijkt haar stem met het krassende geluid van nagels op een krijtbord.

Tekst gaat verder onder de Tweets

Ook Donald Trump stoort zich aan Hillary’s stem:

Olga Khazan van The Atlantic vroeg zich af: kan de irritatie over Hillary’s stem wetenschappelijk verklaard worden, en is het een teken van seksisme dat we ons zo aan een vrouwenstem storen? Trump schreeuwt immers ook wat af en de stem van Bernie Sanders is schor, maar die krijgen beduidend minder kritiek over hun stemmen. In een video The Science Behind Hating Hillary’s Voice wordt uitgelegd waarin we ons zo storen aan haar stem.

Te neutraal

Assistent hoogleraar Amee Shah van de Cleveland State University komt aan woord in de video en legt uit dat Clinton haar stem en taalgebruik in de afgelopen decennia heeft gepolijst om kiezers in het hele land aan te spreken. Maar misschien is ze daarin een beetje doorgeslagen: de volkse tongval waarmee ze vroeger nog wel eens sprak, heeft plaats gemaakt voor een geheel neutraal ‘accent’. Dat neutrale taalgebruik en die monotone stem maken het echter juist moeilijk je met Clinton te identificeren.

Daarbij komt dat haar stem niet voldoet aan de verwachtingen die mensen hebben van de stem van een vrouw, die vaak zacht en een beetje nasaal is.

Tips voor Hillary

“Als ik de eer zou hebben met Hillary te werken,” zegt stemcoach Laura Verdun, “zou ik haar aanraden niet constant luid te zijn.” Als je steeds je stem verheft om nadruk te leggen, begrijpen toehoorders niet welk deel van de luide zin nou het belangrijkst is. Hillary zou, zo zegt Verdun, andere technieken kunnen gebruiken om belangrijke delen van haar speech te benadrukken, zoals het inlassen van korte pauzes en het variëren in toonhoogte.

Speechtrainer Lars Duursma schreef in een analyse van Hillary Clintons speech tijdens de Democratische Conventie:

“Bij het tweede zinnetje begint Hillary Clinton al wat te schreeuwen, waardoor de zaal daar uit z’n dak gaat. Maar dat was dus veel te vroeg. Want wanneer je als spreker eenmaal op je topvolume zit, kun je daar niet overheen”.

Strenger voor vrouwen

Is de kritiek op Hillary’s stem seksistisch? Amee Shah legt uit dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt vrouwelijke leiders in het algemeen harder beoordeeld worden dan mannelijke leiders. Daarbij toont onderzoek uit 2012 aan dat zowel mannen als vrouwen de voorkeur geven aan een leider met een lage stem, wat in de praktijk vaak neerkomt op een man. Dat is niet per se seksistisch, maar wel een impliciet vooroordeel.

Clinton spreekt inderdaad luid, monotoon en door haar neutrale taalgebruik is het moeilijk je met haar te identificeren. Aan de andere kant: op de stemmen van mannelijke politici als Trump en Sanders is ook genoeg aan te merken. Maar aan stemmen van mannen storen we ons minder snel.