Albert Heijn wordt minder zoet, maar hoe dan?

De ketchup in AH-hamburgers (ja, in hamburgers zit ketchup en in ketchup zit zo’n twintig procent suiker) wordt vervangen door tomatenpoeder.

Foto ANP / Koen van Weel

Albert Heijn zet het mes in de suikerberg. In ruim honderd eigen merken zit straks 10 tot 40 procent minder suiker. De cola, de hamburgers, de stroopwafels, de smikkeltoetjes en andere huismerkproducten worden minder zoet. Eind 2017, meldt AH, zijn ze samen 250 miljoen suikerklontjes lichter. Naast het frisschap staat nu al een friswijzer, die in kleuren en symbolen het zoetgehalte van frisdranken aangeeft.

250 miljoen suikerklontjes. Dat klinkt als een enorme hap uit de suikerberg. En als je weet dat Nederlandse kinderen bijna 30 procent van hun suiker via frisdrank binnenkrijgen, lijkt zo’n friswijzer ook geen gek idee. AH doet hiermee wat het heeft afgesproken met de overheid: gezondere producten maken, met minder vet, zout en vooral suiker – dikmakende calorieën.

In veel AH-producten wordt de suiker niet vervangen, ze worden gewoon minder zoet.

Dat is voor de supermarkten en producenten nog niet eenvoudig. Bij Unilever weten ze bijvoorbeeld: als je te veel smaakmakers uit de tomatensoep haalt, laten klanten jouw soep de volgende keer staan en kopen ze een ander merk. Niet alle AH-producten met minder suiker worden ook minder zoet. De ketchup in AH-hamburgers (ja, in hamburgers zit ketchup en in ketchup zit zo’n 20 procent suiker) wordt vervangen door tomatenpoeder. Stevia kan suiker in de cola vervangen. Er zijn ook andere manieren om producten zoeter te laten lijken: door ze minder zuur te maken, ze zoet te laten ruiken, contrasten in te bouwen, bijvoorbeeld met een extra zoet laagje, of de textuur aan te passen waardoor het zoet sneller vrijkomt.

Lees ook over de opkomst van smaakjeswater: Water is zo saai

In veel AH-producten wordt de suiker niet vervangen, ze worden gewoon minder zoet. In een document dat AH per ongeluk met de top-100 naar NRC stuurde, is de worsteling wel duidelijk. 10 procent minder suiker in de ontbijtkoek? ‘Niet haalbaar, wellicht te vervangen door jam’, staat er.

AH wil wel vertellen hoe groot de suikerreductie per product is: de hamburgers waren een quick win, daar kon 40 procent suiker uit. De Smikkeltoetjes die peuters blind weten te vinden, krijgen 27 procent minder suiker, die waren dan ook mierzoet. Maar veel producten blijven steken bij 10 procent.

Rijstwafel met kraanwater

Als je cynisch bent, zou je in die frisdrankwijzer een reclamebord kunnen zien om klanten naar het frisdrankschap te lokken. Nederlanders kopen steeds minder soft drinks. Zo cynisch wil Foodwatch niet zijn. Maar kritisch zijn ze wel. Foodwatch vindt de suikerplannen ‘een goed signaal’. Maar beter, zeggen ze, kun je suikerreductie niet aan de voedselindustrie over laten. Want 10 procent minder suiker, dat is nog geen klontje per blikje, terwijl meer dan de helft van de achtjarigen minstens een halve liter gesuikerde drankjes per dag drinkt. En 100 producten? Dat is een fractie van het totale assortiment. Regels willen ze, voor alle supermarkten. En duidelijkheid. Want zo’n frisdrankwijzer zaait ook nog verwarring in een supermarkt waar talloze keurmerken en vinkjes je toeschreeuwen.

Nog even naar de suikerklontjes. Hoeveel zijn 250 miljoen suikerklontjes? Niet al te veel als je weet dat we in Nederland 102 miljard suikerklontjes per jaar eten, 6.000 per persoon. Daar haalt AH er 15 af. Wat je misschien beter kunt nemen dan een roze koek en een energiedrankje met 10 procent minder suiker is een rijstwafel met een glas kraanwater. Maar ja, daar hadden we nou net geen zin in.