Rust dit reces maar ’ns goed uit

Reportage

Acht weken zie je ze nauwelijks, de Kamerleden. Eindelijk tijd voor bijlezen of vakantie. De enkeling die wél bereikbaar is, kan zich in de kijker spelen.

Foto’s David van Dam

Normaal gesproken is dinsdag, rond twee uur ’s middags, het drukste moment in de Tweede Kamer. Na de wekelijkse fractievergaderingen zwermen de honderdvijftig Tweede Kamerleden uit door het gebouw.

De hectiek speelt zich af rond het ritueel van het Vragenuurtje. Terwijl bewindspersonen in de plenaire zaal antwoord moeten geven op actuele vragen, staan buiten een tiental camera’s en een veelvoud aan journalisten. Daar proberen Kamerleden en hun spindoctors de thema’s van de week ‘in te steken’.

Normaal gesproken, dus. Maar deze dinsdag is het parlement vrijwel uitgestorven. Het is middenin het reces, de vierde week van de acht weken dat de Tweede Kamer ’s zomers niet vergadert.

Van de zes Tweede Kamerleden die deze dinsdag zijn gesignaleerd, waren er vier aan het begin van de middag alweer vertrokken. Alleen in de fractiekamer van de PvdA gebeurt iets: daar is de tweeling van Tweede Kamerlid Astrid Oosenbrug met achterneefjes en -nichtjes Pokemon aan het vangen. Het is het spannendste onderdeel van de rondleiding die ze vandaag krijgen.

Buiten Den Haag bestaat het beeld dat Tweede Kamerleden al die acht weken op hun achterste in de zon zitten. Politici en hun voorlichters weerspreken dat standaard: nee, reces is géén vakantie. Ze leggen werkbezoeken af en lezen bij.

„Het reces is ook het moment om nota’s te schrijven. Dingen waar je op vergaderdagen niet aan toekomt”, zegt een woordvoerder van het CDA. Ze zit in haar eentje in een grote kamer met lege bureaus, op de fractiegang loopt nog een enkele medewerker.

Toch is het deze zomer iets meer vakantie dan andere jaren. „We hebben tegen iedereen gezegd: rust dit reces goed uit. Als mensen in het buitenland zijn, verwachten we dat ze echt onbereikbaar zijn”, zegt een woordvoerder van D66, die het enige aanspreekpunt bij de fractie is. De volgende Tweede Kamerverkiezingen zijn in maart volgend jaar, dus D66’ers hoeven niet te verwachten dat ze met Kerst of volgend voorjaar vakantie kunnen nemen. „Pak nu wat je pakken kan”, zegt de woordvoerder.

Terug van reces is de standaard

Elke partij hanteert zo haar eigen regels voor de Kamerleden in het reces. Het CDA werkt met een zomerrooster: van elke dag is vastgelegd wie aanwezig, of in ieder geval bereikbaar, is. Bij de SP maken ze ook een overzichtje van wie wanneer op vakantie is. Wie aan het werk is, komt op dinsdag naar de Kamer om met de fractie te vergaderen. Daarin is de SP uniek, de andere partijen komen alleen in geval van hoge nood voor zulk overleg naar Den Haag.

Tegelijk laat de actualiteit totale afwezigheid natuurlijk niet toe. „Met wat in Turkije en Nice gebeurd is, waren meerdere Kamerleden de eerste weken fulltime aan het werk”, zegt de D66-woordvoerder. Per week heeft die partij een paar mensen stand-by. Bij de VVD wisselt dit per Tweede Kamerlid. De één wil echt niet worden gestoord op vakantie, de ander houdt alles zelf in de gaten en wil juist vaak reageren in de media.

Oppositiepartij CDA probeerde vorige week de Tweede Kamer terug te roepen van reces vanwege de Turkse couppoging en de nasleep ervan in Nederland. Dat blokkeerden coalitiepartijen VVD en PvdA – die vonden de onrust niet groot genoeg. Al hielden ze het bij de VVD wel degelijk in de gaten: was de onrust in Rotterdam heftiger geweest, dan hadden zij er ook over willen debatteren.

Het gebeurt vaker wel dan niet dat de Tweede Kamer besluit terug te komen. Als de komende vier weken geen grote crisis ontstaat, zou het voor het eerst in negen jaar zijn dat de Kamer – of in ieder geval een commissie daarbinnen – het reces niet onderbreekt.

Vorig jaar debatteerde het parlement over een nieuw financieel steunpakket aan Griekenland. Het jaar daarvoor werden extra vergaderingen ingelast na de MH17-ramp. In het geval van Griekenland moet er echt een besluit worden genomen, maar in andere gevallen voelen politici ook dat ze een rol hebben in het maatschappelijk debat. Ze vinden dan dat de Tweede Kamer gelegenheid moet hebben zich ergens over uit te spreken.

Media hanteren lagere drempels

Voor Tweede Kamerleden die kort of helemaal niet op vakantie gaan, is het reces een mooi moment om zich in de kijker te spelen. Door de nasleep van de Turkse coup konden de woordvoerders op het terrein van integratie en van Buitenlandse Zaken – Han ten Broeke (VVD), Ahmed Marcouch (PvdA) – in elk programma aanschuiven.

Zo gebeurt het ook dat plannetjes van Kamerleden net wat meer aandacht krijgen dan normaal. Neem het voorstel van PvdA, SP en CDA om zorgverzekeraars te verbieden winst uit te keren aan aandeelhouders of derden, half juli. Of, vorige week, het idee van VVD’er Malik Azmani om de termijn voor verkrijging van het Nederlanderschap op te rekken naar tien jaar.

„De drempel bij sommige media is wat lager. Ook in het reces moeten kranten en radioprogramma’s toch gevuld worden”, zegt de woordvoerder van D66. Zo werd fractievoorzitter Alexander Pechtold na een werkbezoek aan een filmset in Urk gevraagd daar vijf minuten over te vertellen op de radio. „Dat zou hem op een gewone vergaderdag niet overkomen”, lacht de woordvoerder.

De kinderen van Astrid Oosenbrug zijn na wat selfies in de plenaire zaal wel uitgekeken. Ze hebben vandaag een stuk of vijf Pokemon gevangen in het lege parlement. Niet eens hele bijzondere.