Ook Uber botst op de Chinese muur

Overname

Uber fuseert in China met zijn lokale rivaal Didi. Weer een westers techbedrijf dat geen voet aan de grond kreeg op die enorme markt.

Mascotte van Didi. Foto Reuters ©

Geen start-up kan op tegen de gebundelde financiële vuurkracht van het Amerikaanse Apple en het Chinese Alibaba. Ook Uber, een van de succesvolste Amerikaanse vernieuwingen van de laatste jaren, niet.

Het was een kwestie van tijd voordat de online taxidienst uit San Francisco de strijd tegen de Chinese rivaal Didi Chuxing in Beijing moest staken. Nog langer miljarden dollars van investeerders als internetbedrijf Baidu, het Chinese Google, en een steeds nerveuzer Saoedisch staatsfonds ‘verbranden’ was niet verantwoord.

Dat Uber de taxi-app-oorlog in China zou gaan verliezen – en dan niet van gevestigde taxibedrijven, protectionistische overheden en rechters, maar van een volwaardige concurrent – was sinds mei van dit jaar duidelijk. In die maand kondigde Apple-baas Tim Cook aan 1 miljard dollar in Didi te zullen investeren, nadat Jack Ma van Alibaba 3,5 miljard had toegezegd. Didi wordt ook door het internetbedrijf Tencent en het grootste Chinese staatsfonds CIC gesteund. Didi heeft een marktaandeel van 87 procent, Uber niet meer dan 3; de resterende 10 procent is in handen van kleinere spelers.

Didi Chuxing (‘Met plezier op reis’), een bedrijf dat in 2015 ontstond door een fusie van twee regionale taxibedrijven, neemt alle diensten en chauffeurs van Uber in China over. Daarnaast investeert het 1 miljard dollar in Uber in de VS en Europa.

7 miljard dollar schuld

De slag om de grootste taximarkt ter wereld (in termen van aantallen taxi’s, aantallen gebruikers en dagelijkse ritten) is weliswaar gewonnen, maar de prijs is niet mis: Didi heeft een schuld opgebouwd van 7 miljard dollar.

Kapitalen zijn er besteed aan het subsidiëren van taxichauffeurs en hun vaak gloednieuwe auto’s. Minder duidelijk is of lokale tegenstand van overheden en gevestigde taxibedrijven is afgekocht.

Verwacht wordt dat nu de Chinese autoriteiten de taxi-apps als een economische vernieuwing hebben omarmd en gelegaliseerd, Didi Chuxing snel winstgevend zal zijn. Over een paar jaar is het bedrijf 50 miljard dollar waard, denken analisten. Daarmee zou het verhaal van Didi sterk gaan lijken op het succes van online marktplaats Alibaba.

Didi zegt dagelijks 14 miljoen ritten te verzorgen en over 300 miljoen gebruikers te beschikken. Dat is een plausibele claim, ook omdat op alle Chinese mobiele telefoons (bijvoorbeeld van Huawei) de Didi-app is geïnstalleerd. Duizenden Chinese bedrijven, instellingen, ziekenhuizen, bejaardenhuizen, overheidsdiensten en zelfs het leger maken gebruiken van de Didi-diensten.

Didi verzorgt niet alleen taxidiensten voor individuele reizigers, maar doet ook het transport van bijvoorbeeld de nachtploegen in fabrieken en havens én organiseert bus- en rivierpontdiensten op afroep. Overheidsdiensten en partij-afdelingen bezuinigen op het bezit en het onderhoud van wagenparken door ambtenaren en functionarissen te verplichten gebruik te maken van Didi-diensten.

‘Didi-dokters’ zijn bij wijze van proef in vier steden op afroep beschikbaar en voor ouderen zijn er speciale mobiele telefoons. Ook is een telefoondienst ontwikkeld voor degenen die geen mobiel hebben.

Braakselbestendige taxi’s

Een van de meest gebruikte diensten op doordeweekse avonden in de zakendistricten van de grote steden is de speciale app voor degenen die te veel hebben gedronken en niet meer zonder hulp naar huis kunnen. Deze taxi’s heten braakselbestendig te zijn, tegen een stootje te kunnen als de klant al te agressief wordt, en rekenen hogere tarieven.

Voor Ubers oprichter Travis Kalanick moet de beslissing om zich in China te laten overnemen door Didi pijnlijk zijn. Kalanick heeft in geen enkel land buiten de VS zo veel tijd, geld en energie gespendeerd als in China, waar hij vorig jaar en begin dit jaar een deel van de werkweek doorbracht. Hij leidde Uber China persoonlijk omdat hij als eerste Amerikaans internetbedrijf wilde doorbreken in het land met de meeste internetgebruikers ter wereld.

Een troost voor Kalanick is dat het ook Facebook, Twitter, Google en Amazon tot nu toe niet is gelukt een doorbraak in snel digitaliserend en innoverend China te forceren. Uber werd overigens gehinderd door het feit dat ook Google Maps op het Chinese internet vaak moeilijk bereikbaar is en soms zelfs geheel wordt geblokkeerd.

Zuckerberg leerde Chinees

Tegen het samenspannen van de grote Chinese internetbedrijven en de nationale en lokale overheden kunnen ook deze Amerikaanse giganten niet op. Facebook-oprichter Mark Zuckerberg bijvoorbeeld heeft Chinees geleerd en spendeert veel tijd, vaak ook in het openbaar, aan het opbouwen van goede relaties met de hoogste Chinese leiders.

De vraag kan worden gesteld of er een verband bestaat tussen Ubers besluit zich uit China terug te trekken en de officiële legalisering van de taxi-appdiensten. Per 1 november treedt de vorige week aangekondigde, liberale taxi-appwet in werking. Uber is dan allang van het Chinese toneel verdwenen, een prettige en waarschijnlijk niet toevallige bijkomstigheid voor alle Chinese investeerders in Didi Chuxing.