De sportadviseur: ‘Voetbalpers moet betalen voor kaartjes’

Interview Sportconsultant Chris Woerts vindt dat journalisten moeten betalen voor kaartjes en diensten: ‘Wie betaalt, kan ook iets vragen en eisen stellen.’

Chris Woerts lacht. Het is zijn stokpaardje. “Als de voetbaljournalist écht onafhankelijk wil zijn”, zegt de bekendste sportmarketeer en -consultant van Nederland, “dan moet hij betalen voor zijn eigen stoel op de tribune. Waarom moeten NOS en FOX Sports veel geld neerleggen voor toegang tot het stadion en kunnen de verslaggevers van de kranten gratis naar binnen?”

Woerts heeft afgesproken in een wegrestaurant in Den Haag, niet ver van het stadion van ADO Den Haag. Bijna was hij er vorig jaar algemeen directeur geworden. Woerts wilde best, maar verlangde wel meer duidelijkheid over de positie van de Chinese eigenaar van de club. Die kreeg hij onvoldoende en daarom haakte hij af.

Nu geeft Chris Woerts weer advies aan voehttps://www.nrc.nl/bvhw/wp-admin/edit.phptbalclubs, sponsors, sportbonden en media. Een paar dagen voor het gesprek sprak hij voor vertegenwoordigers van bonden en NOC*NSF over ‘sportrechten 3.0’. Het ging over “kansen en bedreigingen” voor Olympisch Nederland in een tijd waarin de relatie tussen sport en media verandert.

Woerts schetst een tweeledig beeld. Pessimistisch en optimistisch. Nogal somber is hij over de toekomst van de traditionele voetbalpers. Positief is hij daarentegen over de investeringen van partijen als KPN, Ziggo, VI en TMG. Woerts adviseert KPN bij de sportprogramma’s die het telecombedrijf maakt voor zijn klanten.

“Er is geen verdienmodel voor objectieve, onafhankelijke voetbaljournalistiek in de toekomst”, zegt hij. “De kranten zien hun inkomsten dalen; oplagen en advertentie-inkomsten nemen af.” Ook de NOS, SBS en RTL krijgen het moeilijk, denkt Woerts. “Zij worden afgerekend op kijkcijfers. Maar dat is niet meer van deze tijd. Andere aanbieders als KPN en Ziggo worden niet afgerekend op kijkgedrag. Bij hen is content een kadootje voor de klant. Als die daarom langer klant bij is dat de winst. Een veel gemakkelijker model.” British Telecom investeert honderden miljoenen in tv-programma’s en uitzendrechten, van Premier League, tot Champions League, Ultimate Fighting en motorsport. “Alleen om de klant tevreden te houden.”

En, zegt Woerts, in de toekomst komen de traditionele media niet meer weg met alleen wedstrijdverslagen of ondezoeksverhalen over de FIFA en matchfixing. “Iedereen wil ook de roddels, de missers en de geruchten weten. En snel.”

Websites als Voetbalzone, FC Update en Voetbalprimeur doen dat. “Daar wordt altijd neerbuigend over gedaan. Lacherig, door iedereen. Maar voor de ‘sportconsument’ maakt het helemaal niks uit. Voetbalzone is drie jaar geleden voor 12,5 miljoen euro verkocht aan het Britse sportmediabedrijf Perform.” Dan past volgens Woerts niet langer een ‘hautaine houding’ van bijvoorbeeld traditionele uitgevers. “Voetbalzone voldoet aan de behoefte van voetbalfans. Blijkbaar is die niet altijd geïnteresseerd in de waarheid.”

Die houding valt toch wel te verklaren? De meeste online voetbalmedia nemen veel kopij over van de traditionele voetbalpers. Ze knippen en plakken de sappigste stukken uit andere media. “Natuurlijk”, zegt Woerts. “Het is hartstikke oneerlijk. Het is jatwerk. Maar die sites voldoen in een consumentenbehoefte.”

Functie journalist verandert

Het beroep van voetbalverslaggever moet daarom veranderen, zegt Woerts. ,,De sportjournalist wordt multimediaal. Van De Telegraaf tot Voetbal International: de verslaggever moet ook filmpjes maken. Als een voetbaljournalist niet multifunctioneel kan werken, dan heeft hij volgens Woerts geen toekomst. “Je moet bereid zijn om voor meerdere platformen te werken. Zo wordt de journalist ook een tv-persoonlijkheid. Een merk. Daarin zit een geweldige valkuil. Hij gaat deel uitmaken van het circus en verliest zijn objectiviteit. Je gaat niet aan tafel je nieuwtjes weggeven.”

En Woerts wil dus dat journalisten betalen voor toegang tot de wedstrijden. Hij pleit al jaren voor een zogenoemde servicevergoeding. “Ik weet het: dat is vloeken in de kerk, hier in Nederland. Maar Britse kranten betalen al zes of zeven jaar een dergelijke fee. En als je betaalt kun je ook iets vragen en eisen stellen.”

Volgens hem is geen sprake van vrije nieuwsgaring in de openbare ruimte. “Een voetbalstadion is niet openbaar. Het is het huis van de club. Een besloten feestje. De club mag zelf bepalen wie men daarbij toelaat. De mediarechten liggen expliciet bij de thuisspelende club.”

Rafael

De clubs hebben volgens Woerts veel moeite met de enorme belangstelling voor het voetbal. “Aan de ene kant zien ze dat media en clubs tot elkaar veroordeeld zijn. Je hebt elkaar nodig. Maar tegelijkertijd worstelen de clubs met het grote aantal verzoeken om mee te werken aan programma’s, interviews, items. Tegenwoordig is sport zo belangrijk. Iedereen, tot aan RTL Boulevard en Shownieuws van SBS, wil aan sport doen.” Woerts wijst op de liefdesperikelen van Rafael van der Vaart.

Ajax en Feyenoord hebben het volgens hem het lastigst, want beide topclubs staan continu in de belangstelling. “Zij zijn de enige clubs in Nederland met een landelijke uitstraling.” Over de ruzie tussen Feyenoord, Woerts’ oude club, en verslaggever Martijn Krabbendam van VI zegt Woerts: “Je moet nooit iemand een verbod opleggen. Je kunt altijd beter de dialoog aangaan. Wat heeft die boycot van Krabbendam nou voor effect gehad? Er zijn geen winnaars.”

PSV zit volgens Woerts in de “meest luxueuze positie van Nederland”. “De relevantie van PSV beperkt zich tot Brabant. Zij kunnen altijd in de luwte werken.” Het nieuwe hoofd voorlichting van PSV, ex-VI-journalist Thijs Slegers wil van PSV “de meest transparante club van Europa” maken. Woerts gelooft daar niet zo in. ,,Wil hij echt transparant zijn, laat PSV dan openbaar maken hoeveel commissie ze betalen aan zaakwaarnemers bij transfers van spelers. Transparant zijn kan in beperkte mate. Het is en blijft een competitieve wereld.”

Honger

Media- en telecombedrijven hebben de afgelopen jaren miljoenen euro’s geïnvesteerd in de uitzendrechten van voetbal - denk aan SBS 6 en de Champions League. In navolging van British Telecom, dat jaarlijks circa 900 miljoen euro steekt in sportrechten, stappen ook KPN, Vodafone, Ziggo en Telegraaf Media Groep (TMG) in eigen televisiezenders en (sport)programma’s.

Waarom investeren zij allemaal in sport? “Er zijn maar vier onderwerpen die mensen echt interesseren: misdaad, gossip, politiek en sport.” Wie veel consumenten wil bereiken, investeert daarom in sport. Live sport. “Relevante live sport”, corrigeert Woerts meteen. “Je ziet nu vaak dat partijen allerlei rechten kopen om een kanaal te vullen. Ze kopen alles wat ze kunnen. Maar een zender zonder relevantie heeft geen zin.”

Sportbonden die in het verleden relatief weinig aandacht kregen op tv, zien nu ook kansen om in beeld te komen. Ze verkopen hun live rechten aan nieuwkomers op de markt. “Daarmee gaan veel bonden de fout in. Beter een goede samenvatting van een paar minuten in Studio Sport dan anderhalf uur live verslag op een zender waar niemand naar kijkt.”

Jongvolwassen (18- tot 24-jarigen), maar ook jongere televisiekijkers hebben volgens Woerts een spanningsboog van een minuut of elf. “Als in die tijd niks interessants te zien is, dan zijn ze weg. Je moet dus op een andere manier televisie maken.”

TOP Oss

Nog een fout, zegt Woerts: zenders kopen voor veel geld de uitzendrechten van buitenlandse sportcompetities waarop de Nederlandse kijker eigenlijk niet zit te wachten. “De Nederlandse consument wil Nederlands voetbal. Een wedstrijd uit de Premier League tussen Manchester City en Manchester United wordt slechter bekeken dan die tussen pak ‘m beet TOP Oss en Helmond Sport.”

Woerts geeft het voorbeeld van El Clásico: de topper tussen Real Madrid en FC Barcelona. Op Ziggo Sport keken circa 450.000 mensen. “Zet daar Ziggo’s reclamecampagne van 250.000 euro tegenover en je kan je afvragen wat het oplevert. De cijfers leren dat alleen de juiste, relevante content scoort op het juiste platform.”