Oppositie Venezuela zet eerste stap in afzetting president

Een datum voor een nieuwe stemronde staat nog echter niet vast – en dit kan cruciaal zijn voor de positie van de socialistische regering.

Een Venezolaanse vrouw protesteert met een bord waarop "bedwing de honger" staat geschreven. Foto: AP Photo / Ariana Cubillos

In hun poging om president Nicolás Maduro via een referendum af te zetten, heeft de Venezolaanse oppositie een eerste stap gezet: in elke staat van het land heeft minimaal 1 procent van de kiezers een handtekening gezet. De nationale kiescommissie bepaalde dinsdag dat met het ophalen van 200.000 handtekeningen de eerste kiesdrempel voor het houden van een referendum is behaald.

De socialistische president Maduro staat al maanden lijnrecht tegenover het door de oppositie gecontroleerde parlement. In december won de oppositie er de parlementsverkiezingen, maar Maduro weigerde destijds een aantal parlementsleden te benoemen. Het hooggerechtshof schaarde zich dinsdag aan de zijde van de president, door alle actie van de oppositie in het parlement nietig te verklaren totdat de drie parlementsleden zijn vertrokken.

Datum tweede handtekeningenronde

In de tussentijd heeft Maduro zijn grip op de macht verstevigd door onder meer de noodtoestand af te kondigen en een aantal kritische rechters te ontslaan. De oppositie besloot tot de start van een referendum, dat volgens de grondwet de president halverwege zijn termijn naar huis kan sturen. Begin mei werden er bijna twee miljoen handtekeningen afgeleverd bij de kiescommissie, maar de regering veegde een referendum van tafel. Volgens peilingen zou Maduro bij een landelijk referendum aan het kortste eind trekken.

De volgende ronde, waarbij er zo’n 4 miljoen handtekeningen moeten worden opgehaald, lijkt er voorlopig niet te komen. Het hoofd van de commissie liet weten dat er eerst strafrechtelijk onderzoek gedaan zal worden naar vermeende fraude bij 2 procent van de opgehaalde handtekeningen - een veelgevoerd argument door de regering - en er tot die tijd geen nieuwe stemdatum bekend wordt gemaakt. Dit tot woede van de oppositie, die eist dat er onmiddellijk een datum wordt vastgesteld.

De datum van de tweede handtekeningenronde is bepalend voor wanneer het referendum plaatsvindt en ook voor de consequenties die het kan hebben. Als er dit jaar nog gestemd wordt, komen er direct nieuwe presidentsverkiezingen - voor de oppositie de kans om een eind te maken aan 17 jaar socialistisch bestuur. Komt er pas volgend jaar een referendum, dan zullen de eerstvolgende verkiezingen pas eind 2018 worden gehouden en wordt Maduro tot die tijd vervangen door zijn vice-president.

Economische crisis zorgt voor tekorten

Een antwoord voor de economische crisis lijkt de Venezolaanse regering niet te hebben; door de lage olieprijs heerst er in het Latijns-Amerikaanse land een groeiend tekort aan medicijnen, voedsel en veel andere levensmiddelen. De economie kromp met vorig jaar met zes procent.