Val Aleppo zou grote zege zijn voor Assad

Stad met strategisch belang

Het regime-Assad hoopt dat de belegering van Aleppo leidt tot een betere onderhandelingspositie bij vredesoverleg.

Een coalitie van Syrische rebellengroepen heeft een wanhoopsoffensief gelanceerd in een poging om de omsingeling van Aleppo te doorbreken. Vorige week namen troepen van het regime de Castello-weg in, de laatste toegangsweg tot de stad die nog in handen was van de oppositie. Daarmee voltooiden ze het beleg van Aleppo, dat vorig jaar begon met Russische luchtsteun en hulp van buitenlandse troepen onder leiding van Iraanse adviseurs.

De rebellencoalitie bestaat uit brigades van Ahrar al-Sham, het Vrije Syrische Leger en Jabhat Fatah al-Sham (de nieuwe naam van de tot vorige week aan Al-Qaeda gelieerde groep Jabhat al-Nusra). Sinds zondag hebben de rebellen flinke vorderingen geboekt, onder meer in de strategische wijk Al-Mishrefah. Ze proberen nu door te stoten naar de luchtmachtbasis Ramousah, een van de grootste van Syrië, vanwaar het regime de oppositiegebieden gestookt.

Als de rebellen er niet in slagen de omsingeling te doorbreken, dreigt een humanitaire tragedie in Aleppo, de grootste stad van Syrië waar naar schatting nog 200.000 tot 300.000 burgers wonen. Bovendien dreigt dan ook het laatste belangrijke bolwerk van de gematigde oppositie in handen van het regime te vallen. Het zou de grootste zege van president Bashar al-Assad zijn in de ruim vijf jaar durende burgeroorlog.

Dit vooruitzicht baart het Westen grote zorgen. Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) waarschuwde voor een nieuw Rwanda of Srebrenica. De Amerikaanse regering riep Rusland en het Syrische regime op alle offensieve operaties in Syrië onmiddellijk te staken. Maar dit zijn holle frasen, zeggen Syriërs, die zich verraden voelen en niet geloven dat het Westen daadwerkelijk bereid is te voorkomen dat Aleppo valt.

„Het is gedaan” met Aleppo, zei Bassam Barabandi, een Syrische oud-diplomaat die nu werkt voor het Hoge Onderhandelingscomité van de Syrische oppositie, tegen de nieuwssite Al-Monitor. „De Amerikaanse regering concentreert zich volledig op twee dingen: de oorlog tegen IS en Al-Nusra, en de herovering van Raqqa.”

Dit wordt treffend geïllustreerd door de situatie rond de stad Manbij, waar tientallen Amerikaanse commando’s samen met Koerdische strijders vechten tegen IS. Manbij ligt in dezelfde provincie als Aleppo, maar de strijd tegen IS heeft voor de Amerikanen prioriteit. Daarbij zouden de Amerikanen een directe confrontatie met Rusland riskeren als ze zouden proberen een humanitaire tragedie in Aleppo te voorkomen.

Samenwerking VS en Rusland

Zo’n directe confrontatie willen de VS koste wat kost voorkomen. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry voert al weken overleg om de samenwerking met Rusland in de strijd tegen IS en Jabhat Fatah al-Sham te verbeteren.

Het plan is omstreden binnen de Amerikaanse regering. Volgens een voorstel van Kerry, waarop The Washington Post de hand wist te leggen, zullen de Russen en de Amerikanen hun luchtaanvallen op elkaar af gaan stemmen en zullen de legers en de inlichtingendiensten van beide landen meer gaan samenwerken.

Ondertussen proberen de Verenigde Naties het vredesoverleg tussen het regime en de rebellen in Genève weer van de grond te krijgen. VN-gezant Ramzy Ramzy was maandag in Damascus en nodigde het regime uit voor een nieuwe ronde van gesprekken eind deze maand. Maar de rebellen waarschuwen dat het gebrek aan steun van het Westen Genève in gevaar brengt. „De vrienden van het regime doen alles wat ze kunnen om het regime te helpen”, zei Anas al-Abdeh, het hoofd van de politieke oppositie in Istanbul, tegen persbureau AFP. „Zonder de politieke wil is Genève een pr-oefening, niet meer dan dat.”

Het regime hoopt dat de belegering van Aleppo leidt tot een betere onderhandelingspositie in Genève. Maar het Institute for the Study of War waarschuwt dat „onderhandelingen die geen oplossing bieden voor de legitieme grieven van de Syrische sunnieten alleen maar onverzoenlijke groepen als Jabhat al-Nusra en IS zullen versterken ten koste van acceptabele oppositiegroepen”.

De conclusie is somber: „Het beleg van Aleppo is dus niet het begin van het einde van de Syrische burgeroorlog, maar eerder de aanjager van een nieuwe, dodelijkere fase van langdurige chaos in het Midden-Oosten.”