Parlement Tunesië stuurt de premier weg

Stemming

Premier Essid moest weg wegens zijn onvermogen de economie te hervormen. Het wordt gezien als een positief teken: de democratie werkt.

Habib Essid. Foto REUTERS / Zoubeir Souissi

Het Tunesische parlement heeft premier Habib Essid zaterdag met een motie van wantrouwen de wacht aangezegd. Daarmee is in feite ook zijn regering ontbonden. Het is tekenend voor de politieke instabiliteit in Tunesië, dat pas een paar jaar ervaring heeft met parlementaire democratie na de revolutie van 2011.

De motie werd aangenomen met 118 stemmen. Slechts 3 parlementariërs stemden voor de premier, terwijl hij er 109 (simpele meerderheid in parlement met 217 zetels) nodig had. Het is tekenend voor de steun die hij nog had. Essid lag onder vuur van alle partijen, vooral vanwege zijn onvermogen om broodnodige economische hervormingen door te voeren.

Volgens sommige analisten is de motie van wantrouwen ook het gevolg van het feit dat Essid, een partijloze econoom die in de Verenigde Staten is opgeleid, zich verre hield van partijpolitiek. Dit leverde soms spanningen op. Zo beschuldigde Essid de partijen er onlangs van hem onder druk te zetten om zijn kabinet te wijzigen. Maar dat weigerde hij.

In tegenstelling tot Arabische landen als Egypte, Jemen, Syrië of Libië, waar de opstanden hebben geleid tot een militaire staatsgreep of burgeroorlogen, heeft Tunesië zijn parlementaire democratie na 2011 juist versterkt. Maar de problemen van het land zijn groot: terroristische aanslagen, inflatie, corruptie en hoge werkloosheid, vooral onder jongeren.

Hierdoor is de autoriteit van Essid sinds zijn aantreden achttien maanden geleden gestaag afgekalfd. Dit werd in de hand gewerkt door de conflicten binnen de seculiere regeringspartij Nidaa Tounis en druk van president Beji Caid Essebsi, die vorige maand opriep tot een regering van nationale eenheid die wél in staat is om hervormingen door te voeren.

Toch was er zaterdag ook lof voor Essid, die door velen als integer wordt gezien. In een toespraak vroeg Essid onder meer aandacht voor de verbetering van de veiligheid onder zijn leiding. Tunesië werd vorig jaar nog getroffen door bloedige aanslagen, maar dit jaar was de eerste ramadan zonder aanslag sinds 2012. Het leverde Essid een staande ovatie op van parlementariërs, die hem eerder nog hadden weggestemd.

Het is de eerste keer in de korte democratische geschiedenis van Tunesië dat een premier wordt weggestuurd door het parlement. De grondwetexpert Nawfel Saied ziet dit als een positieve ontwikkeling. Er bestaan in andere democratische landen vergelijkbare mechanismen, zegt hij tegen Reuters. Saied suggereert dat de stap kan resulteren in een prominentere rol voor de islamitische partij Ennahda, die het grootste aantal zetels heeft na alle conflicten en afsplitsingen binnen Nidaa Tounis.

President Essebsi heeft een maand om een nieuwe premier aan te wijzen, die vervolgens ook een maand heeft om een kabinet samen te stellen en aan het parlement voor te leggen. Het is nog onduidelijk wie hem zou kunnen opvolgen.